Prvi put u istoriji: Najdeblji led na Arktiku počeo da puca

Na ovom području Arktika nalazi se, naime, najstariji i najgušći led u tom regionu koji je, sve dosad, odolevao efektima klimatskih promena.

Dok pucanje morskog leda u ovom delu Arktika nije nikada u prošlosti bilo dokumentovano, ove godine se, prema izjavama stručnjaka, dogodilo čak dva puta zbog toplih vetrova i veoma visokih temperatura, piše londonski Gardijan.

Pre nego što se sam, bez bilo kakve podrške, hrvatski foto-reporter i putopisac Davor Rostuhar 2016. uputio u osvajanje Južnog pola, koji je i osvojio januara ove godine, u nekoliko navrata je boravio na Grenlandu, gde je bio svedok problema koje na tom području prouzrokuju klimatske promene.

"Na krajnjem severu Grenlanda žive poslednji Eskimi, koji su lovci, po moru love ribe i kitove iz kajaka. Njihov je život vezan uz more. A topljenje leda razdvaja porodice, utiče na njihova putovanja jer je morski led za njih poput autoputa, ali utiče i na ponašanje životinja. Stoga se događa da polarni medvedi koji žive uz obalu dolaze u selo i napadaju ljude i decu jer nemaju više hrane, a i topljenje leda utiče na eroziju obale", naveo je Rostuhar.

Objašnjava da se menja i cirkulacija okeana pa dolazi do migracije riba i kitova.

Za morski led kaže da je specifičan. Radi se o morskoj kori koja na Grenlandu zimi bude debljine i više od dva metra, a leti se topi.

Ali pre su zime duže trajale pa se led ne bi otopio i tako su nastajali čvrsti ledeni bregovi višegodišnjeg leda koji je iznova preživljavao leto.

Sada se, međutim, taj led tanji, puca i topi.

"Na Arktiku nije manje leda nego je manje višegodišnjeg leda", kaže Rostuhar.

Vode na severnoj obali Grenlanda nalaze se u jednom od najhladnijih delova Arktika i pretpostavljalo se da će to područje među poslednjim biti zahvaćeno efektima topljenja. Međutim, nakon neuobičajeno toplog februara i visokih temperatura početkom avgusta, pretpostavke su pale u vodu.

Topljenje leda sada je stvorilo najveći jaz od obale ikada zabeležen.

"Gotovo sav led na severu Grenlanda je razbijen u manje površine i mobilan je", rekla je Rut Motram s Danskog meteorološkog instituta za Gardijan.

Drugi stručnjaci na društvenim mrežama fenomen su nazvali zastrašujućim, jer se led na Arktiku nezaustavljivo i sve brže topi kao rezultat klimatskih promena.

Količina morskog leda nastavila je da opada početkom leta, a stručnjaci veruju da će početkom septembra biti najmanja u poslednjih 40 godina, otkako i postoje merenja.

"Tokom dve sedmice u avgustu količina leda pala je na oko 65.000 kvadratnih kilometara dnevno, nešto brže od proseka u periodu od 1981. do 2010. godine koji je tada bio 57.000 kvadratnih kilometara dnevno", saopštio je Nacionalni centar za podatke o snegu i ledu, a NASA je nedavno izjavila da je maksimalna količina morskog leda ove godine ponovo rekordno niska nakon tri uzastopna rekordno niska merenja iz 2015, 2016. i 2017, preneo je zagrebački Jutarnji list.