Srebrno jezero

S dolaskom noći blago talasava površina jezera se potpuno umirila. Tada mlađ započinje svoj, odavno naučeni, ples. Na vijugavom putu vode, mesečevi zraci se ogledaju na krljušti riba koje iskaču u potrazi za hranom. Srebrni odsjaj se u bljescima prostire jezerom. Po njemu je, kažu starosedeoci, ovaj negdašnji rukavac Dunava dobio ime.

Srebrno jezero nalazi se na sat i po vožnje od Beograda, u blizini Velikog Gradišta, živopisne varoši na obali Dunava. Veliko Gradište je u doba starog Rima predstavljalo važno strateško utvrđenje Pinkum. Nazvano po istoimenoj reci Pincus, današnji Pek, postalo je veoma brzo trgovački i zanatski centar i značajna rečna luka. Vrhunac razvitka naselje doživljava za vreme vladavine cara Hadrijana u II veku naše ere.

Reka Pek, izvirući sa Crnog vrha uliva se u Dunav kod Velikog Gradišta posle 124 km toka, nosi sitne čestice zlata.

Dunav, dubok i snažan, na putanji od Gradišta ka Kladovu, deli našu zemlju od Rumunije. Pre dvadesetak godina od Beograda do Velikog Gradišta se stizalo plovnim putem hidrogliserom, što je predstavljalo svojevrsnu atrakciju. Danas se stiže kopnom.

Na nasipu koji odvaja rečnu od jezerske vode, na dnevnoj svetlosti javlja se neverovatan, zbunjujući kontrast. S desne strane se vidi postkataklizmičan prizor – iz uzburkane tamne vode Dunava štrče ostaci bivše šume, poplavljene potapanjem ovog krajolika tokom izgradnje Đerdapa. Dok na levoj obali lenjo vijuga jezero, dugačko 14 kilometara, širine oko 300 metara, okupano suncem i omeđeno bogatom vegetacijom. Pumpe ugrađene u nasip svakodnevno ubacuju svežu vodu iz reke i izbacuju ustajalu jezersku. Bez toga raznovrsna flora i fauna ne bi bila tako bogata kao što jeste.

Bagremari, koji se poput uspijuša valjaju uz stoletne topole, ogledaju se u vodi i ona danju treperi zelenim sjajem. Od proleća do jeseni u ljubavnom piru iznad površine vode lebde hiljade vilinih konjica jarko plavih i zelenih boja ne plašeći se plivača.

Kod čuvenog po svojim specijalitetima Brkinog restorana smeštenog uz sam nasip i hotela Srebrno jezero nalazi se najurbaniji deo jezerskog okoliša sa raskošnim vilama, pansionima, kafićima, uličnim prodavcima, teniskim terenima, autokampom ušuškanim u topolovniku. Ugođaj upotpunjuje velika plaža koja tokom sezone vrvi od turista.

Udaljavajući sa od buke i vreve ka drugom kraju jezera, prema Kisiljevu, drvoredi postaju gušći. Iz njih katkad proviruju tremovi vikend naselja sa svojim minijaturnim kućama. Uz naselja naravno idu i marine u najrazličitijim oblicima protežući se gotovo čitavom dužinom leve obale.

Marine sagrađene od dasaka, metalne, ozidane ili u vidu pontona, glavni su kuriozitet jezera na kome je od plivanja veća atrakcija pecanje. Ovaj prirodni ribnjak prebogat je raznim vrstama slatkovodnih stanovnika. Ima tu amura, šarana, somova, smuđa, a o beloj ribi i da ne govorimo. U Ginisovoj knjizi rekorda zabeleženo je da je tu uhvaćen šaran od 44 kilograma.

Srebrno jezero ima i svoju Nesi. Legenda kaže da u dubokom mulju daleko od naseobina živi som težak preko 200 kilograma čija se senka može primetiti ponekad iz vazduha. Ribolovačke priče su razne, a ruke nisu dovoljno duge da se opiše veličina ulova.

Nadomak jezera, blizu Kisiljeva, ispreda se jedna mračna priča. Tu se po predanju nalazi grob najstarijeg srpskog vampira Petra Blagojevića koji je živeo krajem XVII veka i o kome je pisano u bečkom listu Vinerišes dijarijum (današnji Viner cajtung). Starosedeoci tvrde da se i danas oseća njegovo prisustvo, pa ko želi nek poveruje.

Danju jezero skuplja svoje priče kroz simboliku boja, kad padne noć zavije se u treperavo srebro i pljuskanjem ih prepričava.

--------------------

Ovaj kraj prebogat je ostacima prošlosti. Nedaleko od Srebrnog jezera uzvodno i nizvodno nalaze se dunavska utvrđenja: Ram, tvrđava koja se prvi put pominje u zapisima s početka XII veka i Golubac, iz prve polovine XIV veka. Na dvadesetak kilometara udaljenosti kod Starog Kostolca nalazi se čuveno arheološko nalazište Viminacijum, iz prvog veka naše ere.

Na nešto većoj udaljenosti, kod Donjeg Milanovca u Đerdapskoj klisuri, nalazi se jedno od najvećih mezolitskih i neolitskih arheoloških nalazišta Lepenski vir.

U Nacionalnom parku Đerdap, koji obuhvata gotovo deset hiljada hektara zaštićene površine, nalaze se lokaliteti poput Dijane, ostaci Trajanovog mosta, Trajanove table, rimskog limesa, raznovrsni kasteli, do očuvanih primera srpske narodne arhitekture.