Trbušni ples - drevna igra Orijenta

Verovatno da nema muškarca kome se mašta nije razbudila a oči zasijale jače, već pri pomisli na izvijanje vretenastih tela trbušnih plesačica odevenih u novčićima ukrašene uske grudnjake posute svetlucavim perlicama, svilene haremske pantalone ili lepršave suknje sa brojnim volanima. I, verovatno nema žene koja nije poželela da nauči bar nekoliko pokreta tog zavodljivog plesa sa velovima.

Pošto ženama islamskog sveta u prošlosti nije bilo dozvoljeno da javno pevaju ili plešu u mešovitom društvu, njihovo umeće moglo se videti samo iza zatvorenih vrata. Danas, zahvaljujući filmovima i brojnim serijama, i televizijski gledaoci mogu da uživaju u scenama orijentalnog plesa, jednom od zaštitnih znakova turističke ponude bliskoistočnih zemalja.

"Raks šarki", što na arapskom znači ples Istoka, ili na turskom Orijental tansi, ples Orijenta, nastao je u Egiptu a ima dugu tradiciju u Africi i na Bliskom istoku. Šireći se "putem svile" od Centralne Azije do Turske i Grčke pretrpeo je razne uticaje.

Naziv trbušni ples, ne samo da nije pravilan već se može smatrati i uvredom u zemljama iz kojih potiče zbog oskudnih kostima i kabaretskog nastupa, sa naglaskom na elementima zavođenja i striptiza.

Na turskim minijaturama iz doba Osmanskog Carstva mogu da se vide košeci ili kočeci, mladići ili dečaci odeveni u žensku odeću koji su javno plesali tradicionalni ženski ples pošto je ženama bilo zabranjeno da javno nastupaju.

Košeci su bili toliko popularni da su često izbijali sukobi oko toga koja je grupa bolja, a za svoje nastupe nagrađivani su u novcu i nakitu. Iznajmljivali su ih za proslave, venčanja, rođenja deteta, obrezivanja dečaka itd. Uz kočeke koji su imitirali ženski ples, postojali su i oni koji su plesali kao muškarci odeveni u crne vrećaste pantalone i svilene košulje stegnute u struku.

Školovanje jednog kočeka počinjalo je još u najranijem dečačkom uzrastu. Njihova plesna karijera trajala je najviše deset godina nastupanja, a ako bi imali sreće, još deset godina u kojima su podučavali.

Za vreme romantizma, trbušni ples postaje sve popularniji. Istok je polako počeo da dolazi na Zapad... U Londonu, Parizu i Čikagu gostovale su orijentalne plesne grupe predstavljajući svoju zavodljivu igru. Ona se dopala ženama sa Zapada koje su želele da je nauče i sve više su počele da oponašaju pokrete trbušnih plesačica.

Arapske zemlje, početkom prošlog veka, prolaze kroz velike promene na političkom, kulturnom i društvenom planu pa su ljudi polako počeli da prihvataju novine. Kako nije bilo radija, televizije, satelitskih kanala i bioskopa, te promene sporo su prodirale u umetnost, ali kada su jednom stigle, nezadrživo su se širile.

The Official Star Wars/Flickr.com

U takvim okolnostima pojavila se Badija Masabni i za samo nekoliko godina, svojom igrom i plesom, zapalila ulice Kaira, a njegov noćni život učinila krajnje uzbudljivim. "Kraljica orijentalnog plesa" rođena je u Libanu koji je u to vreme bio deo Sirije, ali se preselila u Egipat gde je kao glumica i plesačica počela dobro da zarađuje. Nekoliko godina kasnije, u Kairu, tadašnjem centru industrije zabave na Bliskom istoku, otvorila je prvi egipatski kabare, "Opera Kazino", poznatiji i kao Badijin kazino.

U želji da privuče što više gostiju i sa Bliskog istoka i iz Evrope, Badija je svoj kabare napravila po uzoru na evropske, sa različitim vidovima zabave, pevanja, plesa, komičnih i mađioničarskih predstava. Njen klub počeo je sve više da privlači različitu publiku iz svih delova sveta pa je ubrzo postao stecište svetskog džet seta. Pored toga, u njenom kabareu izvodile su se i predstave samo za žene, što je bila novina u muslimanskom svetu. Orijentalni ples je podigla na viši nivo. Uvela je nove pokrete, ruke ispružene u stranu, podignute iznad glave i čuveni pokret poznat pod nazivom "zmijske ruke".

Da bi mogla da je vidi i publika iz poslednjih redova, više se kretala po podijumu. Inspirisana čuvenom balerinom Isidorom Dankan i holivudskim filmovima, Badija je u ples uvela velove a igračice obukla u kostim iz dva dela. Uvođenjem violine, violončela i harmonike, modernizovala je muzičku pratnju i osmislila koreografije. Često je dovodila koreografe sa Zapada koji su ples Istoka obogatili putujućim koracima iz baleta i dvoranskih plesova.

Ti novi elementi uticali su na nastanak nove vrste neobičnog plesa koji se sastojao od pomeranja kukova, zbog čega su mu prvi francuski trgovci koji su stigli na Bliski istok, dali ime trbušni ples. Tada je taj naziv i bio opravdan, ali, vremenom, pod Badijinim uticajem proslavio se kao orijentalni ples, igra koji slavi ženstvenost i lepotu. I današnje, najčuvenije "trbušne" igračice Istoka, Tahija Karioka i Samija Gamal, naučile su da igraju pod Badijinim budnim okom.

Njegovoj svetskoj popularnosti doprinele su i muzičke zvezde poput Bijonse, Rijane, Neli Furtado, Kristine Agilere, a pre svih Šakire, zbog njenog specifičnog stila igre, mešavine trbušnog, latino i modernog plesa.

Seksepilno i lekovito

The Official Star Wars/Flickr.com

Reč stručnjaka - Stanko Injac, viši fizioterapeut

Koje su prednosti bavljenja trbušnim plesom?

- Drevni način igre u Indiji i na Srednjem i Bliskom istoku, trbušni ples jedan je od razloga zašto su žene u tim delovima sveta izuzetno seksepilne. Pored toga što oslobađa od stresa, trbušni ples takođe utiče na buđenje „uspavane“ seksualne energije. Tačka koja se najviše aktivira je tzv. hara tačka, čakra na nivou tankog creva i materice koja utiče na vitalnost i pojačava seksualnu energiju, podstiče proizvodnju hormona i produžava mladost. Da bi se aktivnost hara tačke pojačala, glavni ukrasi na suknji trbušne plesačice su visuljci koji blago udaraju o njen stomak, kukove i donji deo leđa. Ukrasi u vidu raznih lančića na skočnom zglobu aktiviraju tačke jetre, slezine, bubrega i polnih organa, dok se pomoću ukrasa na čelu u nivou trećeg oka, uspostavlja harmonizacija energije kroz svih sedam čakri. Vrhunska čakra na temenu aktivira se kada plesačice igraju sa svećnjacima ili ćupovima na glavi. Naizgled bezazleno, u stvari, sve ima svoj smisao i sa medicinske tačke gledišta.

Imaju li i specifični pokreti ruku veze sa zdravljem?

- Ples počinje ukrštanjem ruku u nivou očiju, u stvari šeste čakre, zadužene za duhovnost. A na zglavku šake nalaze se akupunkturne tačke odgovorne za emocije koje idu duž ruku sve do ramena i grudi, a upravo tim redosledom se prenosi i plesni pokret od zglavka šake pa sve do talasastih pokreta celih ruku i ramena. I, najzad, tu je i čuveni pokret kada su grudi u prvom planu, kojim se aktiviraju meridijani srca, perikarda i pluća.

Može li svako da se bavi trbušnim plesom?

- Ne, zato što je to veoma zahtevna igra, pre svega zbog specifičnih pokreta koji mogu da dovedu do ozbiljne povrede kičmenih pršljenova. Osobe koje nisu u formi ili se uglavnom ne bave rekreacijom a onda odjednom požele da igraju trbušni ples, treba posebno da vode računa. Jer, kao i kod svakog pokreta pri kome se kičma uvrće, može da dođe do povrede diskusa. Zato treba proveriti stanje kičme kod fizioterapeuta, uostalom kao i pre svake veće fizičke aktivnosti u koje spadaju i trbušni i latino ples. Jednostavnim testom sastavljenim od određenih vežbi, stručnjak može da utvrdi koliko vam je kičma elastična, u kakvom su stanju leđni i trbušni mišići, možete li da se bavite tim plesom ili vam je potreban prethodni trening u vidu jačanja mišića koji su najzastupljeniji u plesu.

Izvor: Novosti.rs