Foto: depositphotos/ Spectral
Foto: depositphotos/ Spectral

Vekovni čuvari baštine: Gradovi u kojima je jevrejska kultura ostavila najveći trag FOTO

Podeli

Jevrejski narod je kroz istoriju ostavio veliki trag u svetu, tako da nije neophodno posetiti Izrael kako bi se upoznala njihova kultura.

Jevrejska dijaspora je oduvek bila rasprostranjena, a njihovo nasleđe krasi sve velike gradove. Tamo gde je taj narod bio vekovima postoje i cele četvrti jevrejske baštine, a ovo su gradovi u kojima je jevrejska zajednica ostavila najveći trag.

Barselona, Španija

Danas jevrejska zajednica u Barseloni nije velika, između pet i deset hiljada, ali je zato njihovo nasleđe u ovom gradu veliko i bogato. U samom centu četvrti Gotik-Bari nalazi se Jevrejska četvrt El Call, čiji naziv potiče od hebrejske reči "qahal". Postoje mnogi dokazi da je ovde vekovima bila prisutna jevrejska zajednica, poput male sinagoge u podrumu.

Svi jevrejski objekti su u Barseloni oduzeti u periodu inkvizicije, kada su u tim zgradama pravljena mesta za stanovanje, zatvor i slično. Mala podrumska sinagoga danas je muzej, mada se ovde još održavaju važne verske ceremonije.

Ova sinagoga je mogla da bude mnogo raskošnija da je bilo dozvoljeno da sinagoga bude veća od najmanje crkve. Osim jevrejske četvrti, brdo Monžuik, "planina Jevreja" kako su je nazivali, takođe čuva pomen na Jevreje. Ovde je u 9. veku bilo jevrejsko groblje, a danas se tu nalazi i spomenik podignut u čast žrtvama Holokausta, s ispisanim imenima oslobođenih iz logora.

U poslednjih 100 godina znatno se poboljšao položaj Jevreja u Barseloni. Jevrejski kulturni centar se nalazi u najstarijoj kući u gradu. Kaza Adret napravljena je u 12. veku, a sada je tu organizacija koja promoviše jevrejsku kulturu u Barseloni.

Sidnej, Australija

U Sidneju je jevrejska zajednica znatno brojnija. Čak 50.000 ljudi jevrejskog porekla živi u gradu u kome su ostavili značajan trag organizujući mnoge zajednice, organizacije, partnerstva... Najviše Jevreja se u Australiju doselio bežeći od nacista uoči rata i odmah nakon rata.

A i dalje u toku 20. veka su bili primorani da napuštaju zemlje iz kojih su potekli, poput Mađarske, Jugoslavije, Rusije, jer su tadašnje partije oduzimale imovinu imućnima, ili su kuće i stanove ustupili narodu pre nego što su Jevreji stigli nazad iz oslobođenih logora.

U Sidneju postoji mnogo sinagoga, a centralna je Velika sinagoga koja potiče iz 19. veka. Njihovu istoriju i život u Sidneju možete proučiti i u Sidnejskom jevrejskom muzeju, ali tu se nalaze i mnogi predmeti koji se vezuju za Drugi svetski rat.

U Sidneju postoje organizovani obilasci mesta koja se vezuju za Jevreje, a tu spadaju mnoge građevine, organizacije, pekare, knjižare. Turisti imaju prilike i da čuju priče rabina, koje se prenose generacijama.

Buenos Ajres, Argentina

U ovom gradu je najveća jevrejska zajednica u Južnoj Americi, čak osam odsto stanovništva grada, pa se ovde nalaze koreni jevrejske kulture na ovom kontinentu. Prvo veliko naseljavanje desilo se krajem 18. i početkom 19. veka kada je Buenos Ajres postao važan grad. Prvi prvoj velikoj seobi, Jevreji su uglavnom odlazili iz Portugala, Istočne Evrope i Maroka, a drugo masovno naseljavanje bilo je zbog Drugog svetskog rata.

Iako u gradu ne postoji zvanična jevrejska četvrt, ceo grad je prožet uticajima ovog naroda. U gradu postoji oko 100 godina stara sinagoga, ali i mnoge građevine, koje imaju najrazličitije namene.

Jevrejski muzej nalazi se u blizini centra grada i priča priču o jevrejskim izbeglicama, njihovoj kulturi, drevnoj tradiciji i stradanjima.

Jevreji su u ovom gradu toliko važni da, osim u Izraelu i još malobrojnim mestima u svetu, i ovde postoji Mekdonalds koji poštuje košer ishranu.

Pariz, Francuska

U Parizu postoji zajednica od pola miliona Jevreja, što je, osim u Izraelu i SAD, najveća u svetu. U Parizu postoje mnogobrojne jevrejske ustanove, radnje, restorani, muzeji, a postoji i zvanična Jevrejska četvrt, u kojoj se nalaze mnoge sinagoge i jevrejsko nasleđe uopšte.

Četvrt Mare je dom Jevrejima vekovima, i odlično je mesto ukoliko vas zanima da istražite uticaj ovog naroda koji su ostavljali u najvažnijim gradovima sveta. U Parizu je najznačajnija i najveća sinagoga u ovoj četvrti izgrađena u stilu secesije, koju je dizajnirao Hektor Gimar, koji je poznat po metro-stanicama u Parizu. Ta sinagoga je napravljena 1914. godine, ali je nakon Drugog svetskog rata morala da se pravi iznova zbog velikih oštećenja.

Duž cele četvrti nalaze se jevrejski lokali, prodavnice i drugo, a postoji i označeno mesto na kome se nalazila Jevrejska muška škola, iz koje su svi učenici i profesori odvedeni u Aušvic.

Kako je u Parizu najveća zajednica u Evropi, i muzej posvećen toj zajednici je veoma značajan. Tu vas očekuje predstavljanje jevrejske istorije od kad je tome dokaza, iako je naglasak na Jevrejima u Parizu, u muzeju je predstavljana istorija celog naroda, pa se tu mogu naći dokazi stradanja Jevreja i Srba u logoru Jasenovac, koji je vodila vojska Nezavisne države Hrvatske.

Duž celog Pariza su postavljeni i mnogobrojni spomenici posvećeni stradanju Jevreja, a najznačajniji se nalazi odmah iza Notr Dama. Francuska je takođe pretrpela velike gubitke u toku Drugog svetskog rata, pa je njen odnos prema Jevrejskoj zajednici Pariza veoma osetljiv.

Kazablanka, Maroko

Jevreji su prisutni u Maroku preko 2.000 godina, a nekada je ovde bila najveća jevrejska zajednica u jednoj muslimanskoj državi od 275.000 ljudi. Danas je to drugačije, pa je Kazablanka dom za svega 2.000 Jevreja, ali ostao je dokaz njihovog uticaja u ovom gradu.

Jedini muzej posvećen Jevrejima u arapskom svetu nalazi se upravo ovde, a u gradu ima više od 30 sinagoga, košer marketa i restorana. Muzej marokanskog judaizma posetioce uči 2.000 godina staroj jevrejskoj istoriji u Maroku, kroz umetnost, garderobu, religijske predmete, fotografije i prostorije koje prikazuju unutrašnjost sinagoga.

Naravno, oni koji žele mogu da posećuju i aktivne sinagoge koje su u toku gradnje ukrašene do najsitnijih detalja. Oni koje generalno interesuje religija, osim sinagoga, mogu da posete i džamiju Hasana II, koja je jedna od retkih u kojoj nije zabranjen ulaz za "neverujuće".

Kazablanka ima i Jevrejsku četvrt, u kojoj su i dan-danas nastanjeni uglavnom Jevreji, ali kako je cela zajednica ostavila veliki uticaj na Maroko, postoje organizovane ture po mestima gde ima značajnih jevrejskih uticaja.

strana 1 od 17646 idi na stranu