Pribojska Banja – umirujuća i sedativna

Pribojska Banja se nalazi na obali reke Lim na uzvišenju iznad Priboja, na 530 metara nadmorske visine. Do nje se može doći vozom Beograd-Bar ili magistralom Beograd-Podgorica preko Nove Varoši i Bistrice.

Banja ima više termomineralnih izvora kapaciteta oko 300 litara vode u sekundi i stalne temperature oko 37˚C. Kod glavnog vrela je Stara banja sa jednim bazenom, a kod preostala tri izvora su tri bazena Nove banje.

Banjska voda se koristi za kupanje (hidroterapiju) kod hroničnog zglobnog i vanzglobnog reumatizma, oboljenja perifernih nerava svih oblika post-traumatskih stanja, oboljenja kičmenog stuba, poremećaja periferne cirkulacije, hroničnog ginekološkog oboljenja, i hroničnih kožnih oboljenja.

Termomineralna voda se koristi i za pijenje, i to za lečenje oboljenja digestivnog i hipotobilijarnog trakta, stanja posle hirurških intervencija, mikrokalkulozna stanja urinarnog i bilijarnog trakta.Tretman se sprovodi u bolnici Centra za rehabilitaciju "Pribojska banja" (Tel: +381 335 570 9).

Banja je smeštena u dubokoj i šumovitoj dolini, okruženoj planinama. Na severu je Crni vrh prekriven borovinom, a na jugu Lisja stena pod lipom i smrekom. Duž leve strane Lima je planina Pobijenik.

Vazduh u Banji je čist i njime dominira aromatični miris borovine i lipe, za koje se smatra da deluju umirujuće, pa čak i sedativno.

U centru banje se nalazi Manastir Sveti Nikola, za koji se ne zna kada je tačno podignut, ali je pretpostavka da su temelji postavljeni u 11. veku. Manastir je nekoliko puta rušen, ali i rekonstruisan tako da danas ima prvobitni oblik.

Photo: Turistièka organizacija Priboj

ISTORIJA BANJE

Tople vode Pribojske Banje korišćene su za vreme starog Rima, i kasnije u srednjevekovnoj Srbiji. U doba Nemanjića ovde je već postojala uređena bolnica, a prema legendi kralj Uroš Hrapavi, sin Stefana Prvovenčanog, je u Pribojskoj Banji lečio kožne bolesti.

Sama banja bila je dobro pozicionirana, na glavnom putu iz Bosne za Istanbul, a stara turska kupatila potvrđuju da su Turci koristili tople izvore dok su vladali ovim krajevima.

Banja se prvi put u istoriji pominje u spisima arapskog geografa Muhameda As Sarifa Idrisija, a na karti sveta, rađenoj oko 1153. godine označena je kao Bania, mali utvrđeni grad na obali Lima.

U godišnjacima Kraljevine Jugoslavije od 1929. do 1933. godine kao popularne banje u zemlji se navodi 17 banja, među kojima je i Pribojska Banja.

Sve do Drugog svetskog rata bila je u svojini manastira Sveti Nikola, nedovoljno uređena i izgrađena – imala je stara kupatila, manji hotel i pomoćne zgrade.

Tek posle Drugog svetskog rata počelo se njenim osavremenjivanjem, a razvoju Banje najviše je doprinela izgradnja modernog zdravstvenog Stacionara 1971. sa odeljenjima za fizikalnu medicinu i rehabilitaciju.

Photo: Turistièka organizacija Priboj

IZLETI PO OKOLINI

Priboj se nalazi samo 5 m od Pribojske banje, na granici sa Bosnom. Grad ima dugu istoriju jer je za vreme Turaka bio važna drumska kasaba kroz koju je prolazio Carigradski drum, glavni put između Istanbula i Dubrovnika. Pretpostavka je da su Priboj podigli srednjevjekovni srpski feudalci kao pravougaoni zidani grad Jagat na padinama planine Bić tokom širenja države prema Bosni. Zbog dobrog strateškog položaja Priboj je imao mogućnosti za brz ekonomski razvoj, ali je njegova pozicija bila i mana jer je rušen tokom Turaka, Autrijanaca, kao i za vreme Balkanskih ratova i Prvog i Drugog svetskog rata.

Lim je atrakcija za ribolovce, jer je reka bogata ribom. Na Limu se hvata najviše pastrmka, a na obližnjem Potpećkom jezeru (10 km od banje) hvata se smuđ, som, i jezerska pastrmka. U blizini je i reka Poblaćenica koja je bogata potočnom pastrmkom, a inače je prirodno mrestilište mladice i lipljena.

Potpećko jezero je nalazi desetak kilometara od Pribojske banje, na putu prema Prijepolju. Kao i gotovo sva jezera u Srbiji to je veštačko jezero, nastalo izgradnjom hidroelektrane na reci Lim. Iako ima ogroman potencijal, Potpećko jezero nije turistički razvijeno. Na nekoliko mesta na obali postoji nekoliko vrlo privlačnih peščanih plaža, koje su dovoljno velike za divlje kampovanje. Jezero je dugo 20 km, a duboko je 40 m.

Prijepolje je grad od 15.000 stanovnika, smešten je na ušću reke Mileševke u Lim, u podnožju Zlatara. Grad ima lepu arhitekturu, a od atrakcija najpoznatije su austrijska katolička crkva iz 1887, Ibrahim Pašina Džamija iz 1664, i Sahat kula. Na izlazu iz kanjona Mileševke, sa leve strane, u podnožju sela Hisardžik, nalaze se ostaci zidova nekadašnjeg srednjevekovnog grada Mileševca. U Prijepolju postoji i muzej Vlade Divca. Od Pribojske banje do Prijepolja ima oko 30 km.

Mileševa jedan od najpoznatijih srpskih manastira koji je u 13. veku podigao kralj Stefan Vladislav (1234-1243) u kojem je i sam sahranjen. Manastir je čuven po nekim od najboljih fresaka iz 13. veka, pre svega po freski Beli anđeo. Mileševa se nalazi na 6 km od Prijepolja.