Gdañsk – najlepši grad na Baltiku

Gdanjsk (500.000 st.) leži na obali Baltičkog mora i zajedno sa okolnim primorskim mestima Sopot i Gdynia čini urbanu celinu Trójmiasto od gotovo 1 milion stanovnika.

Od 13. do 17. veka Gdanjsk je bio član Hanzeatske lige, saveza gradova i njihovih gildi koji su držali trgovački monopol na Severnom i baltičkom moru, od Londona do Novgoroda.

ATRAKCIJE

Stari grad je najlepši deo Gdanjska, koji sa starim, visokim trgovačkim kućama neodoljivo podseća na Holandiju. S obzirom da je tokom Drugog svetskog rata bio žestoko bombardovan, posleratni konzervatori su obavili vraški dobar posao i koliko-toliko vratili prvobitan izgled starog Gdanjska.

Ulica D³uga (Duga ulica) je najpoznatija ulica Starog grada na potezu od Zlatne kapije (Z³ota Brama) do Gradske većnice gde se nalazi Dugi trg (D³ugi Targ). U ovoj ulici se nalaze najlepše zgrade u gradu, a tu je i najveća koncentracija prodavnica, pabova, i restorana.

Z³ota Brama (Zlatna kapija) je među najvećim atrakcijama Gdanjska. Podignuta je početkom 17. veka, na mestu nekadašnje gotske kapije iz 13.veka, i ključni je deo gradskog utvrđenja.

Bazylika Mariacka (Bazilika Svete Marije) je najveća crkva na svetu koja je sagrađena od cigle. Kolosalna bazilika duga je preko 100 metara, a unutra može da stane 25.000 ljudi. Temelji ove crkve postavljeni su sredinom 14. veka, gradnja je završena u sledećih 100 godina i sve do Drugog svetskog rata crkva je bila u odličnom stanju, ali je stradala 1945. nakon ulaska Crvene armije u grad. Drveni krov je tom prilikom poptuno izgoreo i ceo plafon se srušio – ipak, većina umetničkih predmeta unutar crkve je preživela.

Photo: www.theedinburghblog.co.uk/ Flickr

PLAŽE

Sopot je udaljen svega 5 km od Gdanjska i ima duge peščane plaže. Nekada je Sopot bio malo ribarsko mesto, kasnije turistički rizort, a vremenom se spojio sa Gdanjskom na istoku i mestom Gdynia na zapadu tako da sva tri čine urbanu celinu poznatu kao Trójmiasto. Plaža Sopota, kao i čitav Gdanjski zaliv, zaklonjeni su od otvorenog mora poluostrvom Hel, tako da je ovde voda toplija od ostalih rizorta na Baltičkom moru.

Sopot je prepoznatljiv po kućama sagrađenim u stilu art-nouveau (secesija), kao i po velikim zelenim površinama. Za turiste je naročito zanimljiv živopisni stari grad, a plaža je atraktivna preko cele godine, a popularna je i zimi, jer zbog velike koncentracije joda u vazduhu ovamo dolaze mnogi hronični bolesnici.

Plaže su peščane i čiste, sa dužinom od skoro pet kilometara. Potpuno su opremljene tuševima, toaletima, najrazličitijim rekvizitima za sportove na vodi, kao i pabovima na pesku i restoranima.

KAKO STIĆI

Aerodrom Leh Valensa je popularan među low cost kompanijama kao što su RyanAir i WizzAir, ali među velikim nacionalnim kompanijama (Lufthansa, SAS, Swiss).

SMEŠTAJ

Dom Harcerza (ul. Za Murami) je hostel u centru Starog grada, samo 200 metara od trga D³ugi Targ. Sobe nisu previše atraktivne, ali su čiste i održavane. Spavanje u višekrevetnoj sobi je oko 10 € po osobi, a dvokrevetna je 40 € (ili 20 € po osobi).

Baltic Hostel (ul. 3 Maja 25, tel +(48) (58) 721-96-57), odličan hostel u širem cenru, 5 minuta hoda od glavne železničke stanice i 10 minuta od Starog grada. U cenu su uračunati doručak, neograničeni kafa i čaj, i lokeri za stvari. Spavanje u višekrevetnoj je oko 10 € po osobi, a dvokrevetna je 30 € (ili 15 € po osobi).

------------------------

Burna politička prošlost Gdanjska

U Gdanjsku su 1970ih krenule prve antirežimske demonstracije nakon kojih je pao poljski komunistički lider W³adys³aw Gomu³ka.

Deset godina kasnije u brodogradilištu u Gdanjsku osnovan je radnički pokret, trgovački sindikat Solidarnost, koji je pod vođstvom Leha Valense doveo do svrgavanja komunističkog režima u Poljskoj, a zatim i do nezadovoljstva u celom Sovjetskom bloku.

Solidarnost je bio prvi nekomunistički trgovinski sindikat u jednoj zemlji Varšavskog pakta. Nastao je tokom 1980ih kao širok antibirokratski društveni pokret, a vladin odgovor je bio uvođenje vanrednog stanja, ali je na kraju prihvatila Solidarnost za partnera u pregovorima.

Usledili su poluslobodni izbori 1989, a već sledeće godine lider Solidarnosti, električar Leh Valensa izabran je za predsednika Poljske. Na toj funkciji je bio do 1995.