"Slika sveta u dramama Dušana Kovačevića"

Učestvuju Dušan Kovačević, Svetozar Rapajić, Petar Marjanović (tekst čita Marina Marković) i Aleksandra Kuzmić, autorka.

"U ovoj osobenoj knjizi Aleksandra Kuzmić bavi se reprezentativnim delom opusa Dušana Kovačevića nastalom u razdoblju od 1972. do 1996. Autorka je sa valjanim razlozima od jedanaest dramskih dela izdvojila četiri:Maratonci trče počasni krug, Balkanski špijun, Sveti Georgije ubiva aždahu i Lari Tompson, tragedija jedne mladosti. Osnovna tema za koju se autorka opredelila jesu osobenosti likova, razlozi i motivi njihovih sukoba, ideologije koje su im svojstvene, odnosno odnosom tih ideologija i društvenog okruženja. Pri tom temeljno i znalački istražuje u kojoj su meri Kovačevićevi likovi ukorenjeni u savremeni istorijski trenutak, a u kojoj meri su svevremeni.

Ona polazi od pretpostavke da ideologija i ideološka vizura predočene slike sveta uzrokuju nastanak određenog tipa karaktera, i čine ga mogućim i nužnim. Ovo nije jednostavan uzročno-posledični proces nego umetničko prilagođavanje, te su Kovačevićevi likovi, kako dokazuje autorka, u uzajamnom delovanju sa sredinom koja ih okružuje i čini onim što jesu. Iako je autorka svoju pažnju usmerila prevashodno na likove, ona se bavila i analizom svih bitnih dramskih elemenata, a njena tumačenja tekstova izabrane četiri drame dramaturški su najtemeljnije stranice ove knjige.

Kuzmićeva, u znalački suženom izboru, prihvata ili kritički opservira saznanja pretežno srpskih savremenih analitičara (iz sociološke, antropološke, psihološke, teatrološke i biografske sfere), a svoja temeljna istraživanja zasniva na teorijskoj osnovi koju su postavili neki od poznatih svetskih teoretičara drame.

Najvidljiviji trag ima delo Manfreda Pfistera "Teorija i analiza drame", koje je bilo osnova za teorijsku postavku ovog rada, dok je u segmentima istraživanja koristila neke elemente pristupa poznate iz dela An Ibersfeld Čitanje pozorišta.

Knjigom "Slika sveta u dramama Dušana Kovačevića" Aleksandra Kuzmić je potvrdila ne samo svoju obaveštenost o građi koju je koristila (prestižne studije i rasprave iz svetske i srpske književne kritike i teorijske dramaturgije) i smisao za književne i dramaturške analize, nego i pronicljivu inteligenciju, zrelost shvatanja i kreativna nova tumačenja. Mislim da njena knjiga u celini predstavlja osoben pogled na dramska dela Dušana Kovačevića i dokazuje njenu sposobnost da se s uspehom bavi značajnim temama istorije i teorije drame. Zato svesrdno preporučujem Muzeju pozorišne umetnosti Srbije da knjigu Aleksandra Kuzmić uvrsti u svoj izdavački plan za 2014," piše u recenziji prof. P. Marjanovića.

Aleksandra Kuzmić je rođena i odrasla u Beogradu, u kojem je diplomirala na grupi za Jugoslovenske književnosti i opštu književnost Filološkog fakulteta. Zahvaljujući odlično ocenjenom diplomskom radu Komedije Marina Držića i italijanska renesansna komediografija Vlada Republike Italije dodelila joj je stipendiju za učenje italijanskog jezika na Univerzitetu za strance Dante Aligijeri. Na smeru Nauka o književnosti magistrirala 1994. godine sa tezom Žanrovski aspekti proze Dragutina Ilića. Doktorirala 2013. godine na Fakultetu dramskih umetnosti. Služi se engleskim, italijanskim i ruskim jezikom.

Značajan deo njenog profesionalnog rada vezan je za obrazovanje, jer od 1993. godine predaje književnost u Filološkoj gimnaziji u Beogradu, gde je jedan od utemeljivača Prvog autorskog festivala dramskog stvaralaštva beogradskih srednjoškolaca pod nazivom Dramsko nadigravanje, koje će se ove godine održati deveti put. Pored toga, radila je kao asistentkinja na Računarskom fakultetu u Beogradu, godinama sarađuje sa Pravnim fakultetom kao jedan od autora testova za prijemni ispit, bila je angažovana u brojnim stručnim timovima i komisijama pri Ministarstvu prosvete, učestvovala u autorskim timovima za nacionalno testiranje i izradu zbirki zadataka za završni ispit u osnovnom obrazovanju. Takođe, Koautorka je i zbirke za uvežbavanje čitalačke veštine Razumem šta čitam, u izdanju Kreativnog centra. Instruktorka je za primenu kritičkog mišljenja u nastavi, a radila je i kao licencirani ispitivač za srpski jezik u okviru Programa međunarodne mature (Serbian A1 Examiner Responsible for the International Baccalaureate Diploma Programme). Na Institutu za književnost i umetnost sarađivala je na projektu Srpska knjižnjena kritika.

Pored radova objavljenih u časopisima i tematskim zbornicima, Aleksandra Kuzmić je podnela i saopštenja na više međunarodnih naučnih skupova koje su organizovali Srpska akademija nauka i umetnosti, Institut za književnost i umetnost iz Beograda, Zavod za znanost o književnosti Filozofskog fakulteta iz Zagreba, Ministarstvo prosvete, Zavod za vrednovanje kavliteta obrazovanja, Filološki fakultet iz Beograda i Savez slavističkih društava Srbije.

Njena knjiga Slika sveta u dramama Dušana Kovačevića sa podnaslovom Gola istina i čas istorije, koju je, uz podršku Ministarstva kulture i informisanja Republike Srbije, ove godine objavio Muzej pozorišne umetnosti, prvo je monografsko delo koje se bavi stvaralaštvom ovog pisca.