Kulturni život u Kruševcu - nekad i sad

Pedesete i šezdesete godine su, recimo, godine kada je u Kruševcu ne samo cvetala filmska, već i pozorišna umetnost, muzika, književnost, izdavaštvo, slikarstvo... Danas Kruševac ima samo dva bioskopa, u koje posetioci najčešće svraćaju kada se prikazuje nešto ultrapopularno, dok ni ostala dešavanja iz oblasti umetnosti i kuture nisu tako posećena kao nekada.

Ekipa mladih Kruševljana, u želji da sugrađane podseti na davna vremena kada su umetnost i kultura bili u prvom planu, započela je rad na projektu „Šarengradska e-razglednica“. Rezultati njihovog rada već su vidljivi i možete ih potražiti na sajtu www.slikekrusevca.com.

“Sajt slikekrusevca.com pruža uvid u sve ono što do sada nije bilo poznato o Kruševcu, dok poznate informacije prikazuje iz nekog drugog ugla, na drugi, možda lepši način”, istakla je Adrijana Milosavljević, jedan od koordinatora na projektu digitalizacije kulturnog nasleđa Kruševca i dodala: “Oblasti arhitekture, istorije, kulture, kao i paralelni prikaz Kruševca nekad i sad, biće predstavljen kroz najrazličitije forme od fotografija, preko pisanih i video intervjua, pa do 3D prikaza”.

Ukoliko pokušamo da napravimo poređenje u odnosu na nekadašnja dešavanja na kruševačkoj kulturnoj sceni i današnje stanje po ovom pitanju, ne možemo u potpunosti ni hvaliti to staro vreme, ni kuditi današnje, kako je istakao profesor Milentije Đorđević u intervjuu koji se nalazi na sajtu slikekrusevca.com. Ovaj intervju, koji je autorsko delo organizacije Idejnet klub, otkriva još zanimljivih detalja u vezi sa kulturnim životom Kruševca nekad. U Kruševcu je nekada bilo nekoliko knjižara, kako je u nastavku istakao profesor Đorđević, od kojih su pojedine bile knjižare izdavačkih kuća: „Rad“, „Nolit“, kao i kruševačke izdavačke kuće „Bagdala“. Sam odlazak u biblioteku Kruševljani su nekad doživljavali kao svečanost, a držanje knjige ispod ruke stvaralo je posebano lep osećaj. I ne samo to, nekada je bilo znantno više književnih večeri, na kojima je uvek bilo puno publike. Tadašnji pisci nisu smatrani za “blese”, za koje se danas uslovno rečeno govori “ma pusti ih, oni pišu poeziju”.

Kako profesor Đorđević još navodi, razvoj društva i medija učinio je da se mnogo toga promeni danas. Tako knjiga danas nema tu cenu kao ranije. Možda zato što svako može da je napiše, odštampa,okači na internet i knjiga više nije, kako se nekad govorilo “najbolji drug”.

Za razliku od današnjih navika mladih i načina da se oni zabave u slobodno vreme, nekadašnja kruševačka omladina uveče je odlazila na čuvene igranke. Postojala su i dva kultna mesta u Kruševcu gde su se iste odvijale. Jedno od tih mesta je Dom vojske, bašta JNA, gde su odlazili nešto stariji momci i devojke. Drugo mesto, namenjeno za nešto mlađu populaciju, je nekadašnji Dom izviđača (Pionirski park), gde se svirala muzika Bitlsa, Shedowsa, Roling stonesa, Black sabatha, grupe Who…

Intervju otkriva još mnogo interesantnih informacija u vezi sa tim davnim vremenima, kao što je i činjenica da je jedan od prvih kruševačkih bendova bio sastav Fantomi, ali i kako su tadašnji klinci reagovali kada su prvi putvideli električnu gitaru.

Osim toga,bioskopske sale su nekada takođe bile pune. Njegovo veličanstvo film, kako u jednom od svojih tekstova navodi naš poznati lokalni novinar Miroljub Nicović, dugo je bio glavna zabava Kruševljana. Tačnije, pedesete i šezdeste godine prošlog veka ostaće zapamćene kao godine apsolutne vladavine filma. Kruševac je u to vreme imao čak šest bioskopa: Evropa, Kruševac, 14 oktobar, Takovo, Dom sindikata, Jastrebac, a radile su i bašte u 14. oktobru i Takovu, a povremeno i bašta kod Biroa rada.

Sa druge strane i Kruševačko pozorište ima dugu istoriju koja traje od 1946. godine, kada je isto osnovano. Iste godine, 1. maja održana je i prva premijera u Okružnom Narodnom pozorištu “Roditeljski dom”, Valentina Katajeva u režiji Miodraga Nauparca. Pored toga, Kruševljani su imali više prilika da pogledaju predstavu “Koštana”, dok se najzapaženija izvedba ove predstave vezuje za 1966. godinu. Intresantno je da na sajtu slikekruševca.com možete pogledati fotografiju koja je snimljena upravo na dan izvođenja pomenute predstave, 15. marta.

Za sve one koji žele da saznaju više o kruševačkoj istoriji, umetnosti, kulturi nekad i sad, ove i druge informacije mogu naći na sajtu www.slikekrusevca.com.