Petokraka- simbol prošlih vremena

Skoro pola veka petokraka je dominirala jugoistočnom Evropom. Prva verzija zastave posleratne Jugoslavije nastala je tokom Drugog svetskog rata i njenu slavu su prenosili partizani, ali je konačna verzija nastala u januaru 1946. Skupština Srbije zvanično ju je skinula 10 oktobra 1991.

Pionirska marama i kapa sa petokrakom bili su obavezni rekviziti prilikom školskih priredbi u Jugoslaviji. Zvanično, poslednja generacija pionira je rođena 1983 godine.

Državne institucije su se petokraka i simbola komunizma rešile znatno kasnije. Šest godina nakon što je skinuta sa Skupštine Srbije, petokraka je skinuta i sa Skupštine Beograda 1997. godine, kada je gradonačelnik bio Zoran Đinđić. “Konačni udarac” zadala je Nataša Mićić ukazom kojim je ona skinuta i sa zgrade Predsedništva Srbije. Danas, među malobrojnima koji su zadržali petokraku kao svoj simbol, ostala su sportska društva Crvena Zvezda i Partizan.

Petokraka je i dalje simbol modernih levičara i komunista. Međutim, danas se petokraka u Srbiji sve češće koristi kao modni detalj. Maja Atanasijević, stilistkinja, smatra da se petokraka kao modni detalj “prostituiše”. Majice i garderobu sa ovim simbolom nose estradne zvezde u svakoj prilici, na javnim nastupima, zatim osobe koje nemaju nikakve veze sa ovom ideologijom, niti se osvrću na njeno značenje.

Pored zastava, grbova i raznih logotipa u SFRJ, crvena petokraka stajala je i na zastavama drugih komunističkih zemalja kao što su Sovjetski Savez, Albanija, Rumunija, Moldavija, ali i Kina i Severna Koreja. Nakon sloma komunizma i raspada Istočnog bloka, većina evropskih komunističkih zemalja odrekla se petrokrake. U nekima od njih, kao što su Mađarska i Litvanija, čak je i zabranjena njena upotreba na javnim mestima.