U tišini planinskih predela i bogatih slojeva zemlje opštine Priboj, čuva se arheološka riznica koju tek treba do kraja upoznati.
O tome najbolje svedoči podatak da je na ovom području do danas evidentirano čak 138 arheoloških nalazišta, a broj nije konačan.
U fokusu najnovije edicije Testudo, koju je izdao Zavičajni muzej u Priboju povodom tridesetpetogodišnjeg jubileja, nalazi se arheološka, kulturna i istorijska baština pribojskog kraja — od praistorije pa sve do srednjeg veka. Kroz tekstove raznih autora predstavljen je sveobuhvatan pregled nalazišta i značajnih lokaliteta.
"Pošto je naš muzej zasnovan na arheologiji, bilo je logično da prikažemo sve ono što se na teritoriji opštine otkrivalo i istraživalo, a najpozvaniji da o tome govori jeste arheolog Savo Derikonjić, direktor muzeja od osnivanja pa sve do odlaska u penziju", kaže Nada Milićević, aktuelna direktorka Zavičajnog muzeja u Priboju.
RINA
Jarmovac – među najstarijim rudnicima u Evropi
Jedan od najvažnijih lokaliteta na teritoriji Priboja jeste praistorijski rudnik bakra Jarmovac, koji, prema rečima arheologa Sava Derikonjića, datira iz čak 5500. godine p.n.e.
"Lokalitet Jarmovac predstavlja jedan od četiri najstarija arheo-metalurška centra na Balkanu. Njegov značaj potvrđuju brojni nalazi – od rudarskih okana, ostataka alatki i tragova samorodnog bakra, do rude malahita, halkopirita, kalupa za livenje i komada zgure. Na osnovu svega toga, danas možemo vrlo precizno da sagledamo kako su naši preci eksploatisali i prerađivali rudu još pre više od 7.000 godina. Prvi pisani podaci o ovom lokalitetu potiču još iz 1937. godine, kada je britanski istraživač O. Dejvis registrovao dva rudarska okna. Od tada do danas, kroz međunarodne projekte u saradnji sa univerzitetima iz Londona, Minhena, Beograda i drugih gradova, potvrđeno je da se na Jarmovcu odvijala kontinuirana rudarska i metalurška aktivnost – od vinčanske kulture pa sve do gvozdenog doba", ističe arheolog Savo Derikonjić.
Na stalnoj postavci u Zavičajnom muzeju čuvaju se i nalazi iz tog perioda – oruđe, keramika, rudarska oprema, ali i predmeti koji otkrivaju svakodnevni život. Najviše pažnje posetilaca privlači "pribojska princeza", devojčica sahranjena sa dva odrasla muškarca ratnika.
"Po nakitu koji je imala na sebi, pretpostavljamo da je bila plemićkog porekla. Dva muškarca uz nju – po svemu sudeći ratnici – možda su imali zadatak da je štite i u zagrobnom životu", objašnjava Milićevićeva.
Jagat – tvrđava iznad Priboja
Na visinama iznad Priboja, na planini Bić, uzdiže se srednjovekovna tvrđava Jagat.
"Naziv potiče iz staroslovenskog jezika i znači ‘crni dud’. Podignut je kako bi kontrolisao Limsku dolinu, ali i da zaštiti manastire Banja i Mažići. Iskopavanja iz 2017. godine potvrdila su postojanje dvostrukog hrišćanskog groba i otkrila prisustvo ljudi još iz starijeg gvozdenog doba – oko 750. godine p.n.e. Tvrđava je kroz vekove prelazila iz ruke u ruku – od Srba, preko Turaka, do Bosanaca – sve do konačnog uništenja 1832. godine, kada ju je spalila vojska Huseina Gradaščevića", objašnjava Derikonjić.
RINA
Na vrhu planine, na mestu nekadašnje tvrđave, danas su vidljive samo ruševine.
"Očuvan je zid koji je povezivao kulu sa ostatkom tvrđave. Od kula su ostali samo temelji, ali su kod glavne kule pronađene lepo oblikovane kamene stepenice koje su vodile ka donjem delu grada. Na samom vrhu planine nalaze se pećine koje nose tragove ručne obrade – ljudi su ih obrađivali još u prošlosti. Osim Jagata, na području Priboja postoji još nekoliko srednjovekovnih utvrđenja: Ostro, Ravanjski grad, Oštrik i Severin", navodi Derikonjić ističući da bez Jagata, verovatno ne bi bilo ni nastanka Priboja i u tome je njegov najveći značaj.
Pribojsku srednjovekovnu istoriju dopunjuju manastiri Banja i Mažići, koji su takođe deo muzejske postavke. Posebno su zanimljivi hirurški instrumenti pronađeni u manastiru Svetog Georgija u Mažićima koji ukazuju na razvijen nivo medicine i izvođenje operacija u tom periodu, još jedna fascinantna crta istorije ovog kraja.
Grčka je druga na svetu prema broju nagrada "plava zastavica" za 2026. godinu, što potvrđuje da je jedan od globalnih lidera u upravljanju obalom i zaštitom životne sredine, prenosi Greek Reporter.
Avio-kompanija EasyJet će privremeno obustaviti saobraćaj na liniji između aerodroma u Parizu ''Šarl de Gol'' i beogradskog aerodroma ''Nikola Tesla'', a planirani poslednji let na ovoj ruti biće 26. jula.
Đurđevdanski krst je delo vajara Zorana Ilića, i ima impozantne dimenzije - visok je 18 metara, sa rasponom od 11 metara, dok postament dostiže visinu od 2,7 metara.
Putnici na letu iz Balija za Melburn nedavno su doživeli neprijatno iskustvo kada se kabina njihovog aviona ispunila gustom maglom, stvarajući prizor koji su mnogi opisali kao scenu iz horor filma.
Polazak aviona kompanije Sautvest erlajns, koji je leteo iz Oklenda za San Dijego, odložen je za jedan sat nakon što se među putnicima našao i humanoidni robot, prenose danas američki mediji.
Grčka je druga na svetu prema broju nagrada "plava zastavica" za 2026. godinu, što potvrđuje da je jedan od globalnih lidera u upravljanju obalom i zaštitom životne sredine, prenosi Greek Reporter.
Prvo polufinale Evrovizije je počelo, a treće po redu su nastupile predstavnice Hrvatske, grupa Lelek i podigle lestvicu visoko kada je scenski nastup u pitanju.
Glumac Džon Bernthal otkrio je da je samo godinu dana pre proboja u seriji "Okruženi mrtvima" bio uhapšen nakon nasilnog incidenta i suočen sa mogućom zatvorskom kaznom, što je opisao kao prelomni trenutak koji mu je promenio život.
Odbrana bivšeg holivudskog producenta Harvija Vajnstina zatražila je od porote da ga oslobodi optužbi u ponovljenom suđenju za silovanje, navodeći da optužbe "jednostavno nisu istinite", u slučaju koji je deo šireg #MeToo pokreta, prenose američki mediji.
Francuska ministarka zdravlja Stefani Rist izjavila je danas da još nije poznato da li je soj hantavirusa koji trenutno cirkuliše pretrpeo mutacije, upozoravajući da postoje brojne nepoznanice u vezi sa situacijom.
Generalni direktor Svetske zdravstvene organizacije (SZO) Tedros Adhan Gebrejesus sastao se u palati Monklou sa španskim premijerom Pedrom Sančezom kako bi razmotrili operaciju sprovedenu nakon izbijanja hantavirusa na kruzeru "MV Hondius".
