Supovac 1876: Prvi srpski top koji je najavio slobodu Niša

Pripadnici me&scaron;ivite artiljeriske brigade sa komadantom pukovnikom Dejanom Novakovićem su 2023. godine izradili repliku topa, jarbole i sa topovskim čaurama ukrasili spomen obeležje&hellip; kao i ostale infrastrukturne radove koje su ovih dana doradili donatori i prijatelji sela Supovac, pi&scaron;e Đorđe Bojanić, urednik sajta Srpska istorija.Akciju je podržao i grad Ni&scaron; i op&scaron;tina Crveni Krst.Predvodnik i du&scaron;a akcije stvaranja ovog spomen obeležja i čovek koji se odazvao pozivu i pružio punu podr&scaron;ku rukovodstvu sela mesne zajednice Supovac bio je nekada&scaron;nji komadant Kopnene vojske general Milosav Simović, koji je osmislio izgled spomen obeležja, angažovao njegove artiljerce i bio iskrena podr&scaron;ka selu Supovac, gradskoj op&scaron;tini Crveni Krst i gradu Ni&scaron;.Savet mesne zajednice Supovac, povodom 150. godi&scaron;njice od izbijanja Prvog srpsko-turskog rata, organizovaće obeležavanje 2. jula 2026. godine u 10č, u znak sećanja kada je ispaljen prvi pucanj iz srpskog topa na tursku karaulu. Ovakva obeležavanja su za svaku pohvalu jer neguju kulturu sećanja.Kada se govori o Prvom srpsko-turskom ratu 1876. godine, najče&scaron;će se pominju &Scaron;umatovac, Đunis, Veliki Izvor ili kasnije oslobođenje Ni&scaron;a. Međutim, postoji jedno mesto čije ime nepravedno ostaje u senci, iako je upravo tu započela jedna od najznačajnijih etapa srpske borbe za oslobođenje od Osmanskog carstva.To mesto je Supovac.Na padinama Malog Jastrepca, iznad ovog sela nadomak Ni&scaron;a, 2. jula 1876. godine ispaljen je prvi artiljerijski plotun srpske vojske na turske karaule. Time su započela ratna dejstva na ni&scaron;avskom pravcu i otpočela velika borba koja će, posle brojnih stradanja i žrtava, dovesti do oslobođenja Ni&scaron;a krajem 1877. godine.Istorija ponekad ne počinje u prestonicama, niti na mestima koja su kasnije u&scaron;la u &scaron;kolske udžbenike.Prvi srpsko-turski rat nije Srbiji doneo vojnu pobedu. Srbija je pretrpela te&scaron;ke gubitke, a rat je okončan primirjem uz posredovanje velikih sila. Ali taj rat je imao ogroman istorijski značaj. Pokazao je da srpski narod nije odustao od oslobođenja svojih sunarodnika koji su i dalje živeli pod osmanskom okupacijom. Pokazao je i Evropi da je Istočno pitanje u&scaron;lo u novu fazu.Supovac je zato mnogo vi&scaron;e od mesta gde je ispaljen prvi topovski hitac.On predstavlja simbol odlučnosti jednog naroda da vi&scaron;e ne prihvata život u senci tuđe vlasti i okupacije.Nakon prvih okr&scaron;aja kod Supovca, borbe su se prenele na čitav prostor Pomoravlja. Već u avgustu 1876. godine usledila je znamenita bitka na &Scaron;umatovcu, u kojoj je srpska vojska uspe&scaron;no odbila snažan napad daleko brojnijih turskih snaga.Ta pobeda podigla je moral Srbije i pokazala da se dobro organizovanom odbranom može zaustaviti daleko nadmoćniji protivnik.Iako Prvi srpsko-turski rat nije doneo konačno oslobođenje, on je postavio temelje za Drugi srpsko-turski rat 1877-1878. godine.Tada su srpske jedinice oslobodile Ni&scaron;, Pirot, Leskovac, Vranje i druge gradove, a odluke Berlinskog kongresa potvrdile su nezavisnost Srbije i njeno značajno teritorijalno pro&scaron;irenje.Zato se prvi plotun sa padina Malog Jastrepca ne može posmatrati kao usamljen događaj. On je bio prva stranica jednog istorijskog poglavlja koje će promeniti sudbinu Srbije.Srećom danas u Supovcu stoji uređeno spomen-obeležje sa replikom srpskog topa iz 1876. godine. Ono podseća da je upravo tu započela borba za oslobođenje Ni&scaron;a i južne Srbije.Ali mnogo važnije od samog spomenika jeste sećanje koje moramo čuvati.Jer narod koji zaboravi gde je ispaljen prvi metak za njegovu slobodu, vremenom počinje da zaboravlja i cenu te slobode.Supovac je mesto gde je progovorila srpska artiljerija, gde je započela borba za oslobođenje juga Srbije i gde je jedan narod pokazao da je spreman da se žrtvuje za svoju državu i svoju budućnost.Zato Supovac zaslužuje da se pamti. Ne samo kao mesto prvog pucnja u ratu, već kao mesto gde je odjeknula odluka Srbije da sloboda nema cenu.

Supovac 1876: Prvi srpski top koji je najavio slobodu Niša

0 Komentari