Opadanje kose, loša probava, anemija... Rani i neočekivani simptomi intolerancije na gluten

Gubitak trepavica

Intolerancija na gluten, posebno kod celijakije, može dovesti do gubitka kose, uključujući i trepavice. Oštećenja tankog creva izazvana glutenom mogu dovesti do loše apsorpcije hranljivih materija, što izaziva nedostatak esencijalnih vitamina i minerala poput cinka, gvožđa i biotina, koji su ključni za zdrav rast kose.

Problemi sa probavom

Simptomi osetljivosti na gluten prvenstveno utiču na probavni sistem i mogu se manifestovati kao mučnina, nadutost, proliv, bolovi u stomaku i ponekad zatvor. Ovi simptomi se često pogrešno tumače kao znakovi drugih stanja, što može dovesti do pogrešnih dijagnoza, poput iritabilnog crevnog sindroma (IBS). Procene pokazuju da IBS pogađa 10-15% globalne populacije. Kod osoba sa osetljivošću na gluten, pogrešne dijagnoze mogu odložiti adekvatno lečenje i produžiti nelagodnost.

Promene u težini

Intolerancija na gluten može izazvati nagle promene u težini, što dovodi do neobjašnjenog gubitka ili dobijanja kilograma. Ove promene često su posledica upale na ćelijskom nivou i poremećaja normalnih metaboličkih procesa. Ako se nagle promene u težini javljaju uz dodatne simptome poput umora, probavnih problema ili nedostatka esencijalnih vitamina i minerala, to može ukazivati na intoleranciju na gluten.

Hormonski problemi

Intolerancija na gluten može biti povezana sa hormonskim disbalansom, koji se manifestuje kao nepravilni menstrualni ciklusi, nagle promene u težini, predmenstrualni sindrom (PMS) i poremećaji sna. Ovi simptomi su posebno vidljivi tokom puberteta, trudnoće i menopauze, i najčešće se javljaju kod žena, naglašavajući mogući polno-specifičan efekat glutenske intolerancije na hormonsko zdravlje.

Problemi centralnog nervnog sistema

Konzumacija glutena povezana je sa povećanom upalom i propustljivošću creva, što može izazvati neurološke i psihološke simptome. To uključuje poteškoće sa koncentracijom, depresiju, anksioznost, nesanicu, umor, razdražljivost i osećaj “magle u mozgu”. Osobe sa intolerancijom na gluten češće pate od migrena, a glavobolje se često javljaju 30–60 minuta nakon konzumacije hrane sa glutenom.

Problemi sa kožom i noktima

 Osetljivost na gluten može izazvati kožne probleme poput keratoze pilaris i dermatitis herpetiformis. Osipi mogu biti svrbljivi i upaljeni, pojavljuju se na rukama, trupu, licu, zadnjici, laktovima ili liniji kose. Gluten može doprineti i slabljenju noktiju i kožnim iritacijama sličnim ekcemu.

Poremećaj pažnje

Poremećaj pažnje sa hiperaktivnošću (ADHD), koji se odlikuje kratkom pažnjom, impulsivnošću i poteškoćama u samoregulaciji, može biti povezan sa intolerancijom na gluten. Bezglutenska dijeta može pomoći u smanjenju simptoma kod osoba sa osetljivošću na gluten koje imaju ADHD.

Loši zubi

 Gluten može ometati apsorpciju važnih hranljivih materija i minerala, uključujući kalcijum, što može dovesti do problema sa zubima, poput karijesa, osetljive cakline i ponovljenih afti.

Anemija zbog nedostatka gvožđa

 Celijakija se često prepoznaje po anemiji izazvanoj nedostatkom gvožđa. Simptomi uključuju stalni umor, kratak dah, glavobolje, bledu kožu i sluzokožu, a ponekad i bolove u zglobovima. Osnovni uzrok je gluten koji oštećuje crevnu sluzokožu i ometa apsorpciju gvožđa.

Autoimune bolesti

Osobe sa autoimunim bolestima često imaju istoriju intolerancije na gluten. Celijakija izaziva da imuni sistem pogrešno napada crevnu sluzokožu, što povećava rizik od drugih autoimunih bolesti poput autoimunog tiroiditisa, hepatitisa, Kronove bolesti, dijabetesa, vitiliga, reumatoidnog artritisa i multiple skleroze.

"Kamenčići" u krajnicima

 Kod osoba osetljivih na gluten često se javljaju kamenčići u krajnicima, nakupine ostataka i bakterija. Prelazak na bezglutensku dijetu može značajno smanjiti ili ukloniti ove nakupine.

Gubitak kose

Intolerancija na gluten može izazvati gubitak kose, posebno kod osoba sa celijakijom. To je posledica malapsorpcije hranljivih materija, kao što su gvožđe, cink i biotin, neophodnih za zdrav rast kose. Autoimuni odgovor izazvan glutenom može dodatno ciljati folikule, dovodeći do stanja poput alopecije areate.