Železno, na nemačkom Ajzenštat (Eisenstadt), glavni je grad austrijske savezne pokrajine Gradišće i pripada mestima na kojem u jednom pogledu možete obuhvatiti veliki deo srednjoevropske istorije.
Železno se nalazi šezdesetak kilometara južno od Beča, onde gde se istočni obronci Alpa spuštaju u Panonsku niziju. Broji tek nešto više od deset hiljada stanovnika, ali uprkos svojoj veličini ima izuzetno bogato kulturno i istorijsko nasleđe, epitet Hajdnovog grada i važnu ulogu u identitetu gradišćanskih Hrvata.
Grad koji je promenio državu
Istorija Železnog seže u srednji vek, iako je područje bilo naseljeno još u rimsko doba. Prvi pisani pomen grada potiče iz 12. veka, a vekovima je bio deo Ugarskog kraljevstva. U 17. veku grad prelazi u posed plemićke porodice Esterhazi (Esterházy), koja će presudno uticati na njegov razvoj.
Esterhazijevi su Železno pretvorili u reprezentativno središte svoje moći i kulture, gradili su raskošne palate i velikodušno podržavali umetnost. Za grad je posebno značajan 18. vek, kada je njihov dvorski kompozitor postao Jozef Hajdn (Joseph Haydn).
Nakon raspada Austrougarske monarhije 1921. godine Gradišće postaje deo Austrije, a Železno glavni grad, što je ostao do danas – štaviše, najmanji je glavni grad neke austrijske pokrajine.
Najpoznatija znamenitost svakako je dvorac Esterhazi, impresivna barokna građevina koja dominira središtem grada. Dvorac je tokom vekova dograđivan i preuređivan, a danas je otvoren za posetioce. Posebno je poznata Hajdnova dvorana, čija se akustika ubraja među najbolje u Evropi, pa se u njoj i danas održavaju koncerti klasične muzike.
U gradu se nalazi i Crkva na bregu (Bergkirche), barokna crkva na uzvišenju u kojoj je Hajdn sahranjen, a u sklopu crkve nalazi se i slikovito Kalvarijsko brdo. Posetioci mogu razgledati i Hajdnovu kuću, u kojoj je kompozitor živeo više od trideset godina; danas je uređena kao muzej posvećen njegovom životu i radu.
Lepa arhitektura ovog malog grada, uređeni trgovi i mirna atmosfera već na prvi pogled odaju duh tipičnog malog srednjoevropskog grada. Okolina Železnog nudi brojne mogućnosti za izlete i aktivan odmor. Nežidersko jezero (Nojzidlersko jezero / Neusiedler See) jedno je od najvećih stepskih jezera u Evropi i deo je UNESCO-ove svetske baštine, udaljeno svega petnaestak minuta vožnje.
Dok razgledate Železno, moglo bi vam se učiniti da čujete hrvatski jezik, iako verovatno nećete biti sasvim sigurni. Hrvati su na prostor onoga što je mnogo kasnije postalo Burgenland, odnosno Gradišće, stigli još u 16. veku i ta je austrijska manjina poznata po tome što čuva stare narodne običaje i arhaični jezik.
Tokom gotovo pet vekova uspeli su da očuvaju svoj jezik, običaje i kulturni identitet, uprkos životu van matične domovine. U Železnom deluju hrvatske kulturne ustanove, mediji i udruženja, a postoje i dvojezične škole, kao i crkvene službe na hrvatskom jeziku. Od akademske 2018/2019. godine na Pedagoškoj akademiji u Železnom može se studirati i hrvatski jezik.
Gradišće je poznato po vinogradarstvu i kvalitetnim vinima, a poseta Železnom pruža priliku za degustaciju lokalnih sorti poput Grinera Veltlinera (Grüner Veltliner), Velšrizlinga (Welschriesling) i Blaufrankiša (Blaufränkisch). U gastronomiji te regije prepliću se ukusi austrijske, mađarske i hrvatske kuhinje. Restorani nude tradicionalna jela od divljači, razne varijante gulaša, domaće sireve i, naravno – štrudle.
Putovanja preko turističkih agencija su znatno sigurnija, naročito u vanrednim situacijama, jer putnicima pružaju različite opcije pomoći navode u novom apelu iz Nacionalne asocijacije turističkih agencija (YUTA) zbog trenutnih sukoba na Bliskom istoku.
Australijska avio-kompanija Qantas planira da od sledeće godine uvede najduži direktan let na svetu, između Sidneja i Londona, koji bi trebalo da traje više od 20 sati.
Prema časopisu Harpers bazar (Harper’s Bazaar), jedan od najimpresivnijih i najneobičnijih evropskih dvoraca je i jedan u regionu – Predjamski dvorac u Sloveniji.
Čehinja koja na društvenim mrežama objavljuje sadržaj sa putovanja obišla je brojne evropske gradove, a u jednom videu na TikToku podelila je i svoj lični spisak najružnijih.
Zbog pogoršanja bezbednosne situacije na Bliskom istoku neke slovenačke turističke agencije otkazale su ili preusmerile svoje aranžmane na druge zemlje.
Čehinja koja na društvenim mrežama objavljuje sadržaj sa putovanja obišla je brojne evropske gradove, a u jednom videu na TikToku podelila je i svoj lični spisak najružnijih.
Smeštena u zapadnim predelima Srbije, Visočka Banja predstavlja pravi skriveni biser koji sve više privlači ljubitelje prirode, ali i one koji traže pristupačan, a lekovit odmor.
Kada pomislimo na gradove gde ima puno mostova, većina ljudi prvo se seti romantične Venecije ili biciklističkog raja kao što je Amsterdam, ali ima i drugih.
Putovanja preko turističkih agencija su znatno sigurnija, naročito u vanrednim situacijama, jer putnicima pružaju različite opcije pomoći navode u novom apelu iz Nacionalne asocijacije turističkih agencija (YUTA) zbog trenutnih sukoba na Bliskom istoku.
Australijska avio-kompanija Qantas planira da od sledeće godine uvede najduži direktan let na svetu, između Sidneja i Londona, koji bi trebalo da traje više od 20 sati.
Prema časopisu Harpers bazar (Harper’s Bazaar), jedan od najimpresivnijih i najneobičnijih evropskih dvoraca je i jedan u regionu – Predjamski dvorac u Sloveniji.
Čehinja koja na društvenim mrežama objavljuje sadržaj sa putovanja obišla je brojne evropske gradove, a u jednom videu na TikToku podelila je i svoj lični spisak najružnijih.
Džesi Džejms Deker, preduzetnica i supruga bivšeg američkog fudbalera Erika Dekera, izazvala je pravu pometnju na mrežama kada je objavila atraktivne fotografije u bikiniju.
Barbara Barbi Fereira izazvala je pažnju javnosti kada se na modnoj reviji Žana Pola Gotjea pojavila u kreaciji koja ističe njenu vitku figuru - da, dobro ste čuli- vitku!
Škotski rok bend "Franc Ferdinand" uputio je kritike izraelskoj vojsci zbog korišćenja pesme tog benda "Take Me Out" u ratnom spotu, odnosno u snimku koji opisuje izraelsku operaciju "Rika lava".
Balkanska zvezda, Svetlana Ceca Ražnatović, pojavila se danas, 9. marta, na snimanju nove epizode muzičkog takmičenja "Zvezde Granda", gde je prokomentarisala odluku Tonija Cetinskog o otkazivanju koncerta u Spensu.
Meteorolog Nedeljko Todorović tvrdi da ne postoji opasnost da zagađujuće i opasne materije, nastale nakon eksplozije i napada na nacionalne naftne rezerve u Teheranu, dođu do Srbije ili Evrope.
Rekreativno korišćenje narkotika kod mlađe populacije može za više od 100 odsto da poveća rizik od moždanog udara, objavljeno je u naučnoj studiji koju je sproveo britanski Univerzitet Kembridž.
Zbog primećenih neispravnosti sa hrvatskog tržišta se privremeno povlače sve serije leka Zoltex 40 mg praška koji se koristi kao rastvor za inekcije, saopšteno je danas iz firme Belupo i Agencije za lekove i medicinske proizvode (HALMED).
