Gakovo, selo bez seljaka

U katastarskoj opštini Gakovo u privatnom posedu ima tek 129 hektara zemljišta, 27 hektara je neplodno, pod jednim hektarom je voćnjak, a bašte i oranice obuhvataju 101 hektar. Zemljoradnici, dakle, zemljište imaju u susednim katastarskim opštinama Sombor, Stanišić, Bezdan, Kolut. A selo, naravno, živi od poljoprivrede, od rada u PP „Graničar“. Ovo, svojevremeno jedno od najuspešnijih vojvođanskih poljoprivrednih preduzeća, gazdovalo je sa 6.799 hektara državnog zemljišta, odnosno 4.378 hektara oranica, a ostalo su pašnjaci, livade i neplodno zemljište.

Klima ima sve odlike kontinentalne i umereno kontinentalne, sa oko 2.000 sunčanih sati godišnje, a prosečna količina padavina kreće se od 650 do 700 milimetara godišnje. Možda je nekom bitan podatak da se selo, kako piše na sajtu opštinske uprave u Somboru o mesnim zajednicama, nalazi na krajnjem severozapadu Srbije, u Vojvodini, u blizini mađarske i hrvatske granice. Geografske koordinate su 45 stepeni 53 minuta i 30 sekundi severne dužine i 19 stepeni i četiri minuta istočne geografske širine. Nadmorska visina je 92 metra.

Gakovo je selo na četiri lokacije - odnosno izvan sela nalaze se još tri naselja, zvana uprave. To su, zapravo, radne jedinice „Graničara“. Prva uprava, na primer, ima oko 25 domaćinstava, oko nje je nekad bilo i dosta salaša, pa je postojala osnovna škola, sa nastavom do četiri razreda.

U ovo selo, posle Drugog svetskog rata, nisu se doseljavali kolonisti. Ali, državno poljoprivredno dobro trebalo je radnika, pa su mnogi dolazili najčešće iz Bosne i Hercegovine, iz okoline Mrkonjić grada, iz Dalmacije, pa i iz Šumadije. Mobe su odigrale veliku ulogu u poboljšavanju uslova života, svakog vikenda građena je jedna stambena zgrada. „Graničar“ je ostvarivao visoke prinose, pa su i plate bile dobre. Zaposleni u ovom preduzeću često su pominjani minulih sedmica u srpskoj štampi zbog štrajka i protesta. Sedmog septembra, naime, počeo je štrajk sa zahtevom da se raskine ugovor o privatizaciji, protestovalo se, potom, u Somboru, ispred sedišta lokalne vlasti, gde je, u parku, postavljen i šator, a u neposrednoj blizini bilo je parkirano petnaestak traktora. Protestovalo se „Do pobede“, i uspelo.

Ovo selo poznato je i po humanitarnim akcijama, posebno dobrovoljnim davaocima krvi. Njihovo udruženje postoji od 1986. godine, a dobilo je sedam medalja kao najhumanija sredina Srbije.

Procenjuje se da je bar 200 Gakovčana učestvovalo u nekoj od akcija. Zanimljiv je i podatak da je Mitar Miletić krv dao više od 130 puta, a njegova braća Nedeljko i Vojin po oko 60 puta. U poslednjoj deceniji u Gakovu je izgrađen pravoslavni hram Sveti Prorok Ilija, seoska slava je 2. avgusta. Posle Drugog svetskog rata ovde je bio veliki logor za Nemce, mnogi su sahranjeni na mesnom groblju.

Đuro Kukić