Raspadom SFRJ profitirali samo Slovenci

Zanimljivo je, međutim, da su sve države sledbenice bivše SFRJ, uključujući i Sloveniju, od 1989. godine zapravo nazadovale, sudeći prema rezultatima studije Centra za istraživanje postjugoslavenskih društava (CEPYUS) Filozofskog fakulteta Sveučilišta u Mariboru.

Tadašnja Socijalistička Federativna Republika Jugoslavija po ekonomskoj je razvijenosti 1990. zauzimala 31. mesto u svetu, dok su 2007. godine sve države sledbenice, s izuzetkom Slovenije (na 29. mestu), bile znatno lošije plasirane.

U proseku, države sledbenice SFRJ zauzimaju 59. mesto, što upućuje na zaključak da ekonomski gubici od razdruživanja znatno nadmašuju dobitke, zaključuju autori studije.

Makedonija izuzetak

Slovenija je, kao najrazvijenija, 1989. godine imala BDP po glavi stanovnika 34.137 američkih dolara. Hrvatska je tada, s BDP-om od 21.567 dolara, zaostajala 36,8 posto. Znatno iza sledila je Srbija, sa 55,4 posto nižim BDP-om od Slovenije, a potom Crna Gora, Bosna i Hercegovina i Makedonija, kao najslabije razvijena država.

U ratnim i poratnim devedesetima sve su zemlje, osim Makedonije, povećale zaostatak za Slovenijom, najviše BiH, gde je rat bio najrazorniji. Hrvatska je tako 2000. godine za Slovenijom zaostajala 38,3 posto, Srbija i Crna Gora pale su tek na trećinu BDP-a Slovenije, dok se BiH strmoglavila na samo 23 posto.

Prve decenije ovoga veka sve su zemlje, uz negativni izuzetak Makedonije, iskoristile za snažniji razvojni zamah, pa je Hrvatska dostigla oko 65 posto BDP-a Slovenije (još uvek manje nego 1955. godine), a Crna Gora je stigla blizu 40 posto, ispred Srbije koja je u tom razdoblju najbrže rasla.

Ipak, i nakon tog rasta, pet država sledbenica u proseku dostiže tek oko 40 posto BDP-a Slovenije, koji je uz to nominalno smanjen u odnosu na 1989. za oko 20 posto.

Premda se, dakle, za proteklih 20 godina na ekonomskom planu za područje bivše države može, bivšom vojnom terminologijom, reći “ista meta - isto odstojanje’’, promene su znatno vidljivije u drugom delu studije, koji otkriva trendove u sistemu vrednosti. Istraživanje sprovedeno među studentima (uključujući Kosovo) pokazalo je kako je Slovenija jedina postjugoslovenska država u kojoj u tranzicijskom razdoblju nije zabeležen znatniji porast religioznosti. Nasuprot tome, udeo religioznih studenata u Hrvatskoj je od 1986. do 2009. porastao sa 40 na 75 posto, u Srbiji sa sedam na 58 posto, u Crnoj Gori s tri na 51 posto, a u BiH sa 14 na 65 posto.

Slično je i u sklonosti autoritetima - u Sloveniji je znatno pala, dok u ostalim državama ili stagnira ili je u znatnom porastu, najviše u Hrvatskoj, gde su danas studenti podjednako skloni autoritarnosti kao i njihove kolege u Srbiji i Crnoj Gori.

U pitanju ravnopravnosti polova Hrvatska stagnira na drugom mjestu, dok Slovenija napreduje, kao i ostale države (posebno Crna Gora), uz negativan izuzetak Kosova, gde se broj studenata koji preferiraju polnu neravnopravnost od 1986. godine učetvorostručio.