Otpor agresiji i tragični gubici srpske vojske: 67 dana herojske borbe i odbrane Košara

Pripadnici Vojske Jugoslavije uspeli su herojskim otporom, odbranom svoje zemlje po svaku cenu, da zaustave nesrazmerno brojnijeg neprijatelja.

Stratezi agresije su zauzimanjem karaule Košare nameravali su da probijanjem granice otvore prostor za prodor unutar Srbije u Metohiju i dublje na Kosovo, odnosno za kopnenu invaziju trupa NATO, ali su pripadnici VJ hrabrim otporom posle 67 dana borbe uspeli da je spreče.

Nasuprot snagama Vojske Jugoslavije na prostoru Albanije nalazilo se gotovo 12.000 vojnika NATO, od čega 5.000 Amerikanaca, sa najmanje 30 tenkova i 26 borbenih helikoptera Apač.

Lokacija ciljano birana

Karaula Košare odabrana je kao mesto proboja verovatno zbog konfiguracije terena. Prostor Košara nalazi se na nižoj nadmorskoj visini od pozicija na suprotnoj strani granicne linije, što je agresorima donosilo izvesnu prednost, pored činjenice da je reč teško pristupačnom pojasu Juničkih planina, istočnih obronaka Prokletija.   

Košare su smeštene na oko 200 metra od granične linije, na visini iznad 1.800 metara. Graničari VJ sa Košara pokrivali su potez od oko sedam kilometara državne granice. 

Napad je započeo artiljerijskim dejstvima u pravcu karaule Morina, u 3.00 sata, 9. aprila, sa prostora Albanije. 

• Vlada Srbije odlučila: Vojna operacija Bljesak i bitka na Paštriku dobijaju svoj dan obeležavanja

Sa jedne strane očekivalo se da pripadnici Vojske Jugoslavije razotkriju svoje položaje, sa druge, da se koncentrišu na Morinu, odnosno preusmere od Košara.

Vatra je potom, u 4.30 usmerena na Košare. Dok je Vojska Albanije tukla artljerijskim sredstvima, minobacačima, topovima, haubicama, precizna minobacačka dejstva verovatno su bila posledica prisustva pripadnika Legije stranaca.

Oko 6.00 časova teroristi započinju masivni napad na tri pravca, jedan prema samoj karauli Košare, a druga dva prema strateškim kotama, visovima Maja Glava i Rasa Košare. 

Printscreen/TV Prva

Odbrana od stotinak vojnika VJ 

Napadača je bilo oko 1.500 - pripadnici dve brigade tzv. OVK, uz artiljerijska dejstva iz Albanije, dok je granicu na tom pojasu branilo nešto više od stotinak pripadnika Vojske Jugoslavije. 

Paralelno, po srpskim položajima iz vazduha je tukao NATO, pri čemu je bilo i tepih bombardovanja i bacanja nedopuštenih kasetnih bombi.

Bez prekida, borbe su trajale tokom čitavog dana 9. aprila, nastupajuće noći i narednog dana. U popodnevnim satima prvog dana napada, 9. aprila, snage tzv. OVK ovladale su vrhom Rasa Košare, koji im je služio kao pozicija za artiljerijska dejstva prema VJ.

Sutradan, 10. aprila, oni zaposedaju i kotu Maja Glava. Nije im uspelo da ovladaju i vrhom Opljaz, gde su ih pripadnici VJ uspešno odbili.

Negde u popodnevnim satima 10. aprila graničari Vojske Jugoslavije, opkoljeni sa tri strane, odlučuju da napuste samu karaulu Košare, što se dogodilo nešto pre 19.00 časova.

Proglasii pobedu OVK

Propagandna mašinerija Zapada odmah je ulazak pripadnika terorističke takozvane OVK u karaulu predstavila kao veliku pobedu. 

Pripadnici Vojske Jugoslavije utvrdili su se zatim na liniji odbrane koja je konfiguracijom bila pogodnija za odbranu. Usledila je i popuna svežim snagama, pripadnicima 53. graničnog bataljona tada se pridružuju snage 63. padobranske kao i dobrovoljci, a tehnička podrška je ojačana.

Kontranapad snaga Vojske Jugoslavije s ciljem zaposedanja, povratka, kote Maja Glava, usledio je 14. aprila. Iako zauzimanje kote nije uspelo, dejstva minobacačima i artiljerijskom oruđem sa te pozicije su potom prestala. Isto tako, početkom maja Vojska Jugoslavije je nastojala da povrati objekat same karaule, bez uspeha.

Na Đurđevdan, 6. maja, pripadnici VJ vode teške borbe s ciljem preuzimanja, povrataka, kote Rasa Košare, što nija uspelo. Inženjerija VJ je zatim 10. maja uspela da dopremi dva tenka na liniju borbi, na opšte iznenađenje, imajući u vidu nedostupnost terena. 

EPA-PHOTO/EPA/KEYSTONE/MICHELE LIMINA/STF/ml/mda

Tragične posledice

Nastupajuće noći NATO avijacija je zasula položaje VJ velikom količinom zabranjenih kasetnih bombi, što je imalo tragične posledice. 

Devet pripadnika Vojske Jugoslavije je ubijeno, a 40 je ranjeno, pojedini teško. 

Sredinom meseca pripadnici Vojske Jugoslavije ovladali su vrhom Mrčaj, što je poboljšalo položaj branitelja i odredilo raspored snaga za potonji period. 

Linije borbenih dejstava na potezu kod Košara nisu se potom bitno menjale do kraja ratnih dejstava 10. juna, uz borbe koje su sve vreme trajale, manjeg ili većeg intenziteta, sa linijama rastojanja i do pedesetak metara.

Neočekivano žilav otpora Vojske Jugoslavije, uverio je, po svemu sudeći, agresore da je dalji prodor na potezu Košara nemoguć, pa je krajem maja težište napada terorističke takozvane OVK, odnosno NATO dejstava, izmešten južnije, na granični pojas Paštrik, gde je isto tako pokušan prodor dublje unutar Srbije, odnosno Metohije, a što su snage Vojske Jugoslavije takođe uspešno odbile herojskim žilavim otporom.

U borbama na Košarama učestvovalo je ukupno oko 800 pripadnika Vojske Jugoslavije, a tokom 67 dana borbi poginulo je 108 pripadnika Vojske Jugoslavije, među kojima 50 redovnih vojnika, 13 rezervista, 24 dobrovoljca, 18 starešina oficira i podoficira, kao i dvojica dobrovoljaca, iz Rusije odnosno Ukrajine. Ranjeno je 256 pripadnika VJ. 

Među poginulim agresorima, odnosno snagama NATO bili su, osim stotina pripadnika terorističke takozvane OVK, i jedan Alžirac, verovatno islamistički fanatik, po jedan Francuz i Italijan. 

Herojski otpor Vojske Jugoslavije na Košarama onemogućio je je prodor nesrazmerno moćnijeg neprijatelja, čime je nameravana kopnena ofanziva NATO na Srbiju odnosno SRJ, propala.