Na današnji dan, 30. jul

1419 &ndash; Upadom husita u Gradsku većnicu u Pragu i izbacivanjem kroz prozor članova gradske uprave, u Če&scaron;koj je izbio Husitski ustanak. Husiti, sledbenici verskog reformatora Jana Husa, odbili su da priznaju nemačkog cara Sigismunda I za če&scaron;kog kralja. U ratu koji je usledio nanosili su niz poraza carevim trupama, ali su na kraju poraženi zbog unutra&scaron;njih podela. Ipak, njihov pokret značajno je oslabio nemački uticaj u Če&scaron;koj.1511 &ndash; Rođen je italijanski slikar, arhitekta i pisac Đorđo Vazari, jedan od prvih teoretičara istorije umetnosti. Njegove biografije italijanskih umetnika od 13. do 16. veka i danas predstavljaju jedan od najvažnijih izvora za proučavanje renesansne umetnosti.1771 &ndash; Umro je engleski pesnik Tomas Grej, predstavnik klasicizma i preteča romantizma. Iako je napisao mali broj pesama, ostavio je dubok trag u engleskoj književnosti, pre svega delom &quot;Elegija napisana na seoskom groblju&quot;.1818 &ndash; Rođena je engleska književnica irskog porekla Emili Bronte, autorka jednog od najpoznatijih romana svetske književnosti, &quot;Orkanski visovi&quot;.1863 &ndash; Rođen je američki industrijalac Henri Ford, pionir automobilske industrije koji je uveo serijsku proizvodnju i učinio automobile dostupnim &scaron;irokom krugu kupaca. Njegov čuveni &quot;Model T&quot; motorizovao je Sjedinjene Američke Države i zauvek promenio način proizvodnje automobila.1877 &ndash; Rođen je srpski vizantolog Dragutin Anastasijević, osnivač beogradske vizantolo&scaron;ke &scaron;kole, profesor Univerziteta u Beogradu i član Srpske kraljevske akademije. Njegov naučni rad bio je posvećen vizantijskoj istoriji, kulturi i srpsko-vizantijskim odnosima.1898 &ndash; Rođen je engleski vajar Henri Mur, jedan od najvećih skulptora 20. veka i inostrani član Srpske akademije nauka i umetnosti. Njegovo stvarala&scaron;tvo bilo je inspirisano arhaičnom umetno&scaron;ću, kao i delima Pabla Pikasa i Konstantina Branku&scaron;ija.1898 &ndash; Umro je nemački državnik Oto fon Bizmark, prvi kancelar ujedinjene Nemačke i jedan od najuticajnijih evropskih političara 19. veka. Smatra se ključnom lično&scaron;ću u procesu ujedinjenja Nemačke.1912 &ndash; Umro je japanski car Meiđi, vladar pod čijom je upravom Japan prerastao u modernu državu i započeo period snažne industrijalizacije i imperijalne ekspanzije.1930 &ndash; Urugvaj je u Montevideu postao prvi svetski fudbalski &scaron;ampion pobedom nad Argentinom rezultatom 4:2 u finalu prvog Svetskog prvenstva. Prethodno je u polufinalu savladao Kraljevinu Jugoslaviju sa 6:1, u utakmici koju su obeležile brojne sudijske odluke na &scaron;tetu jugoslovenskog tima.1945 &ndash; Japanska podmornica potopila je američku krstaricu &quot;Indijanapolis&quot;, pri čemu je poginulo vi&scaron;e od 800 ljudi.1966 &ndash; Engleska je prvi put postala svetski prvak u fudbalu, po&scaron;to je u finalu Svetskog prvenstva na stadionu &quot;Vembli&quot; u Londonu pobedila Zapadnu Nemačku rezultatom 4:2.1971 &ndash; U sudaru japanskog putničkog aviona &quot;Boing 727&quot; i vojnog aviona poginule su 162 osobe.1974 &ndash; Turska, Grčka i Velika Britanija potpisale su sporazum o prekidu vatre na Kipru, nakon turske vojne intervencije na ostrvu, koja je usledila zbog poku&scaron;aja njegovog pripajanja Grčkoj.1975 &ndash; U Helsinkiju je počela Konferencija o evropskoj bezbednosti i saradnji, na kojoj su učestvovali državnici iz 35 zemalja, uključujući lidere Sovjetskog Saveza i Sjedinjenih Američkih Država. Glavni cilj skupa bio je očuvanje mira i bezbednosti u Evropi.1980 &ndash; Posle 74 godine britansko-francuske kolonijalne uprave, pacifički arhipelag Novi Hebridi stekao je nezavisnost pod imenom Republika Vanuatu.1989 &ndash; General Vojćeh Jaruzelski povukao se sa čela vladajuće komunističke partije u Poljskoj, a na njegovo mesto izabran je Mječislav Rakovski.1990 &ndash; Britanski konzervativni poslanik Jan Gau, blizak saradnik premijerke Margaret Tačer, poginuo je u eksploziji bombe koju je u njegov automobil podmetnula Irska republikanska armija (IRA).1993 &ndash; Lideri Bo&scaron;njaka, Srba i Hrvata iz Bosne i Hercegovine postigli su u Ženevi dogovor prema kojem bi BiH bila organizovana kao zajednica tri etničke republike. Sporazum nije zaustavio rat, pre svega zbog snažnog uplitanja međunarodnih faktora.1997 &ndash; Dvojica arapskih bomba&scaron;a-samoubica izvr&scaron;ila su napad u Jerusalimu, u kojem je poginulo 18 ljudi.1999 &ndash; Sjedinjene Američke Države zvanično su okončale vojno prisustvo u Panami, čime je zavr&scaron;eno gotovo stogodi&scaron;nje angažovanje američke vojske u toj centralnoameričkoj zemlji.2003 &ndash; Poslednja &quot;Folksvagen buba&quot; si&scaron;la je sa proizvodne trake u Meksiku, čime je zavr&scaron;ena proizvodnja jednog od najpoznatijih automobila u istoriji. Za 68 godina proizvedeno je ukupno 21.529.464 primerka ovog modela, čija je proizvodnja pokrenuta na inicijativu Adolfa Hitlera, dok je karoseriju projektovao Ferdinand Por&scaron;e.2004 &ndash; U eksploziji gasovoda u industrijskoj zoni Gislengijen, oko 30 kilometara jugozapadno od Brisela, poginulo je 14 ljudi.2005 &ndash; Potpredsednik Sudana i biv&scaron;i vođa pobunjenika Džon Garang poginuo je u padu helikoptera na jugu zemlje.2006 &ndash; Najmanje 60 ljudi, među kojima 37 dece, poginulo je u izraelskom bombardovanju sela Kana na jugu Libana.2007 &ndash; Umro je &scaron;vedski reditelj Ingmar Bergman, jedan od najvećih filmskih autora 20. veka. Tokom karijere režirao je 54 filma i 126 pozori&scaron;nih predstava, a osvojio je tri Oskara za najbolji strani film. Među njegovim najpoznatijim ostvarenjima su &quot;Sedmi pečat&quot;, &quot;Divlje jagode&quot;, &quot;Persona&quot;, &quot;Krici i &scaron;aputanja&quot;, &quot;Jesenja sonata&quot; i &quot;Fani i Aleksandar&quot;.2007 &ndash; Britanska vojska okončala je 38 godina dugu operaciju u Severnoj Irskoj, nakon ukidanja direktne uprave iz Londona i formiranja redovne civilne vlasti. Bezbednost je predata lokalnoj policiji, čime je zavr&scaron;ena jedna od najdužih vojnih operacija u istoriji britanskih oružanih snaga.2007 &ndash; Umro je italijanski filmski reditelj Mikelanđelo Antonioni, autor klasika poput &quot;Avanture&quot;, &quot;Uvećanja&quot;, &quot;Noći&quot;, &quot;Pomračenja&quot; i &quot;Crvene pustinje&quot;. Dobitnik je Oskara za životno delo 1995. godine i smatra se jednim od najuticajnijih evropskih filmskih stvaralaca.2012 &ndash; Preminuo je srpski književnik Milan Ranković, nekada&scaron;nji ministar kulture Srbije, profesor Univerziteta umetnosti u Beogradu i autor vi&scaron;e od 40 knjiga.2014 &ndash; Argentina je zvanično bankrotirala nakon &scaron;to nije postigla dogovor sa američkim investicionim fondovima o reprogramu državnog duga. Bio je to drugi bankrot te zemlje u 21. veku, posle finansijskog sloma iz 2001. godine.2024 &ndash; U razornim klizi&scaron;tima izazvanim obilnim padavinama u indijskoj državi Kerala poginulo je 420 ljudi, 397 je povređeno, dok je 47 osoba nestalo. Reč je o najtežoj prirodnoj katastrofi u Indiji od velikih poplava 2018. godine.2025 &ndash; Serija snažnih zemljotresa pogodila je rusko poluostrvo Kamčatku. Najjači potres, magnitude 8,7 stepeni po Rihterovoj skali, izazvao je cunami u Pacifiku i bio je najjači zabeležen u toj oblasti od 1952. godine.Srpska pravoslavna crkva danas proslavlja Svetu velikomučenicu Marinu &ndash; Ognjenu Mariju, jednu od najpo&scaron;tovanijih svetiteljki u srpskom narodu, koja je stradala za hri&scaron;ćansku veru u vreme cara Dioklecijana.

Na današnji dan, 30. jul

0 Komentari

Najnovije