Prvi pokret za prava homoseksualaca: Priča o Berlinu 1920-ih

Danas se Berlin uglavnom smatra jednim od gradova koji su najprijateljskije nastrojeni prema LGBTQ+ zajednici. To je delom tako bilo i pre sto godina &ndash; do vremena kada su nacisti do&scaron;li na vlast početkom 1930-ih.Ali tokom 1920-ih, tokom ere u Nemačkoj poznate kao Vajmarska republika, Berlin je postao ne samo utoči&scaron;te za noćni život kvir-populacije, nego i jedan od najvažnijih svetskih centara ranih LGBTQ+ istraživanja, aktivizma i izgradnje zajednice, doprinoseći oblikovanju moderne misli o seksualnosti i rodu.Godine 1871. Nemačka je uvela Paragraf 175, koji je kriminalizovao seksualne odnose između mu&scaron;karaca. Zakon se bazirao na ranijem pruskom zakonodavstvu i primenjivao se s različitim intenzitetom od 1872. do 1945.Istočna Nemačka ukinula ga je 1968, a Zapadna Nemačka reformisala krajem 1960-ih i početkom 1970-ih &ndash; ali ga u potpunosti nije ukinula sve do 1994. Početna primena tog zakona izazvala je otpor aktivista, lekara i pisaca, &scaron;to je dovelo do jednog od prvih vidljivih pokreta za prava homoseksualaca u Evropi.Urbani centar kvir-životaKljučna ličnost tog pokreta bio je Magnus Hir&scaron;feld, lekar i istraživač seksualnosti koji je tvrdio da su seksualna orijentacija i rodni identitet prirodni oblici ljudske raznolikosti, a ne moralni poroci ili zločini.Osnovao je 1897. u Berlinu Naučno-humanitarni komitet, koji se smatra prvom organizacijom na svetu koja je posvećena odbrani prava homoseksualaca. Jedan od glavnih ciljeva bio je osporavanje Paragrafa 175.Hir&scaron;feld je 1919. osnovao Institut za seksualnu nauku u Berlinu, koji je kombinovao istraživanje, edukaciju i medicinsku brigu o pacijentima. Institut je postao međunarodno poznat po svom tada izuzetno progresivnom radu na pitanjima seksualnosti, rodnog izražavanja i onoga &scaron;to se danas razume kao transrodni identitet.Pružao je savete, vodio obimne arhive i promovisao ideje koje su bile daleko ispred svog vremena, a koje su dovodile u pitanje stroge podele na mu&scaron;ko i žensko.U takvom okruženju mnogi umetnici osećali su se slobodno da otvoreno izraze svoje neheteroseksualne identitete.&quot;Berlin je u to vreme sigurno bio jedan od najliberalnijih gradova na svetu&quot;, ocenila je svojevremeno za DW Birgit Bozold, dugogodi&scaron;nja članica upravnog odbora berlinskog Gej muzeja (Schwules Museum).Postojali su brojni klubovi, publikacije i mesta okupljanja za gej, lezbejsku i rodno nekonformnu zajednicu, uprkos zakonskim rizicima i prisutnim predrasudama.Status Berlina kao jednog od najvažnijih centara kvir-života u ranom 20. veku zavr&scaron;io je dolaskom nacista na vlast 1933. godine.&Scaron;estog maja te godine Hir&scaron;feldov institut je napadnut i uni&scaron;ten, njegova biblioteka i arhiva su opljačkane, a mnoge knjige i dokumenta uni&scaron;teni u poznatom nacističkom spaljivanju knjiga u Berlinu 10. maja 1933.Danas posetioci Berlina mogu da vide spomen-tablu na mestu gde se nalazio institut u ulici Betina-fon-Arnim-Ufer.&Scaron;eneberg i kvir-istorijaKao i danas, zapadni berlinski kvart &Scaron;eneberg bio je mesto okupljanja umetnika i kreativaca. Jedno od značajnih mesta iz doba Vajmarske republike bio je kafić &quot;Dorijan Grej&quot; u ulici Bilov&scaron;trase, poznato kvir-okupljali&scaron;te koje je imalo posebno važnu ulogu u lezbejskoj dru&scaron;tvenoj sceni Berlina.Istorijski izvori opisuju ga kao me&scaron;oviti prostor, s večerima posvećenim ženama i drugima mu&scaron;karcima. Tu su se održavali muzički nastupi, kostimirani balovi i književne večeri &ndash; sve dok ga nacisti nisu zatvorili.Jedan od najpoznatijih kvir noćnih klubova vajmarskog Berlina bio je &quot;Eldorado&quot;. Prvi put je otvoren 1924. u ulici Kant&scaron;trase u &Scaron;arlotenburgu, a kasnije se selio na različite lokacije.Bio je vi&scaron;e od običnog prostora za zabavu &ndash; mesto susreta umetnika, pisaca, izvođača i LGBTQ+ zajednice Berlina, poznat po dreg-nastupima i dru&scaron;tvenoj slobodi iza zatvorenih vrata.Atmosfera kluba inspirisala je mnoge: umetnik Oto Diks prikazivao je scene iz &quot;Eldorada&quot;, a tamo je nastupala i slavna nemačka pevačica Marlen Ditrih.Britanski pisac Kristofer I&scaron;erviud do&scaron;ao je u Berlin krajem 1920-ih i nakon posete takvim mestima napisao knjigu &quot;Berlinske priče&quot; koja je u velikoj meri zasnovana na boemskom, kvir i političkom podzemlju Berlina tog vremena.Nacisti i Paragraf 175Dolaskom na vlast, nacisti su brutalno prekinuli tolerantnu kulturu vajmarske ere. Poo&scaron;trili su zakonodavstvo i hapsili homoseksualne mu&scaron;karce &ndash; prema podacima američkog Muzeja Holokausta, doneseno je najmanje 50.000 presuda na osnovu Paragrafa 175, a procenjuje se da je 5.000 do 15.000 mu&scaron;karaca poslato u koncentracione logore.Iako je nacistički progon nasilno prekinuo živopisni kvir-život Berlina, nemačka prestonica postepeno se oporavljala i danas je ona ponovo centar kvir-kulture.

Prvi pokret za prava homoseksualaca: Priča o Berlinu 1920-ih

0 Komentari