Planina na sat vremena od Beograda: Idealna za vikend turu

Zaštitni simbol planine Kosmaj je Spomenik palim borcima u Drugom svetskom ratu, koji je delo vajara Vojina Stojića i arhitektea Gradimira Medakovića.

Naziv Kosmaj poreklo vodi od keltskih termina "cos" i "maj", što bi značilo šuma i planina. U periodu rimske vladavine, ova planina je bila mesto na kome je, prema mitologiji, obitavala boginja proleća, ali i plodnosti po imenu Maja. U to doba današnji Kosmaj bio je poznat kao "Casa Maia", jer je tu boravila pomenuta boginja.

Keltski naziv ne treba da čudi, budući da je Kosmaj poznat po obilju šuma.

Shutterstock/Nenad Nedomacki

Kosmaj je planina visoka 626 metara koja se nalazi u Srbiji, u blizini Sopota i Mladenovca a na teritoriji koja pripada Gradu Beogradu.

Posle Avale je najniža planina u Šumadiji sa svojih 626 m nadmorske visine. Iako je Kosmaj niska planina, ipak svojim uzgledom u vidu ostrva dominira u ovom delu niske Šumadije.

Zajedno sa Avalom, Kosmaj je proglašen za predeo izuzetnih odlika i stavljen pod odgovarajuću zaštitu.

Shutterstock/Predrag Lukic

Na kosmajskom masivu ističu se tri vrha

• Veliki Kosmaj, poznat i kao Rutavi Kosmaj visine 626 metara. Do drugog svetskog rata se na ovom vrhu nalazio drveni krst postavljen na drvenu piramidu.
   
• Mali Kosmaj, poznat i kao Malovan ili Goli Kosmaj, sa vrhom Beli Kamen od 546 metara.

• Košutica, koja je obli izbrežak Kosmaja visine 463 metara visoka 461 metar.

Mnogo ljudi se odlučuje da se iz Beograda preseli na Kosmaj ili da makar kupe vikendicu na ovoj planini. To i ne čudi jer je Kosmaj oličenje neopisive lepote i predstavlja oazu mira, idealnu za vikend putovanje.

Shutterstock/Nenad Nedomacki

Šta obići

Planina obiluje brojnim izvora kao što su: Zmajevac, Koraćica, Orovac, Vrelo, Đakonovac itd. Na jugoistočnim padinama Kosmaja se pojavljuju ležišta mineralne vode, a na jednom od takvih je formirana i Koraćička banja. Voda sa izvora Orlovac je dovedena do Kleopatrine česme.

Površinske vode se na Kosmaju nalaze u obliku brojnih potoka i rečica koje imaju periodski karakter. Ove vode pripadaju slivovima dveju reka: Jesenice i Kolubare.

Na putu do Kosmaja obavezno svratite i do Manastira Tresije, koji je poznat po lekovitoj vodi.

Reka Turija izvire kod Manastira Tresije, a u blizini Manastira se nalazi i potok Mišljevac. Pored Manastira Pavlovac protiče potok koji se zove Pavlovački potok.

Markovačko jezero je smešteno u podnožju planine Kosmaj, u selu Markovac, na oko 6 kilometara udaljenosti od centra Mladenovca. Markovačko jezero je jedno od najstarijih i najbogatijih veštačkihh, beogradskih akumulacija.

Na Kosmaju je tokom 20 veka izgrađeno nekoliko hotela.

Shutterstock/Nenad Nedomacki

Spomenik palim borcima Kosmajskog odreda

Spomenik kosmajskim junacima je najpoznatije obeležje Kosmaja, te ga obavezno obiđite prilikom posete ovoj planini u Srbiji. Krakovi spomenika, visoki čak 30 metara, se vide još sa parkinga u podnožju. Do spomenika će vam trebati nešto manje od 15 minuta hoda, kroz lepo uređenu stazu, okruženu gustom i lepom šumom.

Vidikovac Kosmaj je drveni toranj sa predivnim pogledom na Šumadiju. Postoji tabla na kojoj piše da se penjete na sopstvenu odgovornost.

Mnogo skromnija od spomenika na vrhu Kosmaja, jeste spomen-kosturnica smeštena na mestu sa kog se pruža prelep pogled ka selima ispod Kosmaja a po vedrom danu možete videti i Avalu odavde.

Kako stići do Kosmaja?

Do planine Kosmaj se najlakše dolazi autoputem Beograd-Niš. Prati se isključenje ka Mladenovcu.