Neptun možda krije preživelog svedoka najveće apokalipse u Sunčevom sistemu

Sistem prirodnih satelita oko planete Neptun mogao bi da čuva tragove jednog od najrazornijih događaja u istoriji Sunčevog sistema. Prema novoj studiji naučnika sa Kalifornijskog tehnološkog instituta, džinovski Neptunov mesec Triton mogao je da razbije ili izbaci gotovo sve izvorne Neptunove prirodne satelite, ostavivši samo jednog preživelog - Nereidu.

Triton već dugo zbunjuje astronome. Za razliku od ostalih Neptunovih prirodnih satelita, on kruži u suprotnom smeru u odnosu na rotaciju planete, što upućuje na to da nije nastao zajedno sa planetom Neptun. Naučnici smatraju da je Triton izvorno bio deo binarnog objekta u Kajperovom pojasu te da ga je Neptun kasnije gravitaciono zarobio u svoju orbitu.

Nereida je isto tako neobična. Otkrio ju je 1949. Džerard Kajper, više od jednog veka nakon otkrića Tritona, a ostala je jedini poznati Neptunov satelit osim Tritona sve do preleta letelice Vojadžer 2 1989. godine. Njena izrazito izdužena orbita, koja traje 360 dana, decenijama je navodila naučnike na zaključak da je reč o još jednom zarobljenom objektu iz Kajperovog pojasa.

Svemirski teleskop Džejms Veb otkriva drugačiju priču

Kako bi istražili poreklo Nereide, navedeni naučni tim koristio je infracrvene instrumente na svemirskom teleskopu Džejms Veb kako bi je prvi put posmatrao u tom području spektra, prenosi portal Science Alert.

Posmatranja su pokazala da Nereida više liči na ledene satelite koji su prirodno nastali oko Urana i Saturna nego na tamne, prašnjave zarobljene objekte iz Kajperovog pojasa. Njena infracrvena svojstva znatno se razlikuju od svojstava Fobosa, poznatog zarobljenog objekta koji kruži oko Saturna.

buradaki/Shutterstock

"Jedinstveni spektar Nereide među telima spoljnog Sunčevog sistema nije u skladu sa scenarijom prema kojem je Nereida zarobljena tokom dinamičke nestabilnosti ranog Sunčevog sistema", ističu autori studije koja je objavljena u časopisu Science Advances.

Razoran dolazak Tritona

Nakon što je scenario zarobljavanja praktično isključen, tim je sproveo simulacije pomoću dinamičkog računarskog modela REBOUND. Proračuni su pokazali da bi dolazak Tritona na vrlo ekscentričnu retrogradnu orbitu razorio izvorni sistem Neptunovih satelita.

Mnogi sateliti bili su uništeni ili izbačeni iz sistema, dok je deo materijala verovatno doprineo stvaranju Neptunovih prstenova i manjih satelita poput Proteja, pokazao je navedeni računarski model.

U oko 20 odsto simulacija Triton je izbacio jedan izvorni unutrašnji satelit u stabilnu, izrazito izduženu orbitu koja odgovara orbiti Nereide. Ako je to tačno, Nereida nije zarobljena lutalica, već preživeli, ali teško oštećeni ostatak izvorne generacije Neptunovih meseca.