Vodič kroz tajne Grčke: Hanja

Danas je Hanja drugi po veličini grad na ostrvu, političko-administrativni i kulturni centar istoimene oblasti i zapadnog dela ostrva, sa 60.000 stanovnika.

Prostor današnjeg grada bio je naseljen i u minojsko doba pod nazivom Kidonja. Bio je to veoma važan grad-palata, koji je nastavio da se razvija i u antičko doba i postao najmoćniji u regionu, pa ga je čak i slavni Homer spomenuo u svom epu o Odiseju.

Kidonja se razvijala i pod zastavama brojnih okupatora koji su se smenjivali, od Rimljana, Arapa, preko Vizantije i Venecijanaca (koji su je otkupili za samo 100 zlatnih kovanica) do Turaka.

Upravo su Arapi, osvojivši Krit 824. godine, Kidonju nazvali Hanja, koja od tog vremena ima današnji izgled.

Posebno važan period u razvoju Hanje jeste kraj 19. veka, kada su je velike evropske sile, po oslobođenju od Turaka, proglasile glavnim gradom Krita. Na raskrsnici evropske i istočne civilizacije, grad tada u svakom pogledu doživljava procvat.

Bogatstvo te epohe i jedinstveno kulturno nasleđe, vekovima čuvano, najbolje se ogleda u brojnim monumentalnim građevinama neoklasičnog stila koje su i danas u funkciji. Domaćini će vam reći da Hanju zapravo čine dva grada – novi, koji se u arhitektonskom smislu ne razlikuje od bilo kog drugog ostrvskog grčkog grada, i stari, srednjovekovni deo, koji je uspeo da sačuva autentična arhitektonska remek-dela civilizacija i moćnih osvajača, kojima se Krit uvek nalazio na putu.

U starom gradu su i velika luka, venecijanski svetionik, džamija i fontana, „sedervani“, kako bi to rekli Grci, oko koje se okupljaju šetači da bi na trenutak doživeli putovanje kroz istoriju Krita. Odlukom Ministarstva kulture Grčke, stari grad je 1965. postao istorijski spomenik od posebnog značaja.

Među posećenijim mestima u gradu je Agora, zatvorena pijaca, zgrada u obliku krsta, gde je pazarnim danima najveća ponuda nadaleko čuvenih, kvalitetnih domaćih proizvoda– maslina, sireva, meda, vina i rakije.

U blizini Hanje pronađene su i kamene ploče ispisane linearnim B pismom, do danas nedešifrovanim, koje, kako se smatra, predstavljaju prve tragove pismenosti u Evropi.

Tekst i fotografije preuzete iz knjige „Pogled sa Olimpa" autora Majde i Zvonimira Šimunec.