Potvrđeno: Rusi izgubili više od 250.000 vojnika

Od početka ruske invazije punog obima na Ukrajinu 2022. godine, ukupno 258.980 pripadnika ruske vojske – čiji su identiteti utvrđeni – poginulo je u borbi ili kao posledica borbenih dejstava, navodi se u izveštaju.

Ova brojka je rezultat višegodišnjeg istraživanja javno dostupnih i proverljivih izvora, kao što su objave rođaka na društvenim mrežama, obaveštenja o smrti i čitulje, izveštaji lokalnih medija i saopštenja regionalnih vlasti.

Ažurirani izveštaj objavljen je povodom četvrte godišnjice hitne mobilizacije rezervista koju je sproveo Kremlj nakon sloma ruske odbrane na severozapadnom delu fronta kod Harkova usled ukrajinske kontraofanzive, do kojeg je došlo u septembru 2022. godine.

Kremlj je poslednji put javno izneo podatke o broju poginulih i ranjenih u ratu 21. septembra 2022. godine, kada je tadašnji ministar odbrane Sergej Šojgu izjavio da je u borbama poginulo 5.937 ruskih vojnika.

Gotovo svi izvori, uključujući i tadašnje proruske vojne blogere, ocenili su tu brojku kao zanemarljivu i neverodostojnu.

Ukrajina: Rusi imaju preko 1,5 miliona mrtvih ili teško ranjenih

Prema trenutnim procenama koje je objavila glavna komanda ukrajinskih snaga – Generalštab – gubici ruskog vojnog osoblja u ratu zaključno sa 22. septembrom 2026. godine iznose 1.520.880 poginulih ili teško ranjenih vojnika. Generalštab navodi da su njihovi podaci potkrepljeni čvrstim dokazima, prvenstveno snimcima sa dronova koji prikazuju pogođene ruske vojnike.

Procene međunarodnih posmatrača uglavnom se poklapaju sa ukrajinskim procenama ruskih gubitaka: načelnik britanskih oružanih snaga, maršal vazduhoplovstva ser Rič Najton, izjavio je 11. septembra u obraćanju medijima da britanske obaveštajne službe procenjuju da je od februara 2022. godine zabeleženo oko 1,5 miliona ruskih vojnih žrtava (uključujući ranjene), od čega je oko 500.000 poginulo. Prema istraživanju portala Mediazona, geografski posmatrano, broj poginulih ruskih vojnika u Ukrajini najveći je u perifernim oblastima sa slabom ekonomijom – naročito u unutrašnjosti regiona Kubanj, između Crnog i Kaspijskog mora, kao i u ekonomski zaostalim područjima u okolini Čeljabinska i Jekaterinburga.

U izveštaju se navodi da su teritorije sa većinskim neruskim stanovništvom posebno teško pogođene u odnosu na ukupan broj svojih stanovnika; to se odnosi na pretežno muslimanske republike Tatarstan i Baškortostan duž toka gornje Volge, kao i na Burjatiju i Zabajkalski kraj u blizini Mongolije.

Stope smrtnosti u velikim gradovima sa relativno imućnim i obrazovanim stanovništvom – poput Moskve, kao i gradova u ruskom središtu kao što su Sankt Peterburg, Tver, Jaroslavlj, Vladimir i Smolensk – bile su tri do četiri puta niže nego u manje razvijenim oblastima, pokazuju podaci i grafikoni objavljeni u izveštaju.

Putin insistira da će Rusija pobediti

Ruski predsednik Vladimir Putin i drugi zvaničnici Kremlja od početka invazije insistiraju na tome da će Rusija na kraju poraziti Ukrajinu, jer njeni ljudski resursi mogu da podrže neprekidnu ofanzivu koja neumoljivo osvaja teritoriju i zauzima delove Ukrajine za koje Kremlj želi da postanu deo Ruske Federacije.

Međutim, sve veći – a ponekad i drastičan – broj poginulih vojnika primorao je regrutere Kremlja da potencijalnim novim vojnicima nude ogromne novčane bonuse za potpisivanje ugovora i da traže dobrovoljce u državnim zatvorima. Ova situacija je posebno izražena nakon što je ukrajinska dominacija u upotrebi dronova učinila ruske oklopne operacije zastarelim, pa su ruske trupe promenile taktiku i počele da izvode napade koristeći neoklopljene motocikle ili terenska vozila (ATV).

Prema izveštaju o trenutnim ruskim praksama regrutovanja, koji je u utorak objavila grupa "Conflict Intelligence Group" (CIG), ruska država nastoji da popuni svoje redove primenom različitih taktika, ali još uvek nije donela politički rizičnu odluku o prinudnoj mobilizaciji muškaraca za borbena dejstva.

Prema važećim ruskim zakonima, muškarac pozvan na služenje vojnog roka može služiti isključivo na teritoriji Ruske Federacije, iako postoje brojni izveštaji o pritiscima na regrute da se "dobrovoljno" prijave za službu u Ukrajini.

Mali procenat Rusa se odlučuje za rat

Prema većini izveštaja, uprkos tim naporima, samo mali procenat potencijalnih regruta odlučuje da ode u rat umesto da nastavi sa civilnim životom u Rusiji. "U (udaljenom gradu Bratsku na severoistoku Sibira) plan regrutacije za 2025. godinu povećan je sa 548 na 645, ali je do 1. novembra regrutovano svega 369 osoba", navodi se u izveštaju CIG-a.

"Kako bi ispunile plan, gradske vlasti su obišle više od 14.000 adresa, obavile gotovo 3.000 razgovora i ciljale, između ostalih, dužnike, vojne obveznike, strance, osobe sa krivičnim dosijeima i siročad. Od 261 siročeta i štićenika domova za nezbrinutu decu koji su bili obuhvaćeni ovim procesom, samo je jedna osoba potpisala ugovor", dodaje se u izveštaju.

Taktike regrutovanja kojima se popunjava manjak ljudstva uključuju: nuđenje bonusa za potpisivanje ugovora u visini godišnje plate fabričkog radnika u ekonomski zaostaloj ruskoj regiji Republici Mordoviji; slanje sredstava i određivanje kvota za regrutaciju lokalnim vlastima uz pritisak da se ljudi angažuju kao vojnici (npr. u Jaroslavlju); pa čak i izricanje novčanih kazni, a u nekim slučajevima i krivično gonjenje lokalnih zvaničnika koji ne ispune kvote, kao što je zabeleženo u Stavropolju – navodi se u članku CIG-a.

Kristina Kormilitsyna / Sputnik / Profimedia

U izveštaju portala Mediazona od utorka navodi se da se "množe" slučajevi u kojima komandanti ruskih jedinica odbijaju da odobre otpuštanje iz zdravstvenih razloga vojnicima koji su nesposobni za službu – uključujući invalide i osobe koje pate od epilepsije – kako bi zadržali što više ljudi za predstojeći napad; takođe su sve učestaliji incidenti u kojima policija primorava muškarce uhapšene zbog manjih prekršaja da potpišu ugovor sa vojskom.

U članku se navode primeri muškaraca iz gradova Kirov, Penza, Petrozavodsk i šireg područja Sankt Peterburga koje je policija privodila na "ispitivanje" i puštala na slobodu tek nakon što bi potpisali ugovor sa vojskom.

Ukrajinski informativni portali i kanali borbenih jedinica, pozivajući se na ruske ratne zarobljenike, već dugo izveštavaju o veoma kratkoj obuci novih ruskih regruta, koja obično traje od deset dana do dve nedelje. Zarobljeni kineski vojnici izneli su slične navode o svojoj obuci tokom konferencije za novinare održane u aprilu 2025. godine.

Na snimku koji je objavio ukrajinski 3. armijski korpus sa istočnog fronta (sektor Liman), prikazan je trenutak kada ukrajinske trupe zarobljavaju ruske vojnike sa prve linije fronta koji tvrde da danima nisu dobijali hranu.

Snimci prikazuju loše opremljenog ruskog vojnika – koji u jednom trenutku nije imao nikakvo oružje osim štapa – kako se predaje jurišnoj grupi 3. armijskog korpusa. U tom istom manjem sukobu poginula su još četiri ruska vojnika, navodi se u pomenutom, mada nepotvrđenom, izveštaju ukrajinske vojske.