Panika: Rusija mesecima špijunirala Evropu

Analiza 144 incidenata u više od 10 evropskih zemalja od kraja 2024. godine pokazala je da su ruske obaveštajne službe delovale sa "značajnim stepenom nekažnjivosti", dok su evropske vlasti često bile zatečene i bez adekvatnog odgovora, prenosi Gardijan.

Bespilotne letelice više puta su primećene iznad vojnih baza i aerodroma, ali nijedna nije oborena niti zaplenjena, što je, prema oceni IISS-a, ukazalo na ozbiljne slabosti u protivvazdušnoj odbrani članica NATO.

Među metama su, prema navodima istraživača, bili vazduhoplovna baza RAF Lejkenhit u engleskoj grofoviji Safolk, koja se pripremala za smeštaj američkog nuklearnog oružja, kao i francuska baza nuklearnih podmornica Il Long u Bretanji.

Prema izveštaju, britanske i francuske vlasti nisu javno optužile Rusiju za incidente, ali je viši saradnik IISS-a Čarli Edvards izjavio da su vlade država sa kojima su istraživači razgovarali podržale objavljivanje izveštaja.

Među navedenim incidentima su preleti dronova iznad baza RAF Lejkenhit i RAF Ferford, kao i još najmanje dve američke vazduhoplovne baze u Engleskoj krajem novembra 2024. godine.

Istraživači smatraju da je dronovima možda upravljano sa tankera "Sizons 1" u Severnom moru kod obale Eseksa ili sa teretnog broda "Hav Dolfin", koji se tada kretao ka luci Hal.

Pet bespilotnih letelica registrovano je i iznad baze Il Long u decembru 2025. godine, dok su u blizini primećena tri broda iz ruske "flote iz senke".

Tanjug/Royal Navy via AP/LPhot Hutchins (HONS)

Slični upadi dronova zabeleženi su krajem 2025. i iznad vazduhoplovnih baza Klajne Brogel er baz i Folkel er baz, gde se skladišti američko nuklearno oružje.

Prema procenama IISS-a, dronovi su verovatno lansirani sa brodova koji su plovili sa isključenim transponderima za identifikaciju i praćenje, dok su druga plovila korišćena za prihvat letelica ili kao repetitori signala, koristeći tehnike razvijene tokom rata u Ukrajini.

Edvards je ocenio da je "vrlo verovatno" da je Kremlj koordinisao operaciju bespilotnih letelica koja je obuhvatila više od 10 članica NATO-a i Irsku.

• NAT0 3.0 vs Rusija i KIna?
• Moskva digla uzbunu; NATO i Kijev prave oružje za udare na Rusiju?
• Alarm na Baltiku: Ruski avioni primećeni kod Švedske; Odmah podignuti avioni


•  

Prema njegovim rečima, ciljevi operacije bili su nadzor nuklearnih kapaciteta, izviđanje, mapiranje vojnih logističkih pravaca i lanaca snabdevanja, kao i ekonomsko iscrpljivanje i psihološko delovanje.

Broj prijavljenih incidenata dostigao je vrhunac tokom septembra i novembra prošle godine, kada je registrovano više od 30 slučajeva mesečno, najviše u Nemačkoj, dok je njihov broj opao nakon što su evropske mornarice tokom 2026. godine počele da zaplenjuju brodove iz "flote iz senke".

Među ostalim incidentima navodi se i serija preleta dronova iznad Danske u septembru 2025. godine, zbog čega je privremeno bio zatvoren aerodrom u Kopenhagenu.

Istraživači smatraju da je operacija verovatno bila pod nadzorom ruske Glavne obaveštajne uprave (GRU), glavne vojne obaveštajne službe Rusije.

Prema izveštaju, u operaciji je moglo da bude korišćeno više tipova dronova, uključujući izviđački dron Orlan-10, čiji je domet oko 480 kilometara, a autonomija leta približno 12 časova.