Senzacionalno otkriće ispod manastira: Sistem za grejanje iz srednjeg veka ostao skoro netaknut FOTO

Stručnjaci procenjuju da je napravljen između 13. i 14. veka, a zbog izuzetnog stepena očuvanosti nalaz se smatra jedinstvenim u Švajcarskoj i jednim od najznačajnijih poznatih primera ovog tipa grejanja u Evropi.

Do otkrića je došlo tokom rekonstrukcije objekta u ulici Petersgraben 52. Arheolozi su u dvorištu nekadašnje stručne škole pronašli zidove i podove od maltera koji su pripadali srednjovekovnom manastiru, a ispod jednog od podova nalazila se gotovo kompletna instalacija za grejanje, stoji na sajtu "bs.ch".

Kamenje služilo kao svojevrsni akumulator toplote

Sistem se nalazio u istočnom krilu manastira Gnadental, a stručnjaci pretpostavljaju da je zagrevao refektorijum, odnosno zajedničku trpezariju monahinja. To je verovatno bila jedna od malobrojnih, ako ne i jedina prostorija u manastiru koja je mogla da se zagreva.

Princip rada bio je veoma zanimljiv. Ispod poda nalazila se komora sa velikom količinom kamenja koje je služilo za skladištenje toplote.

Nakon uklanjanja kamenja, arheolozi su dokumentovali kanal ložišta napravljen od kamenih blokova i cigle, kao i dva šiljasta luka koja su i dalje stajala u svom prvobitnom položaju.

U svodu iznad sistema sačuvano je čak osam otvora koji su mogli da se zatvaraju. Nakon što bi dim nastao loženjem nestao, otvori su omogućavali da se zagrejani vazduh iz podzemne komore podigne u prostoriju iznad.

Nalaz jedinstven u Švajcarskoj

Sistemi za grejanje toplim vazduhom sa kamenim komorama veoma se retko pronalaze u Švajcarskoj, a stručnjaci ističu da se gotovo potpuna očuvanost instalacije iz Bazela smatra jedinstvenom u zemlji.

Čak i na evropskom nivou postoji svega nekoliko poznatih primera koji mogu da se porede sa stepenom očuvanosti ovog sistema.

Zbog značaja otkrića, arheolozi su, pored uobičajene dokumentacije, napravili i trodimenzionalni model čitave konstrukcije.

Trenutno se razmatra na koji način bi srednjovekovni sistem mogao dugoročno da bude sačuvan i uklopljen u projekat rekonstrukcije objekta.

Manastir nastao još u 13. veku

Istorija kompleksa počinje oko 1231. godine, kada je neposredno izvan tadašnjih gradskih zidina Bazela podignut manastir za franjevce. Oni su se svega dve decenije kasnije preselili u novoosnovani manastir na današnjem Barfiserplacu.

U starim zgradama potom su boravile cistercitske monahinje i klarise. Godine 1279. u kompleks su stigle laičke sestre iz Gnadentala kod Nidervila, po kojima je manastir dobio ime koje je ostalo zabeleženo u istorijskim izvorima.

Zajednica je na tom mestu opstala sve do reformacije i raspuštanja manastira.

Deo nekadašnjih manastirskih građevina kasnije je nastavio da se koristi. Godine 1573. na tom mestu uređen je ambar, pri čemu je iskorišćen značajan deo građevinskog materijala starog manastira, posebno crkve.

Krajem 19. veka ambar je srušen kako bi bila izgrađena stručna škola, a sa njim su nestali i poslednji vidljivi ostaci srednjovekovnog kompleksa.

Tek su najnovija arheološka istraživanja ponovo otkrila njegove ostatke - među njima i gotovo netaknut sistem koji je pre više vekova grejao jednu od najvažnijih prostorija manastira.