U Srbiju stiže još jedna velika svetinja: Dar Svetog kneza Lazara koji čuva grčki manastir FOTO

To su u onlajn razgovoru potvrdili patrijarh SPC Porfirije i iguman manastira Vatoped, arhimandrit Jefrem u onlajn razgovoru koji je javno prenošen.

Tokom razgovora, kako se dodaje, bilo je reči i o "neraskidivim duhovnim, istorijskim, ali i savremenim vezama srpskog naroda i Svete Gore", sa posebnim osvrtom na manastir Vatoped i značaj svetinje pojasa Presvete Bogorodice koji je ranije ove godine bio u Beogradu.

Direktan prenos patrijarha Porfirija i igumana Jefrema, kako se navodi, bio je emitovan putem Fejsbuk stranica Patrijarh srpski Porfirije i RTV Slovo ljubve, Instagram naloga Patrijarh Porfirije, sajta SPC, RTV Slovo ljubve, kao i Jutjub i Tiktok kanala RTV Slovo ljubve.

Podsetimo, Časni Pojas Presvete Bogorodice bio je u Srbiji od 20. maja do 5. juna 2026. godine.

Ovaj događaj je privukao nezapamćen broj vernika, a boravak svetinje je zbog ogromnog interesovanja produžavan dva puta.

 Prema zvaničnim informacijama Srpske pravoslavne crkve, svetinji se tokom ovih 16 dana poklonilo blizu 917.000 ljudi. Sav novac prikupljen od dobrovoljnih priloga vernika namenjen je Srbima na Kosovu i Metohiji i siromašnim porodicama širom Srbije.

Istrorijska veza cara Lazara i Vatopeda

Istorijska i duhovna veza između Časnog krsta i Pojasa Presvete Bogorodice neraskidivo je vezana za ktitorsku delatnost Svetog kneza Lazara i svetogorski manastir Vatoped.

Obe ove neprocenjive hrišćanske svetinje knez Lazar je lično čuvao, a potom ih zajedno darovao ovom svetogorskom manastiru krajem 14. veka kako bi ih spasao od osmanskog uništenja.

Putevi preko Carigrada i Bugarske

Delovi Časnog krsta i Pojas Presvete Bogorodice, koji je prema predanju satkala sama Bogorodica od kamilje dlake, prvobitno su čuvani u Carigradu. Vizantijski vladari su ih spajali u raskošne krstove koje su nosili u bitke. Nakon istorijskih previranja i sukoba, relikvije su prvo pale u ruke bugarskih vladara.

Istorijski izvori navode da je srpski kralj Stefan Dečanski preuzeo ove svetinje nakon pobede nad Bugarima u bici kod Velbužda 1330. godine. Prema drugom predanju, deo Bogorodičinog pojasa knez Lazar je dobio na dar od bugarskog cara Ivana Šišmana oko 1386. godine, nakon što se Lazareva ćerka Dragana udala za carevog sina.

Zajednički dar Vatopedu

Knez Lazar je bio drugi ktitor manastira Vatoped, finansirao je pokrivanje krova saborne crkve olovom. Oko 1386. godine, svestan osmanske pretnje, predao je i Pojas i deo Časnog krsta bratstvu Vatopeda. O ovom zaveštanju svedoče zapisi Svetog Nikodima Svetogorca i velika ktitorska freska kneza Lazara u samom manastiru.

Specifičnost Časnog krsta i veza sa porodicom Musić

Sam relikvijar u kojem se čuva deo Časnog krsta nosi dubok lični pečat Lazareve porodice.

Relikvijar je raskošno ukrašen zlatom, srebrom, biserima i dijamantima, a svuda oko čestice krsta urezani su natpisi na starosrpskom jeziku.

Izradu ovog umetničkog dela naručili su sestrići kneza Lazara – Stefan i Lazar Musić, zajedno sa topličkim mitropolitom Jovanom, u spomen na svoju preminulu majku Draganu (sestru kneza Lazara).

 

Na sajtu manastira piše da čuvaju ovaj "srpski relikvijar, koji u sredini ima udubljenje sa patrijaršijskim krstom".

Na krstu se celom njegovom dužinom i širinom nalazi umetnuta čestica Svetog trska. Oko krsta su, u posebnim poljima, smeštene mošti svetitelja po kojima naša Crkva nosi njihova imena. Ovaj relikvijar su manastiru najverovatnije darovali srpski plemići, navodi se.

Istraživači datuju izradu relikvijara u period od 16. do 17. veka. Međutim, vrlo je verovatno da potiče iz istog vremena kao i relikvijar Časnog krsta. Nažalost, nije sačuvan nikakav natpis niti podatak o datumu njegovog nastanka.

Kao što je poznato, Sveti trst je trska koju su Jevreji dali Hristu u desnu ruku umesto kraljevskog žezla, nakon što su ga ogrnuli crvenim plaštom umesto carske porfire, želeći da mu se narugaju zbog toga što se navodno predstavljao kao car. Njegova životvorna i spasonosna reč, naime, nije mogla da dopre do njihovih duša osuđenih na propast. Tom trskom su ga potom udarali po glavi, o čemu svedoči Jevanđelje po Mateju (27. poglavlje).

Izgled Časnog krsta pogledajte na ovom linku.

Duhovno spajanje u Beogradu

Ove dve svetinje se nakon više od šest vekova ponovo "sreću" u Srbiji.  U maju i junu je bio Pojas Presvete Bogorodice doneo je ogroman blagoslov Beogradu i bio na čelu Spasovdanske litije, a sada, svega nekoliko meseci kasnije, najavljen je dolazak i druge polovine Lazarevog zaveštanja – dela Časnog krsta.