Hrvati blokiraju veliki plan Španije; Ne žele tri nova službena jezika u Evropskoj uniji

EU trenutno ima 24 službena jezika, među kojima je i hrvatski. Španska vlada je u avgustu 2023. zvanično zatražila da katalonski, baskijski i galicijski dobiju status službenih jezika Evropske unije.

Za takvu odluku potrebna je jednoglasnost država članica, ali do nje se zasad ne uspeva doći.

U Španiji su ta tri jezika priznata kao službena u svojim autonomnim pokrajinama, gde mnogi zagovaraju i nezavisnost, uz španski, odnosno kastiljski, kao službeni jezik cele države.

Shutterstock/Predrag Jankovic

Španska leva vlada ih naziva "suslužbenim jezicima Španije" i nastoji da postigne da isti status dobiju i u institucijama Evropske unije. Oko 20 miliona ljudi, odnosno 40 odsto stanovnika Španije, živi u područjima gde su ti jezici službeni, poručila je portparolka Socijalističke partije u Madridu.

Među državama koje su izrazile protivljenje ili ozbiljne rezerve nalaze se Hrvatska, Nemačka, Finska, Švedska, Francuska i Austrija, navodi El Periódico. Zemlje poput Francuske imaju sopstvene jezičke manjine i strahuju da bi priznavanje jezika koji nisu na nacionalnom nivou službeni stvorilo presedan za nove zahteve.

casa.da.photo / Alamy / Profimedia

Dnevnik takođe navodi da španska opoziciona konzervativna Narodna partija nastoji da utiče na konzervativne vlade u EU, među kojima je i hrvatska, da se predlog odbije.

Portparol hrvatskog Ministarstva spoljnih i evropskih poslova nije odgovorio na upit Hine do objave ove vesti.

Pravna služba Saveta EU ocenila je da bi za priznavanje tih jezika mogla biti potrebna izmena evropskih ugovora. Osim toga, Evropska komisija procenjuje da bi troškovi prevođenja i usmenog prevođenja na katalonski, baskijski i galicijski mogli da dostignu 132 miliona evra godišnje.

Španija se obavezala da će snositi te troškove, ali neke države strahuju da takva politička obaveza ne bi bila dovoljno čvrsta ako bi u Madridu došlo do promene vlasti.

S druge strane, podršku predlogu više ili manje otvoreno iskazale su države poput Belgije, Irske, Portugala, Rumunije i Slovenije.

Zahtev za službenim statusom katalonskog jezika dugogodišnji je politički cilj katalonskih institucija. Španija ga je formalno uputila evropskim institucijama pre tri godine, nakon što je katalonska stranka Junts postavila taj zahtev kao uslov za podršku manjinskoj vladi Pedra Sančeza u parlamentu.

Edwin Remsberg / VWPics / Profimedia

Poslednji put pitanje je bilo na dnevnom redu u maju 2025. godine, ali nije ni došlo do glasanja jer je do deset država izrazilo sumnje.

Službeni status u EU imao bi i praktične posledice: katalonski, baskijski i galicijski bili bi obuhvaćeni evropskim propisima koji uređuju službene jezike, što bi omogućilo širu dostupnost dokumenata i usluga institucija EU na tim jezicima.

Dobili bi širu upotrebu i u uslugama EU, kao i u evropskim školama i programima učenja jezika poput Erazmusa.