Rak prostate može da ostavi trag i 15 godina pre dijagnoze: Naučnici otkrili šta ga odaje

Istraživanje je vodio tim Oksfordskog centra za zdravlje stanovništva (Oxford Population Health). Studija je objavljena u časopisu "European Urology" i predstavljena na godišnjem skupu Američkog društva za humanu genetiku (ASHG). Prema saopštenju Univerziteta u Oksfordu, reč je o dosad najvećem populacionom istraživanju koje se bavilo proteinima u krvi i budućim rizikom od raka prostate.

Naučnici su analizirali uzorke krvi 982 muškarca kojima je kasnije dijagnostikovan rak prostate. Uporedili su ih sa nasumično odabranim uzorkom od 1.573 muškarca iz Evropske prospektivne studije o raku i ishrani (EPIC). U krvi su izmerili više od 6.000 proteina, a učesnike su pratili oko 16 godina.

Imunološki sistem mogao bi da drži bolest pod kontrolom

Među 12 proteina povezanih sa rakom prostate koji je otkriven više od 15 godina kasnije nalazi se i GZMK. Ovaj protein proizvode imunske ćelije koje prepoznaju i uništavaju abnormalne ćelije. Autori studije navode da to ukazuje na mogućnost da imunski procesi drže rak prostate pod kontrolom dugo pre nego što bolest bude dijagnostikovana.

Sedam proteina povezano je sa agresivnim oblikom raka prostate. Jedan od njih, ANKRD1, dosledno je dovođen u vezu sa nekoliko ozbiljnih oblika bolesti, uključujući rak koji se proširio na druge delove tela i rak sa smrtnim ishodom.

Studija je pokazala i povezanost sa proteinima koje proizvode geni ERBB3, KRAS i NRAS, za koje se već zna da imaju važnu ulogu u razvoju raka prostate. Ti proteini posebno su povezani sa agresivnim oblikom bolesti koji je dijagnostikovan oko deset godina nakon uzimanja uzorka krvi.

"Rak prostate nije jedna bolest. Mnogi oblici raka prostate rastu sporo i možda nikada neće izazvati ozbiljne posledice, dok su drugi agresivni i mogu da ugroze život", izjavio je prvi autor studije, Dže Huang, postdoktorski epidemiolog u okviru Oksfordskog centra za zdravlje stanovništva.

Profesor Karl Smit-Bajrn, jedan od vodećih autora istraživanja, rekao je da otkrivanje proteina povezanih sa poznatim genima koji pokreću razvoj raka prostate, u uzorcima krvi prikupljenim godinama pre dijagnoze, pruža nove uvide u najranije faze bolesti.

shutterstock, PeopleImages

Još nije reč o testu koji može da se koristi u praksi

Istraživači naglašavaju da ovi nalazi ne znače da je rak već postojao u trenutku kada je krv uzeta. Proteini mogu da pruže tragove o biološkim promenama koje su povezane sa kasnijim razvojem bolesti.

Rezultate su uporedili sa podacima iz drugih velikih populacionih studija i genetskih istraživanja. Deo nalaza je na taj način potvrđen, ali ne svi.

Prema saopštenju Univerziteta u Oksfordu, otkriveni proteini još nisu pogodni za primenu u kliničkim testovima, a većina utvrđenih povezanosti je umerena. Potrebna su dodatna istraživanja kako bi se utvrdilo da li bi oni mogli da unaprede predviđanje rizika od klinički značajnog raka prostate.

Istraživanje je delimično finansirala britanska organizacija za istraživanje raka „Cancer Research UK“. Dobijeni rezultati biće predmet daljih istraživanja u okviru njenog programa za proučavanje uzroka i prevenciju raka prostate (PCAP).