Mnogi ove simptome pripisuju stresu, a zapravo ukazuju na hroničnu bolest creva

Prema podacima Udruženja za Kronovu bolest i ulcerozni kolitis Srbije (UKUKS), u našoj zemlji od ovih hroničnih zapaljenskih bolesti creva, boluje oko 8.000 ljudi. 

Ulcerozni kolitis je nespecifično zapaljensko oboljenje alimentarnog trakta, koje zahvata strukture debelog creva. Zbog sličnosti sa Kronovom bolešću, prema nekim istraživanjima u 10 odsto slučajeva nije moguće razlikovati ove bolesti, piše stetoskop.info.

Tačan uzrok nastanka bolesti još uvek sa sigurnošću nije utvrđen, ali, različita klinička ispitivanja pokazuju da genetika igra veoma važnu ulogu u nastanku ulceroznog kolitisa. U literaturi se kao uzrok navode i različiti infektivni agensi (bakterije i virusi), ali to do sada nije dokazano.

Koliko često se javlja UK?

U Zapadnim zemljama, stopa oboljevanja od ulceroznog kolitisa je oko 5-10 na 100 hiljada stanovnika. Za našu zemlju epidemiološki podaci nisu dostupni, ali pretpostavlja se da je situacija slična kao i u razvijenim zemljama.

Ulcerozni kolitis se može ispoljiti u bilo kom životnom dobu, najčešće između 15. i 35. godine, a zastupljenost polova je približno ista.

Lokalizacija i ozbiljnost bolesti određuju simptome 

U 95 odsto slučajeva bolest zahvata rektum, zatim deo ili celo debelo crevo i može da se proširi, nekoliko centimetara na završni deo tankog creva (ileum). Kod ulceroznog kolitisa, za razliku od Krona, bolest se ne širi ispod submukoze (sloj ispod sluznice creva).

Sluzokoža je prekrivena ranicama (ulceracije) koje krvare. Samo u teškom obliku bolesti, zid creva može da postane jako tanak, sluznica ogoljena, a zapaljenje prodre do seroze, što izaziva dilataciju (toksični megakolon) sa mogućnošću provaljivanja zida creva (pucanja).

U 90 odsto slučajeva pacijenti primete vidljivu krv u stolici. Kod težih zapaljenja kolona, pored navedenog, postoje bol i grčevi u stomaku, otečen trbuh, gubitak telesne težine, visoka temperatura, ubrzan puls i tiši zvuk creva. Ponekad, posebno kod dece i starih, jedini simptomi mogu da budu povišena telesna temperatura i gubitak u težini.

Shutterstock/MBLifestyle

Uobičajeni simptomi su:

Krvava i sluzava stolica

Proliv (više puta dnevno, može ići i preko 10 puta)

Rektalno krvarenje

Tanezmi (lažni pozivi za odlazak u toalet)

Noćno pražnjenje creva

Anemija

Gubitak apetita

Slabost/malaksalost

Visoka temperatura

Moguća su atipična ispoljavanja, povišena telesna temperatura neobjašnjenog porekla bez crevnih simptoma ili vancrevna ispoljavanja, recimo artritis ili oboljenje jetre. Serološke analize su nespecifične, mogu da pokažu umerenu anemiju (normohromnu, normocitnu ili hipohromnu), povišenu sedimentaciju, leuko i trombocitozu, hipoproteinemiju. Proliv može da dovede do poremećaja elektrolita. 

Kolonoskopija je najbolji metod za potvrđivanje dijagnoze

Kolonoskopija sa intubacijom u tanko crevo, uz uzimanje uzoraka tkiva, je najbolji metod za potvrđivanje dijagnoze ulcerativnog kolitisa. Ipak, ovaj pregled treba izbegavati kod teškog zapaljenja debelog creva, zbog opasnosti od perforacije (provaljivanje šupljeg organa). Kod ozbiljnijeg stadijuma bolesti se može raditi radiografija trbuha, a za dijagnozu je dovoljna sigmoidoskopija.

Prednosti kolonoskopskog pregleda debelog creva su mogućnost uzimanja uzoraka tkiva, tačna lokalizacija zapaljenskog procesa, predviđanje toka bolesti, određivanje adekvatne terapije i procena rizika za pojavu karcinoma.

Cilj lečenja ulceroznog kolitisa je mirovanje bolesti

UK je hronično zapaljensko oboljenje debelog creva koje ima dve faze - remisija (popuštanje simptoma i mirovanje bolesti) i aktivacija - relaps (kada se bolest opet javlja). Pošto za sada potpuno izlečenje nije moguće, sve terapijske opcije imaju za cilj smirivanje bolesti i produžavanje perioda remisije ulceroznog kolitisa., a to se postiže farmakoterapijom ili hirurškim lečenjem.

Dakle, cilj je postignuti remisiju kako klinički (odsustvo svih simptoma, tako i na svim drugim nivoima (laboratorija, endoskopski nalaz, biohemija, HP).