Na današnji dan, 7. novembar

1598 - Rođen je španski slikar Francisko de Surbaran, jedan od najznačajnijih umetnika 17. veka, koji je najčešće slikao religiozne motive, koristeći snažne realističke postupke. Bio je vrhunski barokni majstor, poznat po izraženim kontrastima svetlosti i tame.1728 - Rođen je engleski moreplovac Džejms Kuk, najpoznatiji istraživač Tihog okeana. Tokom svojih putovanja istraživao je Australiju, Novi Zeland, obale Aljaske i Beringov moreuz, a otkrio je i Havajska ostrva. Ubijen je 1779. godine na Havajima u sukobu sa ostrvljanima.1781 - U Sevilji je poslednji put javno spaljivana osoba po nalogu španske inkvizicije, rimokatoličke institucije koja je istraživala različite oblike jeresi i veštičarenja, poznate po brutalnim metodama. Poslednja osoba osuđena za jeres u Španiji bila je osuđena 1826. godine.1867 - Rođena je poljska fizičarka Marija Sklodovska Kiri, dobitnica dve Nobelove nagrade. Sa suprugom Pjerom Kiriјem izdvojila je iz rude urana nove elemente radijum i polonijum. Nobelovu nagradu za fiziku podelila je sa suprugom 1903. godine, dok je 1911. samostalno dobila Nobelovu nagradu za hemiju. Bila je prva žena koja je predavala na Sorboni i jedna od najznačajnijih naučnica u istoriji.1879 - Rođen je ruski revolucionar Lav Trocki, jedan od vođa Oktobarske revolucije 1917. godine. Učestvovao je i u revoluciji 1905, a tokom balkanskih ratova dva puta je boravio u Srbiji kao ratni dopisnik. Bio je jedan od osnivača sovjetske Crvene armije i politički protivnik Josifa Staljina. Isključen je iz partije 1927, proteran iz Sovjetskog Saveza 1929. godine, a ubijen je 1940. u Meksiku.1910 - Na Prvom svesrpskom sokolskom sastanku u Beogradu ujedinjeno je celokupno srpsko sokolstvo sa teritorije Kraljevine Srbije i prostora tadašnje Austrougarske. Organizacija je imala izražen patriotski karakter, zbog čega joj je početkom Prvog svetskog rata u austrijskim zemljama zabranjen rad.1913 - Rođen je francuski pisac Alber Kami, dobitnik Nobelove nagrade za književnost 1957. godine. Njegovo književno stvaralaštvo zasnivalo se na idejama o paradoksima savremenog sveta. Poginuo je 1960. godine u saobraćajnoj nesreći. Među njegova najpoznatija dela spadaju romani "Stranac", "Kuga" i "Pad", kao i drame "Kaligula" i "Pravednici".1917 - U Petrogradu je, pod vođstvom Vladimira Lenjina, počela Oktobarska revolucija, tokom koje je srušena privremena vlada Aleksandra Kerenskog. Revolucionarne jedinice zauzele su ključne objekte u gradu, a vlast je preuzeo Petrogradski sovjet radničkih i vojnih deputata. Ubrzo je formirana prva revolucionarna radničko-seljačka vlada, na čijem je čelu bio Lenjin.1917 - Rođena je Helen Suzman, jedna od najpoznatijih južnoafričkih borkinja protiv aparthejda. Bila je jedina članica parlamenta Južne Afrike koja je od 1953. do 1989. otvoreno kritikovala aparthejd i promovisala stavove koji su u to vreme bili retki među belim stanovništvom zemlje. Dobitnica je počasnih doktorata brojnih svetskih univerziteta, a dva puta je bila nominovana za Nobelovu nagradu za mir.1937 - U Beogradu je, na uglu današnjih ulica Kralja Aleksandra i Ruzveltove, postavljen spomenik Vuku Karadžiću, sa natpisom „Vuku – srpski narod“. Delo je vajara Đorđa Jovanovića, a inicijativu za njegovo podizanje pokrenula je Srpska književna zadruga još 1920. godine. Spomenik je postavljen povodom obeležavanja 150 godina od rođenja Vuka Karadžića.1944 - Predsednik SAD Frenklin Ruzvelt izabran je četvrti put na čelo države, što je bio jedinstven slučaj u američkoj istoriji.1944 - Umro je srpski pisac, estetičar i teoretičar književnosti Bogdan Popović, profesor Univerziteta u Beogradu i član Srpske kraljevske akademije. Bio je jedan od osnivača "Srpskog književnog glasnika" i tvorac takozvanog beogradskog književnog stila. Objavio je "Antologiju novije srpske lirike" i brojne studije iz književnosti i teorije umetnosti.1946 - Završena je izgradnja železničke pruge Brčko–Banovići, prve savezne omladinske radne akcije u tadašnjoj Jugoslaviji. Prvim svečanim vozom obeležen je završetak radova na pruzi dugoj 90 kilometara, koju je za 190 dana izgradilo 62.268 omladinaca iz Jugoslavije i oko 1.000 dobrovoljaca iz inostranstva.1956 - Generalna skupština Ujedinjenih nacija usvojila je rezoluciju kojom je Velikoj Britaniji, Francuskoj i Izraelu naloženo da odmah povuku svoje trupe iz Egipta.1966 - Kineske diplomate napustile su proslavu Oktobarske revolucije u Moskvi u znak protesta zbog javnih kritika upućenih na račun Kine.1968 - Preminuo je mađarski pisac Bela Hamvaš. Studirao je filologiju i germanistiku u Budimpešti, a tokom karijere bavio se novinarstvom, prevođenjem i bibliotekarstvom. Posle Drugog svetskog rata njegova dela nisu objavljivana sve do 1987. godine zbog njegovog tradicionalističkog pristupa. Uprkos tome, nastavio je da piše i prevodi, a posthumno je 1990. dobio nagradu "Košut". Među njegovim poznatim delima su "Scientia sacra", "Karneval" i "Filozofija vina".1973 - SAD i Egipat uspostavili su pune diplomatske odnose, prekinute nakon Šestodnevnog rata 1967. godine, tokom kojeg je izraelska vojska porazila egipatske snage i zauzela Sinajsko poluostrvo, Gazu, Zapadnu obalu i Golansku visoravan.1980 - Umro je američki filmski glumac Stiv Mekvin, poznat po ulogama u avanturističkim filmovima i svom specifičnom šarmu. Glumio je u ostvarenjima "Sedmorica veličanstvenih", "Sinsinati Kid", "Beg", "Leptir", "Tom Horn" i "Lovac".1987 - Predsednik Tunisa Habib Burgiba, koji je bio na vlasti od sticanja nezavisnosti zemlje 1956. godine, svrgnut je državnim udarom bez prolivanja krvi. Na njegovo mesto došao je tadašnji premijer Zin el Abidin Ben Ali, koji je puč opravdao tvrdnjom da Burgiba zbog zdravstvenog stanja više nije sposoban da upravlja zemljom.1990 - Meri Robinson postala je prva žena izabrana za predsednicu Irske.1992 - Umro je slovački državnik Aleksander Dubček, vođa reformskog pokreta u Čehoslovačkoj poznatog kao Praško proleće. Na čelu Komunističke partije Čehoslovačke bio je od januara 1968. godine, ali je smenjen nakon vojne intervencije zemalja Varšavskog pakta u avgustu iste godine. Posle pada komunističkog režima 1989. izabran je za predsednika Skupštine Čehoslovačke.1996 - U padu nigerijskog putničkog aviona tipa "boing 727", oko 40 kilometara istočno od Lagosa, poginule su sve 142 osobe koje su se nalazile u letelici.1998 - Spejs-šatl "Diskaveri" vratio se na Zemlju posle desetodnevne misije, u čijoj je posadi bio i 77-godišnji veteran američke astronautike Džon Glen, 36 godina nakon njegovog prvog leta u svemir.2001 - Belgijska avio-kompanija "Sabena", posle 80 godina postojanja, objavila je bankrot, postavši prva evropska nacionalna avio-kompanija koja je to učinila nakon terorističkih napada 11. septembra u Njujorku.2005 - U Beogradu je počela prva zvanična runda pregovora Srbije i Crne Gore sa Evropskom unijom o potpisivanju Sporazuma o stabilizaciji i pridruživanju.2011 - Umro je Džo Frejzer, američki bokser i nekadašnji svetski prvak u teškoj kategoriji.2015 - Svetska zdravstvena organizacija proglasila je kraj epidemije ebole u Sijera Leoneu, u kojoj je tokom 18 meseci preminulo blizu 4.000 ljudi. Ukupno je u tri najugroženije zemlje, Liberiji, Gvineji i Sijera Leoneu, zabeleženo oko 28.600 zaraženih i 11.300 smrtnih slučajeva. Epidemija u susednoj Gvineji u tom trenutku još nije bila suzbijena.2016 - Umro je kanadski muzičar, pevač i pesnik Leonard Koen. Tokom karijere objavio je 14 albuma i osvojio brojne nagrade za muziku i poeziju. U Rokenrol kuću slavnih primljen je 2008. godine, a 2010. dobio je Gremi nagradu za životno delo. Među njegovim najpoznatijim pesmama su "Suzanne" i "I'm Your Man".2021 - Novak Đoković osvojio je šesti trofej na turniru u Parizu, pobedom nad Danilom Medvedevim. Time je stigao do 37. titule na masters turnirima i obezbedio prvo mesto na svetskoj rang-listi na kraju godine.2021 - Umro je Oskar Kovač, ekonomista i univerzitetski profesor, rođen 1937. godine u Zrenjaninu. Bio je dekan Ekonomskog fakulteta u Beogradu i član Saveznog izvršnog veća Jugoslavije od 1986. do 1989. godine, kao i Savezne vlade SRJ. Objavio je oko 350 naučnih radova i 16 knjiga, od kojih je više desetina objavljeno na stranim jezicima.

Na današnji dan, 7. novembar

0 Komentari

Najnovije