Na današnji dan, 4. oktobar

1669 - Umro je holandski slikar Rembrant Harmens van Rajn, jedan od najvećih u istoriji slikarstva, čije su slike prepoznatljive po dramatičnoj igri svetlosti i senki, dubini kolorita i psiholo&scaron;koj noti. Često je slikao biblijske teme i portrete. Uradio je oko 650 uljanih slika, oko 300 gravira i oko 2.000 crteža, uključujući remek dela kao &scaron;to su &quot;Noćna straža&quot;, &quot;Izgubljeni sin&quot;, &quot;Čas anatomije doktora Tulpa&quot;, &quot;Hristos kao ba&scaron;tovan&quot;, &quot;Dobri Samarićanin&quot;, &quot;Hodočasnici u Emausu&quot;, &quot;Suknari&quot;, &quot;Vitsavej&quot;, &quot;Jakov blagosilja unuke&quot;, &quot;Venera i Kupidon&quot;, &quot;Verenici&quot;, &quot;Flora&quot;, &quot;Danaja&quot;, &quot;Starica&quot;, &quot;Jevrejska nevesta&quot;, &quot;Porodični portret&quot;, &quot;Predeo s vetrenjačom&quot;, vi&scaron;e od 60 autoportreta, portrete njegove žene Saskije van Ojlenburh, sina Tita, prijatelja Jana Siksa.1787 - Rođen je francuski političar i istoričar Fransoa Pjer Gijom Gizo, &scaron;ef diplomatije od 1840. do 1847. i predsednik vlade od 1847. do 1848. Oboren je s vlasti u Februarskoj revoluciji 1848. kada je oboren i kralj Luj Filip. Dela: &quot;Istorija engleske revolucije&quot;, &quot;Istorija civilizacije u Francuskoj&quot;.1824 - Donet je prvi ustav Meksika kao suverene države. Proces osamostaljivanja započeo je 1810. kada je progla&scaron;ena suverenost, priznata konačno 1821. godine.1830 - Belgija je proglasila nezavisnost. Do Napoleonovih ratova ona se nalazila pod Habzburzima. Od Bečkog kongresa 1815. do 1830. Belgija je, kao i Luksemburg, bila sastavni deo Holandije (Nizozemske). Belgijanci su izraziti katolici, za razliku od protestantske Holandije, pa je u pozadini pobune iz 1830. bila i suprotnost te vrste.1865 - Pruski kancelar Oto fon Bizmark i francuski car Napoleon III postigli su u Bijaricu (ekskluzivno letovali&scaron;te na Atlantiku severno od Pirineja) sporazum da Pruska preuzme vodeću poziciju među nemačkim državama od Habzburga odnosno Austrije. Bizmarkova agresivna politika izazvala je 1870. rat u kojem je Napoleon III doživeo težak poraz, a Pruska je, delimično i na ru&scaron;evinama njegovog carstva, uspostavila ujedinjeno Nemačko carstvo (bez austrijskih zemalja).1878 - Prva ambasada Kine otvorena je u SAD kada je ambasador Čen Lan Pin predao akreditive američkom predsedniku Raterfordu Hejsu.1892 - Rođena je srpska književnica, klasični filolog, Anica Savić-Rebac, profesor Univerziteta. Dela: &quot;Problemi antičke estetike&quot;, &quot;Antička demokratija i socijalni problemi&quot;, &quot;Problemi predplatonske erotologije&quot;, komentar i prevod speva Tita Lukrecija Kara &quot;O prirodi stvari&quot;.1892 - Rođen je austrijski državnik Engelbert Dolfus, kancelar 1932/1934. koji se protivio ideji Adolfa Hitlera da Austriju pripoji Nemačkoj. Zbog upornog odupiranja Hitlerovoj nameri, austrijski nacisti ubili su ga u Beču u julu 1934, ali je njihov poku&scaron;aj puča tada ipak okončan neuspehom.1895 - Rođen je Baster Kiton, američki filmski glumac. Najče&scaron;će je glumio usamljenike, u sukobu sa svima. Pojavom zvučnog filma publika mu je okrenula leđa, ali je ponovo postao popularan kad su njegovi nemi filmovi ozvučeni. Filmovi: &quot;General&quot;, &quot;Na&scaron;e gostoprimstvo&quot;, &quot;Navigator&quot;, &quot;&Scaron;erlok mlađi&quot;, &quot;Snimatelj&quot;, &quot;Bulevar sumraka&quot;, &quot;Svetla pozornice&quot;.1924 - Rođen je američki glumac Čarlton Heston, upamćen po ulogama u holivudskim pseudoistorijskim spektaklima kao i filmovima fantastike. Filmovi: &quot;Deset zapovesti&quot;, &quot;Ben Hur&quot; (Oskar), &quot;Orkanski visovi&quot;, &quot;Julije Cezar&quot;, &quot;Agonija i ekstaza&quot;, &quot;El Sid&quot; (Oskar), &quot;Major Dendi&quot;, &quot;Planeta majmuna&quot;, &quot;Zemljotres&quot;. Bio je dru&scaron;tveno angažovan, posebno kao zagovornik prava na no&scaron;enje oružja, &scaron;to je specifičan unutra&scaron;nji problem SAD.1930 - Rođen je Dinko Davidov, istoričar umetnosti i literata, član SANU. Rođen u Sivcu, Bačka, Davidov je studirao istoriju umetnosti u Beogradu, a doktorirao na Filozofskom fakultetu u Ljubljani. Bio je kustos Galerije Matice srpske od 1965. do 1978. naučni savetnik Balkanolo&scaron;kog instituta, direktor Galerije SANU od 2001. do 2009. Centralna oblast njegovog istraživanja bila je srpska umetnost 17. do 19. veka. Dela: &quot;Sentandreja&quot;, &quot;Pomeni davnih seoba&quot;, &quot;Totalni genocid&quot;, &quot;Srpska grafika XVIII veka&quot;, &quot;Manastir &Scaron;i&scaron;atovac&quot;, &quot;Postvizantijska umetnost na Balkanu&quot;.1957 - Sovjetski Savez je lansirao u orbitu oko Zemlje prvi ve&scaron;tački satelit &quot;Sputnjik 1&quot;, težak 83 kilograma, koji je leteo po eliptičnoj putanji do visine 900 kilometara. Sjedinjene države bile su tada neprijatno iznenađene, po&scaron;to je satelit u orbitu mogla da izbaci samo izuzetno snažna raketa, bitno jača od onih kojima su tada raspolagale SAD.1966 - Britanska afrička kolonija Basutolend stekla je nezavisnost pod nazivom Kraljevina Lesoto.1970 - Pronađena je mrtva američka pevačica Dženis Džoplin, najpoznatija bela pevačica bluza &scaron;ezdesetih godina 20. veka. Uzrok smrti bila je prekomerna doza narkotika.1992 - Vlada Mozambika i pobunjenici potpisali su mirovni sporazum, čime je posle 16 godina okončan građanski rat u toj afričkoj zemlji, do 1975. portugalskoj koloniji.1993 - Potpredsednik Rusije Aleksandar Ruckoj i lideri skup&scaron;tine, raspu&scaron;tene odlukom ruskog predsednika Borisa Jeljcina 21. septembra 1993. predali su se vojnicima lojalnim Jeljcinu posle desetčasovnog tenkovskog napada na skup&scaron;tinsku zgradu (Beli dom) i pogibije najmanje 300 osoba.2001 - Ruski avion tipa &quot;Tu-154&quot; sa 78 putnika i članova posade, koji je leteo iz Izraela, gre&scaron;kom je oboren ukrajinskom raketom iznad Crnog mora tokom vojnih vežbi.2002 - Američki taliban Džon Voker Lind osuđen je na 20 godina zatvora zbog uče&scaron;ća u oružanim operacijama protiv Amerikanaca.2003 - Islamski terorista-samoubica usmrtio je 23 osobe u jednom restoranu u gradu Haifa na severu Izraela.2005 - Evropska unija započela je pregovore sa Turskom o članstvu.2006 - Umro je srpski arhitekta Branko Pe&scaron;ić, autor niza arhitektonskih projekata, crkava i javnih objekata, nekoliko knjiga o arhitekturi, profesor Univerziteta u Beogradu. Patrijarh German 1984. poverio mu je mesto protoneimara Hrama Svetog Save u Beogradu. Tokom gradnje izveo je redak građevinski poduhvat, glavnu kupolu te&scaron;ku vi&scaron;e od 4.000 tona, s pozlaćenim glavnim krstom visokim 12 metara, napravljenu na zemlji, u unutra&scaron;njosti Hrama, podigao je na visinu od 40 metara. Ostavio je vi&scaron;e od 130 projekata, poput Palate Beograd, poslovne zgrade &quot;Agroopreme&quot; u Novom Beogradu, zgrade Građevinskog fakulteta u Subotici i brojnih crkvenih objekata.2007 - Prilikom pada aviona tipa &quot;Antonov 26&quot; na predgrađe Kingasani, u neposrednoj blizini aerodroma Ndili u Kongu poginulo je 39 osoba. Avion se sru&scaron;io tri sata po&scaron;to je uzleteo sa aerodroma u Kin&scaron;asi, poru&scaron;iv&scaron;i pri tom &scaron;est kuća. Pripadao je kongoanskoj kompaniji &quot;Afrika Uan&quot; kojoj je inače zabranjeno da leti nad zemljama Evropske unije iz bezbednosnih razloga.2013 - Umro je legendarni vijetnamski general Vo Ngujen Đap, glavni strateg borbe koja je okončana pobedom u Vijetnamskom ratu protiv SAD. General s nadimkom &quot;crveni Napoleon&quot; najzaslužniji je bio i za prethodni poraz francuskih kolonijalnih trupa kod Dijen Bijen Fua 1954. &scaron;to je dovelo do propasti francuske kolonijalne imperije u Indokini.2016 - Metju, najjači uragan u Karibima tokom prethodnih 10 godina, zahvatio je Haiti, pri čemu je poginulo preko 1.000 osoba, a vi&scaron;e od 55.000 je ostalo bez kuća.2020 - U Novoj Kaledoniji je održan referendum na kojem je većina (53,26) glasala za ostanak te teritorije u sastavu Francuske. Bio je to drugi referendum na tu temu, od dogovorena tri. Prvi je održan novembra 2018. Nova Kaledonija, koja se nalazi u južnom Pacifiku, istočno od Australije, pod vla&scaron;ću je Francuske od 1853. Na tom arhipelagu nalazi se približno 30 odsto svetskih rezervi rude nikla. Domorodačka populacija Kanaka sačinjava oko 44 odsto, dok je Francuza preko 20 procenata.2024 - Usled poplava, posledica obilnih padavina, u noći 3. na 4. oktobar kod Jablanice i Konjica u centralnoj BiH dogodile su se poplave i klizi&scaron;ta. Poginulo je ukupno 27 lica. Najvi&scaron;e stradalih bilo je na prostoru Jablanice, njih 19. Dok je u oblasti Konjica poginulo pet lica, a sa teritorije Fojnice njih troje. Konfiguracija terena, geomorfologija prostora, a onda i nedovoljno odgovorna gradnja, jedan je od razloga tragedije.2024 - Savezno ministarstvo unutra&scaron;njih poslova u Berlinu saop&scaron;tilo je da je broj antisemitskih napada u Nemačkoj udvostručen u odnosu na isti period prethodne godine. Tokom 2024. u toj zemlji registrovano je 3.464 napada motivisanih antisemitizmom, većinom u vidu o&scaron;tećenja imovine i podsticanja mržnje.

Na današnji dan, 4. oktobar

0 Komentari

Najnovije