Na današnji dan, 8. septembar

1157 - Rođen je engleski kralj Ričard I Plantagenet &quot;Lavlje srce&quot; heroj srednjovekovnih legendi, jedan od vođa u Trećem krsta&scaron;kom ratu. Vladao je od 1189. do smrti 1199. 1331 - Stefana Nemanjića, poznatog kao Du&scaron;an, sina kralja Stefana Dečanskog, arhiepiskop Danilo II je na državnom saboru u Svrčinu, u južnom delu Kosova, u 23. godini krunisao za kralja Srbije. Ni jedan srpski kralj pre njega nije tako mlad do&scaron;ao na presto. Za cara je krunisan je 1346. u Skoplju. 1380 - Veliki moskovski knez Dimitrije Donski potukao je u bici kod Kulikova tatarsku vojsku, &scaron;to je bila prva velika pobeda Rusa nad Tatarima, koji su u 13. veku zavladali Rusijom. 1474 - Rođen je italijanski pisac Lodoviko Ariosto, čiji je vite&scaron;ki ep &quot;Besni Orlando&quot; s motivom ljubavnog ludila junaka Orlanda iz doba Karla Velikog, najblistaviji poetski izraz moralnih i umetničkih tendencija italijanske renesanse. Ostala dela: komedije &quot;Negromant&quot;, &quot;Kasarija&quot;, lirske pesme, satire. 1645 - Umro je &scaron;panski pisac Fransisko Gomes de Kevedo i Viljegas, satiričar koji je zbog zajedljivog jezika i otrovnog pera čas bio povla&scaron;ćen na dvoru, čas proganjan i zatvaran. Izvanredno je slikao život ulice. Sa druge strane, njegova lirika se smatra visokim izrazom barokne istančanosti. Dela: &quot;Život lupeža&quot;, &quot;San lobanja&quot;, &quot;Plutonov svinjac&quot;, &quot;Dom poludelih od ljubavi&quot;, &quot;Knjiga o svim stvarima i jo&scaron; o mnogim drugim&quot;, zbirke poezije &quot;&Scaron;panski Parnas&quot;, &quot;Tri poslednje kastiljanske Muze&quot;. 1664 - Predvođeni pukovnikom Ričardom Nikolsom, Englezi su bez ispaljenog metka zauzeli holandsko naselje Novi Amsterdam, nazvano potom Njujork u čast Džejmsa, vojvode od Jorka, budućeg engleskog kralja Džejmsa II. 1731 - Bački episkop Visarion Pavlović otvorio je u Novom Sadu Latinsko-slovensku &scaron;kolu, koja je imala odlike niže realne gimnazije. Oblikovala je vi&scaron;e nara&scaron;taja srpske građanske inteligencije. 1760 - Britanske trupe pod komandom Džefrija Amhersta porazile su Francuze kod Montreala, u ključnoj bici Sedmogodi&scaron;njeg rata u Kanadi, posle koje je ta severnoamerička teritorija postala britanski posed. 1830 - Rođen je francuski pisac i filolog Frederik Mistral, dobitnik Nobelove nagrade za književnost 1904. Pisao je liriku, ali i dramske tekstove i epove. Posvećeno se bavio očuvanjem provansalskog jezika, odnosno obnovom pesni&scaron;tvo na jeziku srednjovekovnih trubadura. Autor je francusko-provansalskog rečnika. Dela: epopeje &quot;Mirejo&quot;, &quot;Kalendo&quot;. 1831 - Ruske trupe pod komandom generala Ivana Paskeviča zauzele su Var&scaron;avu posle bitke u kojoj su potukle poljske ustanike kojima je komandovao general Henrik Dembinjski. U trodnevnoj bici poginulo je vi&scaron;e od 9.000 Poljaka. 1841 - Rođen je če&scaron;ki kompozitor Antonjin Dvoržak, jedan od tvoraca če&scaron;ke nacionalne &scaron;kole. Oslanjao se i na folklor drugih slovenskih naroda. Njegova dela, puna melodike i orkestarskih boja, prožeta su osećajno&scaron;ću. Bio je sledbenik romantičarskog novoklasicizma Johanesa Bramsa. Dela: opere &quot;Rusalka&quot;, &quot;Jakobin&quot;, &quot;Đavo i Kaća&quot;, devet simfonija, među kojima &quot;Simfonija iz Novog sveta&quot;, orkestarska kompozicija &quot;Slovenske igre&quot;, kamerna muzika. 1900 - Uragan je u teksa&scaron;kom gradu Galveston usmrtio najmanje 8.000 osoba. 1925 - Rođen je engleski filmski glumac Piter Selers, nenadma&scaron;an komičar. Filmovi: &quot;Dr Strendžlav&quot;, &quot;Pucanj u tami&quot;, &quot;&Scaron;ta je novo mačkice&quot;, &quot;Zatvorenik Zende&quot;, &quot;Dobrodo&scaron;li gospodine Čens&quot;, serija filmova o Pinku Panteru. 1926 - Dru&scaron;tvo naroda jednoglasno je primilo Nemačku u članstvo. 1941 - Nemačke trupe su u Drugom svetskom ratu potpuno okružile Lenjingrad, odsekav&scaron;i ga od ostatka Sovjetskog Saveza, čime je otpočela opsada koja je okončana tek u januaru 1944. pobedom sovjetske vojske. Tokom opsade umrlo je, većinom od gladi, oko 620.000 stanovnika grada. 1943 - Objavljena je bezuslovna kapitulacija Italije u Drugom svetskom ratu, čime su saveznici dobili odskočnu dasku za operacije u srednjoj Evropi. Italija je potpisala kapitulaciju jo&scaron; 3. septembra, ali je ona obelodanjena tek 8. septembra. Kapitulacija je bila posledica uspe&scaron;ne vojne kampanje saveznika u Italiji koja je započela iskrcavanjem na Siciliju Osme britanske armije pod komandom feldmar&scaron;ala Bernarda Montgomerija jula 1943. 1944 - Prva nemačka raketa &quot;Fau 2&quot; u Drugom svetskom ratu, ispaljena iz Haga, pala je na London. 1944 - Sovjetske trupe su u Drugom svetskom ratu pre&scaron;le granicu nacističke Bugarske. 1949 - Umro je nemački kompozitor i dirigent Rihard &Scaron;traus, direktor Bečke opere. Počeo je da stvara u maniru kasnog romantizma i dospeo do ekspresionizma, ali je uvek ispoljavao visoko majstorstvo orkestracije. Simfonijsku poemu ispunio je novim sadržajem i jedan je od najboljih operskih kompozitora 20. veka. Komponovao je i operete, balete, solo pesme, kamernu muziku. Dela: simfonijske poeme &quot;Don Huan&quot;, &quot;Til Ojlen&scaron;pigel&quot;, &quot;Simfonija Alpa&quot;, &quot;Sinfonia domestica&quot;, &quot;Život junaka&quot;, opere &quot;Saloma&quot;, &quot;Elektra&quot;, &quot;Kavaljer s ružom&quot;, &quot;Egipatska Helena&quot;, &quot;Arabela&quot;, &quot;Danajina ljubav&quot;. 1951 - Japan je u San Francisku potpisao mirovni ugovor sa 49 zemalja. 1954 - U Manili su SAD, Filipini, Australija, Novi Zeland, Tajland, Pakistan, Velika Britanija i Francuska, na inicijativu Va&scaron;ingtona, osnovali SEATO pakt, zami&scaron;ljen kao karika u američkoj globalnoj strategiji okruživanja Sovjetskog Saveza, odnosno komunističkog bloka. Njegovo stvaranje obja&scaron;njeno je kao &quot;za&scaron;tita Azije od komunističke opasnosti&quot;. 1967 - Stupanjem na snagu novog ustava, afrička država Uganda postala je republika. 1991 - Jugoslovenska republika Makedonija objavila je da će se izdvojiti iz Jugoslavije. 1994 - Prilikom pada, kod aerodroma u Pitsburgu, američkog &quot;Boinga 737&quot;, koji je leteo iz Čikaga, poginule su 132 osobe, putnici i posada. 1995 - Ministri inostranih poslova SRJ, Hrvatske i sarajevske muslimanske vlade postigli su u Ženevi usmeni dogovor o podeli Bosne i Hercegovine na dva entiteta, Republiku Srpsku i Muslimansko-hrvatsku federaciju, i o bazičnim ustavnim principima. 1997 - Najmanje 150 osoba poginulo je u blizini zapadne obale ostrva Haiti, kada je potonuo pretrpani feribot &quot;La Fierte Gonavienne&quot; (Ponos Gonave) koji je plovio ka ostrvu Gonava. 2000 - U sredi&scaron;tu UN u Njujorku okončan je skup na kojem se okupilo najvi&scaron;e svetskih lidera u istoriji, vi&scaron;e od 150 predsednika, vladara i &scaron;efova vlada. 2002 - Pobedom u finalu svetskog prvenstva u Indijanapolisu SAD, nad Argentinom, ko&scaron;arka&scaron;ka reprezentacija SRJ postala je prvak sveta. 2003 - Umrla je nemačka rediteljka i fotograf Leni Rifen&scaron;tal, poslednja značajna figura nacističke ere. Kao propagandista nacističkog režima, snimila je filmove &quot;Trijumf volje&quot; 1934. o kongresu Nacional-socijalističke partije u Nirnbergu, a 1936. o Olimpijskim igrama. Posle rata, posvetila se fotografiji i podvodnom filmu u čemu je takođe ostvarila zavidne rezultate. Ostavila je obimne memoare. 2006 - Najmanje 25 osoba je poginulo dok je blizu 100 ranjeno, u seriji eksplozija u zapadnoj indijskoj državi Mahara&scaron;tra. Eksplozija se dogodila u trenutku dok su se vernici razilazili posle molitve ispred Norani džamije u gradu Malegaon, oko 260 kilometara severozapadno od Mumbaja. Usledile su nove eksplozije u drugim delovima grada s muslimanskom većinom. Napade su najverovatnije izveli maoisti, inače aktivni su u 13 od 28 indijskih država. 2007 - Najmanje 28 osoba poginulo je a nekoliko desetina je povređeno u eksploziji automobila bombe ispred baraka obalske straže na severoistoku Alžira. Do eksplozije je do&scaron;lo u gradu Delis, oko 50 kilometara istočno od alžirske prestonice, u trenutku dok su pripadnici obalske straže prisustvovali jutarnjem podizanju zastave. Sve žrtve bile su pripadnici obalske straže, koja je deo alžirskih oružanih snaga. 2015 - Preminuo je Miroslav Josić Vi&scaron;njić, srpski književnik. Rođen 1946. u Staparu, Bačka, Učiteljsku &scaron;kolu zavr&scaron;io je u Somboru, a na Filolo&scaron;kom fakultetu u Beogradu apsolvirao je književnost. Radio je kao lektor i urednik u izdava&scaron;tvu, pored drugog u Srpskoj književnoj zadruzi. Bio je sekretar lista &quot;Student&quot; i urednik časopisa &quot;Relations&quot;. Pokretač je biblioteke &quot;Novi Albatros&quot;. Dobitnik je NIN-ove i Andrićeve nagrade, kao i nacionalnog priznanja za vrhunski doprinos kulturi. Dela: romani &quot;Če&scaron;ka &scaron;kola&quot;, &quot;Pristup u svetlost&quot;, &quot;Odbrana i propast Bodroga u sedam burnih godi&scaron;njih doba&quot;, &quot;Pristup u kap i seme&quot;, &quot;Svetovno trojstvo&quot;, &quot;Pristup u počinak&quot;, &quot;Roman bez romana&quot;, &quot;Dok nas smrt ne rastavi&quot;, &quot;Stablo Marijino&quot;, &quot;Baron iz &scaron;araga&quot;. 2017 - Umro je Ljubi&scaron;a Samardžić proslavljeni srpski i jugoslovenski glumac. Studirao je pravo, a potom je pre&scaron;ao na Akademiju za pozori&scaron;te, film, radio i televiziju u Beogradu. Debitovao je u filmu &quot;Igre na skelama&quot; 1961. godine. Tokom karijere ukupno je ostvario 130 filmskih uloga, a bavio se uspe&scaron;no i filmskom režijom. 2021 - U požaru u bolnici, kovid centru, u Tetovu, Severna Makedonija, poginulo je 14 osoba. 2021 - Preminuo je Kosta Bunu&scaron;evac, slikar, multimedijalni umetnik. Diplomirao je slikarstvo na Fakultetu likovnih umetnosti u Beogradu 1971. Predavao je na Akademiji lepih umetnosti u Beogradu, od 1999-2007. Bio je svestrana ličnost i bavio se teatrom, dizajnom, marketingom, muzikom, medijima. 2022 - Umrla je Elizabeta II, britanska kraljica čija je vladavina trajala rekordnih 70 godina. Rođena 1926. na presto je stupila 1952. Period njene vladavine poklopio se sa epohom dekolonizacije pa otuda i sa demontažom imperije. Ostala je i nadalje monarh niza članica Komonvelta, poput Australije, Kanade, Novog Zelanda. Njen prvorođeni sin, princ od Velsa, stupio je na tron Ujedinjenog Kraljevstva pod imenom Čarls III. 2023 - U Maroku se, kasno noću, ne&scaron;to posle 23 sata, dogodio razoran zemljotres. Epicentar je bio na 73,4 kilometra jugozapadno od Marake&scaron;a, nedaleko od varo&scaron;ice Ighil, na planinama Atlasa. Zemljotres je bio jačine do 6,9 stepeni, na relativno maloj dubini od 18,5 kilometara. Osetio se i u &Scaron;paniji, Portugaliji, susednom Alžiru. Poginulo je 2.960 osoba a 5.674 je povređeno, brojni te&scaron;ko. Najvi&scaron;e &scaron;tete i poginulih bilo je u teže dostupnim planinskim oblastima. 2025 - Započeli su nemiri u Nepalu koji su ubrzo prerasli u nasilne. Sutradan je zapaljeno zdanje skup&scaron;tine u Katmanduu i druge zgrade administracije, a predsednik vlade i predsednik su se potom povukli sa funkcija. Ukupno, tokom petodnevnih sukoba, poginulo je 76 lica a 2.113 je ranjeno ili povređeno.

Na današnji dan, 8. septembar

0 Komentari

Najnovije

Biciklista poginuo kod Žablja

Teheran zadao novi udarac Americi: "Zarobljen je" VIDEO

Avion prinudno sleteo zbog dima u kabini; Ima povređenih

Pucnjava u Kragujevcu: Ima ranjenih

Veliki zaokret u SAD: Tramp ruši Bajdenova pravila

Na današnji dan, 8. septembar

0 Komentari

B92 na društvenim mrežama

Najnovije

Biciklista poginuo kod Žablja

Teheran zadao novi udarac Americi: "Zarobljen je" VIDEO

Avion prinudno sleteo zbog dima u kabini; Ima povređenih

Pucnjava u Kragujevcu: Ima ranjenih

Veliki zaokret u SAD: Tramp ruši Bajdenova pravila