Na današnji dan, 29. jul

1805 - Rođen je francuski istoričar i političar Aleksis Klerel de Tokvil. Protivnik revolucionarnih metoda u politici, bitno je uticao na građanske istoričare 19. i 20. veka. Dela: &quot;Demokratija u Americi&quot;, &quot;Stari režim i revolucija&quot;.1856 - Umro je nemački kompozitor i muzički pisac Robert Aleksander &Scaron;uman, jedan od najznačajnijih predstavnika romantizma. Istakao se kao liričar i autor klavirskih minijatura. Osnovao je časopis &quot;Neue Zeitsćrift fur Musik&quot; u kojem se odlučno borio protiv konzervativizma u muzici. Dela: simfonije, &quot;Koncert u a-molu za klavir i orkestar&quot;, koncerti za klavir, koncerti za violončelo, ciklusi solo pesama &quot;Pesnikova ljubav&quot;, &quot;Ljubav i život žene&quot;, klavirske kompozicije &quot;Karneval&quot;, &quot;Simfonijske etide&quot;, &quot;Dečje scene&quot;.1878 - Počela je austrougarska okupacija Bosne i Hercegovine, na osnovu odluke kongresa velikih sila u Berlinu 13. jula 1878. Austrijske trupe tada su okupirale i Novopazarski sandžak (Ra&scaron;ka oblast) koji su kasnije napustile. Austrougarska je i formalno anektirala BiH 1908. suprotno odredbama Berlinskog kongresa.1883 - Rođen je italijanski diktator Benito Musolini, koji je vladao Italijom od 1922. do 1943. Ubrzo posle izbijanja Prvog svetskog rata isključen je iz Socijalističke partije, po&scaron;to se zalagao za ulazak Italije u rat kako bi kasnije učestvovala u podeli Austrougarske. Godine 1919. osnovao je fa&scaron;ističku partiju. U oktobru 1922. u Napulju je u vreme kongresa fa&scaron;ista organizovao pohod 60.000 pristalica na Rim i tako je do&scaron;ao na vlast. Pod njegovim vođstvom, Italija je 1935. napala i okupirala Etiopiju, pripojila Albaniju 1939. napala Grčku 1940. a Kraljevinu Jugoslaviju 1941. Posle iskrcavanja savezničkih trupa na Siciliju, krajem jula 1943. oboren je sa vlasti i interniran u hotel na planini Gran Saso, odakle su ga 12. septembra 1943. oslobodili Nemci (komandosi Ota Skorcenija) i prebacili u severnu Italiju, gde je postao lider takozvane Italijanske socijalne republike. Tokom poku&scaron;aja da pobegne, zajedno sa nemačkim trupama, uhvatili su ga italijanski partizani i ubili 28. aprila 1945.1885 - Rođena je američka filmska glumica Teodosija Gudmen, poznata kao Teda Bara, prvi &quot;vamp&quot; u istoriji kinematografije. Filmovi: &quot;Kleopatra&quot;, &quot;Karmen&quot;, &quot;Saloma&quot;, &quot;Žena tigar&quot;, &quot;Dama s kamelijama&quot;, &quot;Pesma sirene&quot;.1890 - Umro je holandski slikar Vinsent van Gog, jedan od najoriginalnijih i najtemperamentnijih u istoriji slikarstva. Slikao je žarkim bojama, a njegova ekspresivna dela prodorne snage neprevaziđena su u izražavanju psihičkih stanja i raspoloženja. Nepriznat za života, praćen mnogim nedaćama koje su ga bacale u duboku depresiju i nervno rastrojstvo poku&scaron;ao je samoubistvo i umro dva dana potom. Njegova dela, oko 850 slika i vi&scaron;e od 900 crteža, mahom pejzaža, portreta i mrtvih priroda, bitno su uticala na razvoj moderne umetnosti i donela mu posmrtnu slavu.1900 - Italijanskog kralja Umberta I u Monci je ubio anarhista Gaetano Bre&scaron;i.1905 - Rođen je &scaron;vedski diplomata Hjalmar Agne Dag Hamar&scaron;eld, dobitnik Nobelove nagrade za mir, doktor filozofije i akademik, generalni sekretar UN od 1953. do smrti 1961. Zauzimao je visoke funkcije u vi&scaron;e &scaron;vedskih ministarstava od 1936. do 1953. i bio ministar bez portfelja. Pri poku&scaron;aju da doprinese re&scaron;enju krize u negda&scaron;njem Belgijskom Kongu poginuo je u avionskoj nesreći u okolnostima koje nikad nisu razja&scaron;njene. Nobelova nagrada dodeljena mu je posthumno.1925 - Rođen je Mikis Teodorakis, grčki kompozitor. Globalnu slavu stekao je muzikom za filmove &quot;Grk Zorba&quot; (1964), &quot;Serpiko&quot; (1973). Komponovao je brojne simfonije, opere, balete, kantate, oratorijume, ali i popularnu, narodnu muziku, ukupno vi&scaron;e od hiljadu dela. Bio je aktivan u pokretu otpora tokom Drugog svetskog rata, zbog čega je stradao. Tokom vojne uprave u Grčkoj 1967-1974. kao njen istaknuti protivnik Teodorakis je zatvoren, potom sa porodicom prognan u peloponesko selo Tatoun, a izvođenje njegovih dela je zabranjeno. O&scaron;tro je osuđivao NATO agresiju na Srbiju (SRJ) 1999. godine.1937 - Japanske trupe okupirale su kineski grad Tjencin.1948 - Na stadionu &quot;Vembli&quot; u Londonu otvorene su prve Olimpijske igre posle Drugog svetskog rata.1967 - U Vijetnamskom ratu u požaru je o&scaron;tećen američki nosač aviona &quot;Forestal&quot; pri čemu je poginulo 130 lica.1968 - U encikliki &quot;Humanae vitae&quot; (O ljudskom životu) papa Pavle VI zabranio je rimokatolicima sve oblike ve&scaron;tačke kontrole rađanja.1981 - U katedrali Svetog Pavla u Londonu venčani su naslednik britanskog prestola princ od Velsa Čarls i Dajana Spenser.1983 - Umro je &scaron;panski filmski režiser Luis Bunjuel. Od 1936. do 1939. snimao je tokom &Scaron;panskog građanskog rata propagandne priloge za republikance. Od 1947. radio je uglavnom u Meksiku, po&scaron;to je kao komunista bio nepomirljivi protivnik frankovog režima pa je živeo u emigraciji. Snimio je 32 filma, a &quot;Andaluzijski pas&quot; iz 1928. i &quot;Zlatno doba&quot; iz 1930. obrazac su nadrealističkog filma. Napisao je autobiografiju &quot;Moj poslednji uzdah&quot;. Ostali filmovi: &quot;Zemlja bez hleba&quot;, &quot;Los olvidados&quot;, &quot;Uspon u nebo&quot;, &quot;Zločinački život Arčibalda Krusa&quot;, &quot;Robinson Kruso&quot;, &quot;To se zove zora&quot;, &quot;Nazaren&quot;, &quot;Viridijana&quot;, &quot;Taj mračni predmet želja&quot;, &quot;Anđeo smrti&quot;, &quot;Zvezdani put&quot;, &quot;Tristana&quot;, &quot;Lepotica dana&quot;, &quot;Diskretni &scaron;arm buržoazije&quot;.1983 - Umro je engleski pozori&scaron;ni i filmski glumac Džejms Dejvid Grejem Niven, dobitnik Oskara 1958. za film &quot;Odvojeni stolovi&quot;. Elegantnom pojavom ali i glumom oličavao je britanski tip džentlmena. Po uzoru na oca zavr&scaron;io je vojnu &scaron;kolu, ali je docnije napustio vojnu karijeru i posvetio se glumi. U Holivud je dospeo tridesetih godina 20. v. ali je po izbijanju Drugog svetskog rata napustio SAD i priključio se britanskoj vojsci i tokom rata bio je komandos. Ostali filmovi: &quot;Put oko sveta za 80 dana&quot;, &quot;Dobar dan tugo&quot;, &quot;Topovi s Navarona&quot;, &quot;Kasino Rojal&quot;, &quot;Papirnati tigar&quot;.1994 - Biv&scaron;i italijanski predsednik vlade Betino Kraksi osuđen je na osam i po godina zatvora pod optužbom za prevaru.2003 - Donji dom belgijske skup&scaron;tine ovlastio je belgijske sudove da sude svim optuženima za ratne zločine, bez obzira gde su počinjeni i bez obzira na nacionalnost, uključujući građane SAD, &scaron;to je izazvalo žestoku reakciju zvaničnog Va&scaron;ingtona.2008 - Umro je Mate Parlov, najbolji bokser biv&scaron;e Jugoslavije. U bokserski klub &quot;Pula&quot; je stupio sa 16 godina, i nakon svega tri godine osvojio je titulu prvaka Jugoslavije u polute&scaron;koj kategoriji. Prvi veći međunarodni uspeh ostvario je 1969. kada je u Bukure&scaron;tu postao vice&scaron;ampion Evrope. Dve godine docnije u Madridu je osvojio zlatnu medalju, a 1973. u Beogradu odbranio je titulu prvaka Evrope u polute&scaron;koj kategoriji. Na Olimpijskim igrama u Minhenu 1972. Parlov je osvojio zlato, a u Havani 1974. postao je amaterski prvak sveta u polute&scaron;koj kategoriji. Godine 1976. u Beogradu je, savladav&scaron;i Italijana Domenika Adinolfija, postao profesionalni prvak Evrope u polute&scaron;koj kategoriji, a dve godine potom, pobedom nad Argentincom Migelom Anhelom Kueljom i svetski &scaron;ampion. Osam puta je bio prvak Jugoslavije.2011 - Preminuo je Muharem Pervić, srpski esejista, književni i pozori&scaron;ni kritičar. Diplomirao je na Katedri za op&scaron;tu književnost Filolo&scaron;kog fakulteta u Beogradu. Tokom studija bio je glavni urednik lista &quot;Student&quot;. Od 1958. urednik je časopisa &quot;Delo&quot; a zatim glavni urednik kulturno-umetničkog programa Televizije Beograd. Za knjigu &quot;Tradicija i kritika&quot; (1977) dobio je nagradu, &quot;Đorđe Jovanović&quot;, a za naslov &quot;Volja za promenom&quot; (1995) Sterijinu nagradu. Dobitnik je i Tanjugove nagrade &quot;Zlatno pero&quot; (2007), kao i Povelje za životno delo Udruženja književnika Srbije (2005). Bio je priređivač sabranih dela Ive Andrića, po Andrićevom izboru.2017 - Tim međunarodnih naučnika objavio je da je zabeležio najsnažniju eksploziju u istoriji istraživanja univerzuma. Eksploziju je prouzrokovala smrt masivne zvezde i bila je takve jačine da ju je sa Zemlje bilo moguće uočiti, pored udaljenosti 10 milijardi svetlosnih godina.2018 - Umro je Oliver Dragojević, muzičar, jedna od najvećih zvezda negda&scaron;nje Jugoslavije.2019 - U Etiopiji je oboren rekord u po&scaron;umljavanju. Za samo jedan dan zasađeno je, navodno, čak 350 miliona stabala. Velika nacionalna akcija deo je dugoročnog plana po&scaron;umljavanja kojim se predviđa sadnja četiri milijarde stabala. Asocijacija &quot;Farm Afrika&quot; posvećena je ozelenjavanju istočne Afrike i ova akcija je predstavljena kao početak velike akcije po&scaron;umljavanja.2025 - Preminuo je Mladen Jagu&scaron;t, dirigent. Rođen u Sunji, nedaleko od Siska, diplomirao je na Muzičkoj akademiji u Zagrebu 1949. Bio je korepetitor zagrebačke opere i saradnik Kamernog hora Radio Zagreba. Sedamdesetih postaje dirigent i direktor Opere sa Baletom Srpskog narodnog pozori&scaron;ta u Novom Sadu a potom rukovodilac i dirigent Simfonijskog orkestra i hora RTV Beograd, gde ostaje do penzije. Osim &scaron;irom biv&scaron;e Jugoslavije gostovao je u Austriji, Belgiji, Engleskoj, Italiji, Mađarskoj, Rumuniji, Nemačkoj, Poljskoj, Rusiji, Ukrajini, Maroku, Kanadi, na Kubi.

Na današnji dan, 29. jul

0 Komentari

Najnovije