Na današnji dan, 14. jul

1223 - Umro je francuski kralj Filip II Avgust, koji je tokom vladavine od 1179. uspe&scaron;no ratovao protiv Engleza, otev&scaron;i im posede u Zapadnoj Francuskoj. S kraljem Engleske Ričardom (&quot;Lavlje srce&quot;) i nemačkim carem Fridrihom I Barbarosom predvodio je krsta&scaron;e u Trećem krsta&scaron;kom ratu. Osnovao je 1208. univerzitet u Parizu i podigao veliki deo čuvene pariske Bogorodičine crkve (katedrala Notr-Dam).1602 - Rođen je francuski kardinal italijanskog porekla Đulio Rajmondo Macarini, poznat kao Žil Mazaren, prvi ministar u vladama kraljeva Luja XIII i Luja XIV. Kao jedan od najve&scaron;tijih diplomata svoga vremena postavio je temelje na kojima je Luj XIV gradio hegemonističku politiku Francuske u Evropi. Okončao je 1648. Tridesetogodi&scaron;nji rat, posle kojeg je Vestfalskim mirom Francuska od Nemačkog carstva preuzela Alzas i neke gradove Lorene (Lotaringije). Francuska je u tom ratu učestvovala na strani koalicije protestantskih država iako sama izrazito katolička. Uspe&scaron;no je savladao pobunu plemstva, poznatu pod imenom - Fronda.1683 - Oko 120.000 turskih vojnika pod vođstvom Kara Mustafe otpočelo je takozvanu Drugu opsadu Beča. Nakon dva meseca opsadnog stanja, snage poljskog kralja Jana III Sobjeskog razbile su Turke, &scaron;to je sprečilo njihovo dalje &scaron;irenje u Evropi. Bio je to događaj s dalekosežnim posledicama, posle ovog poraza ekspanzija Turske u Evropi je prestala.1789 - Narod Pariza zauzeo je zatvor Bastilju. Taj događaj dobio je značenje simbola Francuske revolucije. Podignuta u 14. veku, tvrđava Bastilja je do prve polovine 17. veka služila za odbranu Pariza, a kao zatvor je počela da se koristi za vreme kardinala Ri&scaron;eljea u vreme vladavine kralja Luja XIII. Bila je predviđena za zatvorenike vi&scaron;eg dru&scaron;tvenog statusa, u njoj je bio zatočen i markiz De Sad.1889 - Na stogodi&scaron;njicu pada Bastilje u Parizu je, u prisustvu 395 delegata iz evropskih zemalja i Amerike, počeo prvi kongres Druge internacionale. Na kongresu je usvojena odluka o proslavi 1. maja kao dana međunarodne solidarnosti radnika.1901 - U Beogradu je svečano otvoreno prvo radničko pozori&scaron;te u Srbiji. Predstave su izvođene u kafani &quot;Radnička kasina&quot; na uglu Dečanske i Skopljanske ulice, sada Nu&scaron;ićeve.1902 - U Sarajevu je, radi &scaron;irenja prosvete i nacionalne svesti Srba u Bosni i Hercegovini, osnovano srpsko kulturno-prosvetno dru&scaron;tvo &quot;Prosvjeta&quot; koje je imalo veliki broj članova i donatora i raspolagalo je znatnom imovinom.1918 - Rođen je &scaron;vedski filmski režiser i scenarista Ingmar Ernst Bergman, trostruki dobitnik Oskara. Filmovi: &quot;Leto sa Monikom&quot;, &quot;Noć klovnova&quot;, &quot;Osmeh letnje noći&quot;, &quot;Sedmi pečat&quot;, &quot;Divlje jagode&quot;, &quot;Zimsko svetlo&quot;, &quot;Lice&quot;, &quot;Devičanski izvor&quot;, &quot;Đavolje oko&quot;, &quot;Ti&scaron;ina&quot;, &quot;Persona&quot;, &quot;Krici i &scaron;aputanja&quot;, &quot;Licem u lice&quot;, &quot;Zmijsko jaje&quot;, &quot;Svet marioneta&quot;, &quot;Fani i Aleksander&quot;.1918 - Nemačka podmornica potopila je u Mediteranu u Prvom svetskom ratu francuski brod &quot;Đemna&quot; koji je prevozio vojnike, usmrtiv&scaron;i 442 osobe.1933 - U Nemačkoj su zabranjene sve političke partije, osim nacističke (Nacionalsocijalistička radnička partija Nemačke).1958 - U Iraku je ubijen kralj Fejsal, nakon vojnog udara. Pučisti su ukinuli monarhiju u Iraku i uspostavljen je republikanski režim. Oficiri-pučisti ubili su i prestolonaslednika Abdula Ilaha kao i predsednika vlade Arapske federacije Iraka i Jordana generala Nurija el Saida a vlast je preuzeo general Abdul Karim Kasem. Irakom je kao i Jordanom vladala dinastija Ha&scaron;emita.1965 - Američki satelit &quot;Mariner 4&quot; lansiran 1964. napravio je prve fotografije Marsa.1965 - Umro je Pavle Beljanski srpski pravnik i diplomata, kolekcionar koji je sakupio najcelovitiju zbirku umetničkih dela srpskog i jugoslovenskog slikarstva prve polovine 20.v. &Scaron;kolovao se u Beogradu i Parizu. Kao diplomata Kraljevine Jugoslavije boravio je u Stokholmu, Var&scaron;avi, Berlinu, Beču, Parizu, Rimu. Isprva zainteresovan za evropsku, najvi&scaron;e renesansnu umetnost, uviđa da su mu vrhunska dela nedostupna, pa je sakupljačku strast usmerio ka savremenoj umetnosti.1971 - Sud u Stokholmu osudio je na doživotnu robiju dvojicu hrvatskih terorista, zbog ubistva jugoslovenskog ambasadora u &Scaron;vedskoj Vladimira Rolovića.1976 - Kina je u Africi okončala gradnju železničke pruge &quot;Tanzam&quot; koja je povezala Zambiju i luku Dar es Salam u Tanzaniji.1988 - Iran je u Ujedinjenim nacijama optužio SAD za &quot;varvarski zločin&quot; zbog obaranja iranskog putničkog aviona u Persijskom zalivu.1992 - Savezna Skup&scaron;tina je za prvog predsednika vlade Savezne republike Jugoslavije izabrala američkog poslovnog čoveka srpskog porekla Milana Panića.1998 - Na Tajvan je kao učesnik seminara o naučnim i tehnolo&scaron;kim dostignućima doputovao kineski ministar Džu Lilan, postav&scaron;i prvi član vlade NR Kine koji je stupio na tlo tog ostrva.2000 - Sud u Majamiju naložio je najvećim američkim proizvođačima cigareta, proglasiv&scaron;i ih odgovornim za naru&scaron;avanje zdravlja pu&scaron;ača u američkoj državi Florida, da plate kaznu od 145 milijardi dolara.2006 - Skup&scaron;tina Srbije usvojila je zakon o ratifikaciji Ugovora o osnivanju energetske zajednice sa Evropskom unijom.2008 - U Parizu, drugog dana osnivačkog skupa Unije mediteranskih zemalja usvojena je Osnivačka deklaracija Mediteranske unije, u prisustvu predstavnika 43 zemlje. Osim članica Evropske unije prisutni su bili i predstavnici niza drugih sredozemnih zemalja.2008 - Tužila&scaron;tvo Međunarodnog krivičnog suda u Hagu podiglo je optužnicu protiv predsednika Sudana Omara Hasana al Ba&scaron;ira, zbog navodnog genocida, zločina protiv čovečnosti i ratnih zločina počinjenih u Darfuru.2010 - Umro je Ivan Jagodić, srpski pozori&scaron;ni, filmski i televizijski glumac. Posebno je bio angažovan kao dramski glumac. Upamćen je, između ostalog, po karakterističnoj boji glasa i vrhunskoj dikciji.2016 - Dogodio se masakr u Nici, Francuska. Napadač, stanovnik Nice rodom iz Tunisa, islamski ekstremista, uleteo je u masu okupljenu povodom obeležavanja nacionalnog praznika Francuske, Dana Bastilje. Ukupno je poginulo 87 osoba a 458 je povređeno, odnosno ranjeno. 2019 - Novak Đoković odbranio je titulu na Vimbldonu, po&scaron;to je u finalu pobedio &Scaron;vajcarca Rodžera Federera. Trijumfom u meču koji je trajao pet časova, Đokovic je do&scaron;ao do svoje 16. gren slem titule u karijeri, a pete na Vimbldonu. Prethodno je ovaj turnir osvajao 2011, 2014, 2015. i 2018. godine. Bilo je to najduže finale u istoriji.

Na današnji dan, 14. jul

0 Komentari