Na današnji dan, 3. jul

1423 - Rođen je francuski kralj Luj XI, koji je tokom vladavine od 1461. do smrti 1483. okončao ujedinjavanje različitih istorijskih teritorija Francuske.1608 - Francuski istraživač Samuel de &Scaron;amplen, osnovao je kanadski grad Kvebek.1642 - Umrla je francuska kraljica italijanskog porekla Marija de Mediči, koja je posle smrti kralja Anrija IV 1610. upravljala zemljom kao regentkinja uz sina Luja XIII. Poku&scaron;avala je da suzbije samovolju visokog plemstva, a po&scaron;to nije uspela da nađe oslonac u skup&scaron;tini raspustila je 1614. posle čega se ona nije sastajala do Francuske revolucije 1789.1728 - Rođen je &scaron;kotski arhitekta i dekorater Robert Adam, jedan od tvoraca neoklasicističkog stila u arhitekturi. Projektovao je mnoge javne zgrade izuzetne elegancije, posebno u Londonu, koje se odlikuju karakterističnim vazdu&scaron;astim i prozračnim stilom, nazvanim njegovim imenom.1775 - General Džodž Va&scaron;ington zvanično je preuzeo komandu nad Kontinentalnom armijom, sastavljenom od kolonista, građana potonjih 13 država osnivača SAD.1849 - Francuske trupe u&scaron;le su u Rim slomiv&scaron;i otpor snaga pod komandom Đuzepea Garibaldija i ponovo ustoličile poglavara rimokatoličke crkve papu Pija IX.1854 - Rođen je če&scaron;ki kompozitor Leo&scaron; Janaček, koji se inspirisao moravskom narodnom muzikom i melodikom govornog jezika. Stvarao je dela intenzivne dramatike i snažnih, realističkih likova. Osnovao je Orgulja&scaron;ku &scaron;kolu u Brnu i radio je kao predavač na Konzervatorijumu. Dela: opere &quot;Jenufa&quot;, &quot;Kaća Kabanova&quot;, &quot;Lukava lija&quot;, &quot;Iz mrtvog doma&quot;, simfonijska poema &quot;Taras Buljba&quot;, horske kompozicije, kamerna muzika.1855 - Rođen je srpski filolog Pera Đorđević, predsednik Srpske književne zadruge, član Srpske kraljevske akademije. Sarađivao je u izdavanju &quot;Rečnika&quot; Vuka Karadžića i izdao gramatičke i polemičke Karadžićeve spise. Dela: &quot;Teorija književnosti&quot;, studije o sintaksi srpskog jezika &quot;O padežima bez predloga&quot;, &quot;O redu reči u srpskom jeziku&quot;.1866 - Pruska vojska je porazila austrijske trupe u bici kod Sadove, u dana&scaron;njoj Če&scaron;koj.1881 - Pod pritiskom Velike Britanije, Turska je potpisala konvenciju s Grčkom kojom su Grci dobili Tesaliju i delove Epira.1883 - Rođen je če&scaron;ki pisac jevrejskog porekla Franc Kafka. Po&scaron;to za života gotovo i nije objavljivao bio je do 1945. nepoznat. Glavninu spisa, uključujući pisma i &quot;Dnevnike&quot; obelodanio je njegov prijatelj Maks Brod, uprkos Kafkine izričite instrukcije da budu spaljeni. Njegovo delo, najvećim delom, je prikaz beznadežnosti pojedinca u savremenom dru&scaron;tvu, u kom je čovek neretko suočen sa nejasnim i neprepoznatljivim silama i motivima. Dela: romani &quot;Proces&quot;, &quot;Zamak&quot;, &quot;Amerika&quot;, pripovetke &quot;Presuda&quot;, &quot;Preobražaj&quot;, &quot;U kažnjeničkoj koloniji&quot;, &quot;Seoski lekar&quot;, &quot;Umetnik u gladovanju&quot;.1898 - Mornarica SAD porazila je &scaron;pansku flotu u kubanskoj luci Santjago u Američko-&scaron;panskom ratu.1904 - Umro je jevrejski pisac i publicista Teodor Hercl, osnivač i teoretičar modernog cionizma, koji se snažno zalagao za osnivanje jevrejske države u Palestini i razradio projekat te države. Izabran je 1897. za prvog predsednika Svetske cionističke organizacije. Dela: &quot;Jevrejska država&quot;, &quot;Stara Nova zemlja&quot;.1908 - U Turskoj je izbila Mladoturska revolucija pod vođstvom mlađih oficira i intelektualaca nezadovoljnih vladom sultana Abdula Hamida II, koji su kao cilj označili uspostavljanje ustavnog režima. Pod pritiskom, sultan je pristao na reformu poretka na osnovu ustava iz 1876. kada je uvedena neka vrsta vrlo ograničenog parlamentarizma. Po&scaron;to je 1909. poku&scaron;ao povratak na staro Abdul Hamid je zbačen. Mladoturci su pre dolaska na vlast seljacima obećali državnu, deo spahijske zemlje, ukidanje desetka i otkupnog sistema, a neturskim nacijama &scaron;iroku nacionalnu i kulturnu autonomiju, &scaron;to nisu ispunili. Seljaci su ostali bez zemlje, a odnos prema nemuslimanima nije se popravio. &Scaron;ta vi&scaron;e, Mladoturci su, pod uticajem aktuelnih tendencija u Evropi, bili izrazito nacionalistički orjentisani, pa je položaj manjinskih grupa postao jo&scaron; gori. Stari panislamizam zamenjen je tada panturanizmom, čiju će konačnu pobedu ostvariti Ataturk.1927 - Rođen je engleski filmski režiser Ken Rasel, stvaralac izrazitog senzibiliteta, čiji je autorski stil prepoznatljiv po preziranju građanskih normi. Bio je sklon alternativnim umetničkim konceptima, poput pop arta. Filmovi: &quot;Demoni&quot;, &quot;Divlji mesija&quot;, &quot;Gustav Maler&quot;, &quot;Tomi&quot;, &quot;Listomanija&quot;, &quot;Valentino&quot;.1944 - Sovjetska armija je u Drugom svetskom ratu oslobodila glavni grad Belorusije Minsk, zarobiv&scaron;i pritom oko 100.000 nemačkih vojnika.1950 - Američke i severnokorejske trupe sukobile su se prvi put u Korejskom ratu.1969 - Jedan od osnivača engleske rok grupe &quot;Rolingstons&quot; Brajan Džons udavio se u svom bazenu pod dejstvom prekomerne količine droge.1972 - U saobraćaj je predata deonica Valjevo-Užice na pruzi Beograd-Bar. Prva kompozicija pro&scaron;la je prugom 28. maja 1976. a dva dana potom započeo je redovan saobraćaj između Beograda i Bara.1972 - Indija i Pakistan potpisali su mirovni sporazum, okončav&scaron;i neprijateljstva izazvana 1971. građanskim ratom u Banglade&scaron;u, prethodno Istočnom Pakistanu.1983 - U Beogradu je zavr&scaron;eno &scaron;esto zasedanje Konferencije UN za trgovinu i razvoj (UNCTAD).1987 - U Francuskoj je ratni zločinac iz Drugog svetskog rata Klaus Barbi, nacista poznat po nadimku &quot;Kasapin iz Liona&quot;, osuđen na doživotnu robiju zbog zločina protiv čovečnosti.1988 - Raketa ispaljena sa ratnog broda SAD &quot;Vensen&quot;, po američki izvorima gre&scaron;kom, oborila je iznad Persijskog zaliva u poslednjoj sedmici Iransko-iračkog rata iranski putnički avion &quot;Erbas A300&quot;, usmrtiv&scaron;i svih 290 osoba koliko se nalazilo u avionu.2000 - Lider meksičke opozicije Visente Foks pobedio je na izborima Fransiska Labastidu, čime je Institucionalna revolucionarna partija izgubila vlast posle 71 godine neprekidne vladavine. Opozicija je dobila većinu i u oba doma meksičke skup&scaron;tine.2001 - Prilikom pada ruskog aviona tipa &quot;Tupoljev 135&quot; kod Irkutska, u Sibiru, poginulo je svih 136 putnika i devet članova posade.2006 - Najmanje 41 osoba je poginula, a 47 je povređeno u nesreći prilikom prevrtanja voza u podzemnoj železnici u &scaron;panskom gradu Valensija. Uzrok nesreće bila je prevelika brzina.2007 - Umro je violinista Aleksandar &Scaron;i&scaron;ić. Tri decenije bio je član Narodnog orkestra RTS-a negujući posebno izvornu narodnu muziku. &Scaron;i&scaron;ić je bio jedan od retkih autora te mužičke oblasti čije je sviranje odlikovala akademska preciznost.2008 - Žalbeno veće Ha&scaron;kog tribunala oslobodilo je Nasera Orića, biv&scaron;eg komandanta muslimanskih snaga u Srebrenici, optužbi po kojima je 2006. godine prvostepenom presudom bio osuđen na dve godine zatvora. Oriću je suđeno po optužnici koja ga je teretila za smrt zarobljenih Srba u srebreničkoj policijskoj stanici, okrutno postupanje prema pritvorenicima i bezobzirno uni&scaron;tavanje 12 srpskih sela od leta 1992. do kraja 1993. kada je bio zapovednik muslimanskih snaga u Srebrenici.2008 - Organizacija Ujedinjenih nacija za hranu i poljoprivredu (FAO) objavila je da se broj gladnih u svetu popeo tokom prethodne godine na 50 miliona zbog rasta cena hrane. Generalni direktor FAO Žak Diuf obelodanio je tada da su rezerve žita u svetu na najnižem nivou za poslednjih 30 godina.2008 - Umro je srpski glumac Milorad Mida Stevanović, prvak Drame Narodnog pozori&scaron;ta u Beogradu. Glumu je diplomirao na Akademiji za pozori&scaron;te, film, radio i televiziju u Beogradu. Član Narodnog pozori&scaron;ta u Beogradu postao je 1969. i u njemu je ostao do penzionisanja 2004. Upamćene su njegove kreacije: Ljevin (&quot;Ana Karenjina&quot; L. Tolstoja), Arči Armstrong (&quot;Amstrongovo poslednje laku noć&quot; DŽ. Ardena), Laert (&quot;Hamlet&quot; V. &Scaron;ekspira), Hasanaga (&quot;Hasanaginica&quot; LJ. Simovića), Makdaf (&quot;Magbet&quot; V. &Scaron;ekspira), Vanko (&quot;Nečista krv&quot; B. Stankovića), Simo Mataruga - Piton (&quot;Ljudi sa četiri prsta&quot; M. Bulatovića). Monodramu &quot;Zapisi iz podzemlja&quot;, prema Dostojevskom, igrao je preko tri decenije, blizu 300 puta.2010 - Umro je Abu Daud, palestinski ekstremista, glavni organizator napada na Olimpijskim igrama u Minhenu 1972. kada je ubijeno 11 izraelskih sportista. Daud je bio vođa &quot;Crnog septembra&quot; militantne grupe Fataha, poznate po nizu terorističkih akcija.2012 - Preminuo je Du&scaron;an Popov, novinar, publicista, istoričar. Rođen u Mokrinu, doktorirao je na novosadskom Filozofskom fakultetu. Najveći deo karijere proveo je u novosadskom &quot;Dnevniku&quot; gde je bio i zamenik glavnog urednika. Upamćen je kao prvi glavni urednik Televizije Novi Sad i prvi generalni sekretar Sterijinog pozorja. U tri navrata je bio sekretar Matice srpske i nosilac je projekta &quot;Enciklopedija Novog Sada&quot;.2016 - Preminuo je Miroslav Timotijević, istoričar umetnosti, univerzitetski profesor. Predavao je na Filozofskom fakultetu Univerziteta u Beogradu, na Odeljenju za istoriju umetnosti, kao i na Fakultetu likovnih umetnosti Univerziteta umetnosti u Beogradu. Autor je i koautor brojnih naučnih radova: &quot;Teodor Ilić Če&scaron;ljar 1746 - 1793&quot;, &quot;Srpsko barokno slikarstvo&quot;, &quot;Katarina Ivanović: prva srpska slikarka&quot;, &quot;Rađanje moderne privatnosti&quot;, &quot;Manastir Kru&scaron;edol&quot; I-II, &quot;Paja Jovanović - Paul Joanowitć&quot;, &quot;Takovski ustanak - Srpske Cveti&quot;, &quot;Istorija privatnog života u Srba&quot;.2017 - Severna Koreja uspe&scaron;no je lansirala projektil tipa ICBM, nazvan &quot;Hwasong-14&quot;, s interkontinentalnim dometom, uprkos preovlađujućem uverenju da ta zemlja zadugo neće ovladati tehnologijom neopohodnom za interkontinentalne relacije. Zvaničnici SAD i Rusije ipak su insistirali da je reč &quot;samo&quot; o projektilu srednjeg dometa.

Na današnji dan, 3. jul

0 Komentari