Na današnji dan, 24. jun

79 - Umro je rimski car Tit Flavije Vespazijan, osnivač dinastije Flavijevaca. Tokom vladavine od 69. potukao je jevrejske ustanike u Palestini, a gušenje te bune se ispostavilo kao početak masovne jevrejske dijaspore. U Rimu je podigao niz veličanstvenih građevina poput Koloseuma, Kapitola i Amfiteatra.1497 - Engleski moreplovac italijanskog porekla Džon Kabot dospeo je do obala današnje Kanade i proglasio je taj deo Amerike posedom engleske krune.1509 - Henri VIII, drugi monarh iz dinastije Tjudor, krunisan je za kralja Engleske.1519 - Umrla je italijanska vojvotkinja Lukrecija Bordžija, vanbračna kćerka pape Aleksandra VI. Smatrana je svojevrsnim simbolom nemorala iako je upamćena i kao mecena.1793 - Usvojen je prvi republikanski ustav Francuske, koji nije stupio na snagu jer je vođa jakobinaca Maksimilijan Robespjer, zbog opasnosti od intervencije protiv Francuske revolucije iz inostranstva, uveo "revolucionarnu diktaturu do uspostavljanja mirnog stanja".1798 - Turci su u Beogradu pogubili grčkog pisca i patriotu Fereosa Konstantinosa Rigasa, poznatog kao Riga od Fere, koji je pod uticajem Francuske revolucije počeo pripreme za oslobođenje Grčke od Turaka. Zbog delovanja među grčkim iseljenicima, Austrijanci su ga uhapsili u Trstu i predali Turcima. Pisao je rodoljubivu poeziju i prevodio s francuskog i nemačkog. U grčkom narodu posebno veliki ođek imala je njegova poema "Ratnička pesma". Napisao je i istorijsko-geografsko delo "Zemljopis Grčke" i "Politički statut". Srpski pesnik Vojislav Ilić opevao ga je u pesmi "Glasnik slobode". U Beogradu mu je podignut spomenik u ulici koja nosi njegovo ime.1812 - Francuski car Napoleon I je na čelu vojske od oko 600.000 vojnika, sastavljene od skoro svih evropskih nacija, prešao reku Njemen i počeo invaziju Rusije. Njegova vojska je narednih meseci pretrpela ogromne gubitke, ali je u septembru 1812. ipak ušla u Moskvu koju su Rusi napustili. Dalja ratna taktika Rusa gotovo sasvim je uništila Francuze, kojih je do decembra 1812. kad su poraženi napuštali Rusiju, preživeo neznatan broj, a ruski vojskovođa feldmaršal Mihail Kutuzov ih je progonio sve do Pariza.1821 - Južnoamerički vojskovođa i državnik Simon Bolivar potukao je Špance kod Karaboboa i izvojevao nezavisnost Venecuele.1822 - Formirano je beogradsko obščestvo (opština), čime je ustrojena srpska opštinska uprava u gradu. Obščestvo je biralo varoškog kneza, a knjaz Miloš Obrenović imenovao je druge zvaničnike i činovnike.1850 - Rođen je britanski feldmaršal Horejšo Herbert Kičener, koji je kao komandant britanske vojske u Egiptu 1898. ugušio sudanski ustanak pod vođstvom Mahdija. U Burskom ratu od 1899. do 1902. kao vrhovni komandant britanskih trupa bezobzirno je pustošio zauzetu teritoriju u Južnoj Africi, što je izazvalo talas kritika u čitavom svetu. Teror njegovih trupa nad Burima postao je sinonim za brutalnost, između ostalog tada su, prvi put u istoriji, ustanovljeni koncentracioni logori za pripadnike jednog naroda bez razlike, za Bure. U Prvom svetskom ratu do smrti 1916. bio je ministar vojske.1859 - Francuski car Napoleon III potukao je Austrijance u bici kod Solferina u Lombardiji. Švajcarski filantrop Žan Anri Dinan, koji je tada organizovao pomoć za hiljade ranjenika, pod utiskom tragičnih ratnih scena, osnovaće 1864. međunarodnu organizaciju Crveni krst.1886 - Umro je ruski pisac Aleksandar Nikolajevič Ostrovski, čija su dela osnova ruskog klasičnog dramskog repertoara. U pedesetak drama prikazao je socijalnu nepravdu u Rusiji, propadanje plemstva, uspone i padove trgovačkog sloja, njihov moral i život u provinciji. Izvrgavao je ruglu poroke i na tome gradio komične situacije. Dela: drame "Šuma", "Bura", "Talenti i obožavaoci", "Unosno mesto", "Bez krivice krivi", "Devojka bez miraza", "Siromaštvo nije porok", "Svoji smo, sporazumećemo se", "Vuci i ovce", "Kola mudrosti - dvoja ludosti".1894 - Francuskog predsednika Mari Fransoa Sadi Karnoa u Lionu je ubio jedan italijanski anarhista.1896 - Rođen je Vladimir Vauhnik, obaveštajni oficir Kraljevine Jugoslavije. Slovenac, rođen u Štajerskoj, bio je oficir Austrougarske koji je 1918, učestvovao sa Rudolfom Majsterom u razoružavanju austro-mađarskih trupa i dočeku srpske vojske. U međuratnom periodu završio je Generalštabnu školu u Beogradu i Visoku školu rata u Francuskoj. Od 1938. nalazi se na poziciji vojnog atašea Kraljevine Jugoslavije u Berlinu, gde je bio izuzetno uspešan. Na vreme je javio 1941. kada će Jugoslavija biti napadnuta, kao i niz drugih dragocenih informacija, poput napada na Sovjetski Savez. Tokom okupacije rukovodio je velikim obaveštajnim centrom JVuO u Ljubljani, koji je zapravo radio za London. Po rečima admirala Kanarisa, čelnika Abvera, nemačke vojno-obaveštajne službe, Vauhnik je bio najbolji obaveštajac s kojim je bio suočen. Izbeglička vlada Kraljevine Jugoslavije dodelila mu je čin generala. Umro je kao politički emigrant u Buenos Ajresu.1901 - U Parizu je otvorena prva izložba 19-godišnjeg španskog slikara Pabla Pikasa, kog je likovna kritika obasula hvalospevima. 1908 - Umro je američki državnik Stiven Grover Klivlend, predsednik SAD od 1885. do 1889. i od 1893. do 1897. Lična čestitost i nezavisnost učinila ga je neprijateljem moćne njujorške organizacije "Tamani hol" ogrezle u korupciji i podmićivanju, u okviru njegove Demokratske stranke. Tokom prvog predsedničkog mandata nastojao je da iskoreni korupciju i smanji previsoku carinsku zaštitu, a drugi mandat obeležili su finansijska kriza i radnički nemiri.1909 - Rođen je engleski atomski fizičar i matematičar Vilijam Džorž Peni, otac britanske atomske bombe. Pod njegovom kontrolom isprobana je prva britanska atomska bomba 1952. na ostrvima Monte Belo u zapadnoj Australiji.1911 - Rođen je argentinski automobilski as Huan Manuel Fanđo, petostruki svetski šampion u "Formuli-1", što niko pre njega nije uspeo. Bio je prvak sveta 1951, 1954, 1955, 1956. i 1957.1912 - Na Olimpijske igre u Stokholmu otputovala je prva srpska olimpijska ekipa, atletičari Dušan Milošević i Dragutin Tomašević. Time je ozvaničeno članstvo tadašnje Kraljevine Srbije u Međunarodnom olimpijskom komitetu, čiji je član postao Svetomir Đukić, potonji general.1930 - Rođen je francuski filmski reditelj Klod Šabrol, predstavnik "novog talasa" francuskog filma, autor velikog broja filmova u kojima je najviše analizirao građanske institucije i građanski moral. Filmovi: "Lepi Serž", "Rođaci", "Naivne devojke", "Dvostruki obrtaj", "Ofelija", "Košute", "Šampanjske ubice", "Neka zver krepa", "Neverna supruga", "Raskid", Nada", "Nevini sa prljavim rukama", "Krvavo venčanje", "Alisa ili poslednje bekstvo", "Violeta Nozije", "Oholi jahač".1940 - Kraljevina Jugoslavija je uspostavila diplomatske odnose sa Sovjetskim Savezom.1948 - Sovjetske trupe su prema naredbi Staljina počele blokadu Zapadnog Berlina, koja je trajala do maja 1949. Zapadni saveznici su odgovorili organizovanjem džinovskog vazdušnog mosta radi snabdevanja više od dva miliona stanovnika tog dela podeljenog grada.1960 - Jugoslavija, Grčka i Turska raspustile su Balkanski savez, zasnovan na Ugovoru o savezu, političkoj saradnji i uzajamnoj pomoći iz 1953. godine i vojnom iz 1954.1973 - Najstariji svetski državnik Emon de Valera je u 90. godini dao ostavku na funkciju predsednika Irske, na kojoj se nalazio od 1959.1975 - Prilikom pada aviona tipa "Boing 727" američke kompanije "Istern erlajnz" blizu njujorškog aerodroma "Kenedi", poginulo je 113 osoba od 124 koliko je bilo u letelici.1986 - Umro je srpski pisac Miroslav Antić, "večiti dečak" srpske literature, izuzetan liričar i inventivan dečji pesnik, poeta srpske Vojvodine. Za 35 godina stvaralaštva objavio je više od 30 knjiga i radio na filmskim projektima "Sveti pesak", "Doručak s đavolom". Dela: zbirke pesama "Ispričano za proleća", "Plavo nebo", "Roždestvo tvoje", "Psovke nežnosti", "Garavi sokak", "Koncert za 1001 bubanj", "Kikinda", pesme za decu "Plavi čuperak", "Poslednja bajka", Nasmejani svet", "Šašava knjiga", "Prva ljubav", "Svašta umem", radio drame "Otužni marš", "Povečerje".1989 - Smenjen je generalni sekretar Komunističke partije Kine Džao Cijang, pošto je izrazio simpatije za prodemokratski studentski pokret. Na njegovo mesto postavljen je Đang Cemin.1993 - U SAD je uhapšeno osam islamskih terorista pod sumnjom da su pripremali podmetanje bombi u zgradu Ujedinjenih nacija i na druga mesta u Njujorku.2002 - U sudaru putničkog i teretnog voza u Tanzaniji poginuo je 281 putnik.2003 - Predsednik Rusije Vladimir Putin započeo je istorijsku posetu Ujedinjenom kraljevstvu, kao prvi šef ruske države u zvaničnoj poseti toj zemlji od 1874. kada je britansku kraljevinu posetio ruski car Aleksandar II.2004 - U pet koordinisanih terorističkih napada na iračke bezbednosne snage, pobunjenici su u Iraku usmrtili više od 100 osoba.2009 - Umrla je srpska slikarka Olja Ivanjicki. Rođena je u Pančevu 1931. u porodici "belih" Rusa. Završila je vajarstvo na Akademiji za likovne umetnosti u Beogradu, ali se bavila slikarstvom. Bila je među osnivačima grupe "Mediala", samosvojne pojave koju je osnovala grupa potpunih posvećenika umetnosti (Leonid Šejka, Miro Glavurtić, Milovan Vidak, Svetozar Samurović, Kosta Bradić, Siniša Vuković, Milić od Mačve i dr). Uživala je svetski ugled i njena dela nalaze se u brojnim muzejima i galerijama sveta, poput "Metropoliten"-a u Njujorku.2012 - Uginuo je Usamljeni Džordž, džinovska kornjača, poslednji primerak podvrste kornjača sa ostrva Pinta u arhipelagu Galapagos. Pretpostavlja se da je imao oko 100 godina, što nije mnogo za džinovske kornjače.2018 - U Saudi Arabiji stupila je na snagu odluka kojom se ukida zabrana osobama ženskog pola da upravljaju vozilima. Zabrana, po kojoj je ta zemlja bila jedinstvena u svetu, ukinuta je odlukom kralja Salmana u sklopu niza najavljenih reformskih poteza. Ministarstvo unutrašnjih poslova u Rijadu najavilo je takođe da se planira zapošljavanje osoba ženskog pola u saobraćajnoj policiji.2021 - U Majamiju, Florida, SAD, 98 osoba je poginulo pošto se urušila zgrada. Prethodno je uočeno da je došlo do korozije armaturnog čelika i planirana je rekonstrukcija, ali se građevina urušila pre početka obnove. Među mogućim uzrocima je sleganje zemljišta ali i nesavesna gradnja.2021 - U udaru tornada koji je pogodio sam jug Češke, oblasti Hodnina i Breclava na jugu Moravske, poginulo je 6 osoba a više od 200 je povređeno.2022 - Odlukom Vrhovnog suda SAD, u slučaju Dobs protiv Ženske zdravstvene organizacije iz Džeksona, ukinuta je istorijska presuda koja je legalizovala prekid trudnoće u Sjedinjenim Državama. Sud je poništio odluku u postupku Rou protiv Vejd iz 1973. čime je ukinuto federalno ustavno pravo koje je dozvoljavalo taj medicinski zahvat u Americi. Regulativa po ovom pitanju preneta je na nivo saveznih država, svake pojedinačno.2025 – Tokom Samita NATO u Hagu usaglašeno je da se od članica alijanske nadalje očekuje da procenat izdvajanja za vojne potrebe dovedu do nivoa 5 odsto nacionalnog proizvoda.

Na današnji dan, 24. jun

0 Komentari

Najnovije

Evropa ukida zabranu staru skoro 100 godina? Francuska i Italija protiv

Otac nestalog mladića na Triglavu otkrio nove detalje: U blizini pronađena i kora od jajeta VIDEO

Tornado razorio aerodrom: Obustavljeni letovi; Drama na pisti usred katastrofe: "Avion se mnogo trese" VIDEO

Kao da je upravo sišla s modne piste iz 90-ih, a porodila se pre šest meseci FOTO

Tužne vesti iz F1: Preminuo prvi Vilijamsov šampion

Na današnji dan, 24. jun

0 Komentari

B92 na društvenim mrežama

Najnovije

Evropa ukida zabranu staru skoro 100 godina? Francuska i Italija protiv

Otac nestalog mladića na Triglavu otkrio nove detalje: U blizini pronađena i kora od jajeta VIDEO

Tornado razorio aerodrom: Obustavljeni letovi; Drama na pisti usred katastrofe: "Avion se mnogo trese" VIDEO

Kao da je upravo sišla s modne piste iz 90-ih, a porodila se pre šest meseci FOTO

Tužne vesti iz F1: Preminuo prvi Vilijamsov šampion