Na današnji dan, 20. jun

1459 - Padom Smedereva, prestala je da postoji Srpska despotovina, odnosno srednjovekovna srpska država i započela je direktna turska vlast.1597 - Umro je holandski polarni istraživač Vilhelm Barenc, zarobljen na brodu okovanom ledom, dok je poku&scaron;avao da pronađe severoistočni pomorski prolaz iz Evrope u Ameriku. Pethodno je i 1584. i 1594. predvodio ekspedicije sa istim ciljem. Otkrio je &Scaron;picber&scaron;ka ostrva, Medveđe ostrvo, zapadnu obalu Nove Zemlje i more nazvano njemu u čast Barencovo more. Njegov dnevnik pronađen je 1871.1756 - Tokom noći u ćeliji tamnice, koja je posle toga postala poznata kao &quot;crna rupa Kalkute&quot; ugu&scaron;ilo su se 123 od 146 uhap&scaron;enih britanskih vojnika. Britance je u ćeliju veličine 4,5 sa 5,5 metara smestio lokalni indijski gospodar Navab od Bengala, čije su snage prethodno napale i porazile britanski garnizon, u nameri da spreče britansku Istočnoindijsku kompaniju da u Kalkuti izgradi sistem vojnih fortifikacija.1819 - Rođen je francuski kompozitor Žak Ofenbah (pravo ime bilo mu je Jakob Eberst) tvorac francuske operete. Kroz njegovu pristupačnu i vedru muziku zabavnog karaktera najče&scaron;će je provejavala neka vrsta satire dru&scaron;tvenih odnosa u francuskom Drugom carstvu. Napisao je stotinak opereta. Dela: operete &quot;Lepa Jelena&quot;, &quot;Orfej u paklu&quot;, &quot;Plavobradi&quot;, &quot;Pariski život&quot;, &quot;Velika vojvotkinja od Žerostajna&quot;, opera &quot;Hofmanove priče&quot;, napisao je putopis &quot;Ofenbah u Americi&quot;.1819 - U engleski grad Liverpul prispeo je brod &quot;Savana&quot;, koji je 27 dana i 11 časova pre toga isplovio iz istoimenog grada u američkoj državi Džoržija, postav&scaron;i tako prvi parobrod koji je preplovio Atlantski okean.1836 - Umro je francuski revolucionar i sve&scaron;tenik Emanuel Žozef Siejes, nazvan &quot;patrijarh revolucije&quot;, jedan od vođa Francuske revolucije i osnivača Jakobinskog kluba, koji je 1799. odigrao ključnu ulogu u državnom udaru kojim je vlast prigrabio Napoleon Bonaparta. U toku revolucije napustio je jakobince i postao član kluba Fejana, koji je zastupao načela ustavne monarhije. Zauzimao je istaknute položaje u svim fazama revolucije, izuzev u periodu jakobinske diktature. U bro&scaron;uri &quot;&Scaron;ta je treći stalež?&quot; izložio je svoje političke stavove.1837 - Umro je britanski kralj Vilijam IV, vladao je od 1830. do smrti. Podanici su mu prikačili nadimak &quot;&Scaron;a&scaron;avi Bili&quot;, a zvali su ga i &quot;Kralj mornar&quot; zbog toga &scaron;to je od 1778. do 1790. služio u mornarici.1861 - Rođen je engleski biohemičar Frederik Gaulend Hopkins, jedan od osnivača nauke o vitaminima, koji je s holandskim lekarom Kristijanom Ajkmanom, podelio 1929. Nobelovu nagradu za medicinu. Izučavao je značaj vitamina u ishrani i zaključio da su oni neophodni za normalan rast i razvoj organizma. Takođe je izolovao glutation i pokazao njegov veliki značaj u ćelijskoj okcidaciji i aminokiselinu triptofan. Dokazao je i da je pigment krila nekih leptira derivat mokraćne kiseline i da neke ekskretorne supstance služe kao boje u životinjskom carstvu.1891 - Britanija i Holandija definisale su granice kolonijalnih poseda na ostrvu Borneo. Biv&scaron;i britanski posedi Sabah i Saravak sada su u sastavu Malezije, Brunej je suverena monarhija, a veći tada holandski deo ostrva pripada Indoneziji (tada Holandska Istočna Indija).1902 - Rođen je srpski pisac i diplomata Marko Ristić, jedan od najaktivnijih srpskih nadrealista. Bio je pesnik, esejista, kritičar. Posle zavr&scaron;enog Filozofskog fakulteta u Beogradu, u međuratnom periodu učestvovao je kao urednik i saradnik u brojnim aktivnostima beogradskih nadrealista. Po okončanju Drugog svetskog rata bio je jugoslovenski ambasador u Francuskoj. Dela: pesme &quot;Od sreće i od sna&quot;, &quot;Bez mere&quot;, &quot;Nox microcosmica&quot;, eseji &quot;Nacrt za jednu fenomenologiju iracionalnog&quot; (sa Kočom Popovićem), &quot;Koje su pobude i kakvi uspesi &scaron;kolske filozofije&quot;, &quot;Smrt fa&scaron;izmu - sloboda narodu&quot;, &quot;Književna politika&quot;, &quot;Ljudi u nevremenu&quot;, &quot;Od istog pisca&quot;, &quot;Krleža&quot;, &quot;Prostor-vreme&quot;, &quot;Politička knjizevnost&quot;, &quot;Nacer tiempo&quot;, &quot;Svedok ili saučesnik&quot;.1905 - Rođena je američka književnica Lilijan Helman. U memoarskim delima opisala je iskustva iz &Scaron;panije i Sovjetskog Saveza, veze s vodećim američkim intelektualcima i vreme makartizma, antikomunističku hajku koju je u prvoj polovini pedesetih godina 20. veka predvodio američki republikanski političar Džozef Makarti. Dela: drame &quot;Dečji čas&quot;, &quot;Male lisice&quot;, &quot;Dani koji će doći&quot;, &quot;Straža na Rajni&quot;, &quot;Drugi deo &scaron;ume&quot;, &quot;Igračke na tavanu&quot;, memoarske knjige &quot;Nedovr&scaron;ena žena&quot;, &quot;Pentimenti&quot;, &quot;Nitkovsko vreme&quot;.1909 - Rođen je američki filmski glumac australijskog porekla Erol Flin, koji je najče&scaron;će igrao pravdoljubive junake u avanturističkim filmovima. Filmovi: &quot;Krvavi kapetan&quot;, &quot;Avanture Robina Huda&quot;, &quot;Gusar&quot;, &quot;Kraljević i prosjak&quot;, &quot;Džentlmen Džim&quot;, &quot;Virdžinija Siti&quot;, &quot;Koreni pakla&quot;.1933 - Umrla je Klara Cetkin. Bila je među utemeljiteljima međunarodnog radničkog pokreta i Komunističke partije Nemačke. Na njen predlog 8. mart je progla&scaron;en Međunarodnim danom žena.1937 - Rođen je srpski pozori&scaron;ni režiser Ljubomir Dra&scaron;kić, dugogodi&scaron;nji upravnik beogradskog pozori&scaron;ta &quot;Atelje 212&quot;. Tokom karijere režirao je vi&scaron;e od 100 predstava, uključujući predstave &quot;Kralj Ibi&quot;, &quot;Maratonci trče počasni krug&quot;, &quot;Kafanica, sudnica, ludnica&quot;, &quot;Rado ide Srbin u vojnike&quot; i &quot;Radovan III&quot;.1960 - Američki bokser afroameričkog porekla Flojd Paterson postao je prvi bokser koji je uspeo da povrati titulu svetskog prvaka u te&scaron;koj kategoriji, nokautirav&scaron;i u meču u Njujorku &Scaron;veđanina Ingemara Johansona.1973 - U Argentinu se posle 18 godina izbegli&scaron;tva vratio biv&scaron;i predsednik Huan Peron, &scaron;ef države od 1946. do 1955. kada je oboren pobunom delova kopnene vojske i mornarice. Za predsednika Argentine ponovo je izabran u septembru 1973. a 1974. je umro.1991 - Nemačka Skup&scaron;tina, Bundestag, je tesnom većinom izglasala da glavni grad treba premestiti iz Bona u Berlin, staru prestonicu Kraljevine Pruske i potom ujedinjene Nemačke.1992 - Lideri Če&scaron;ke i Slovačke Vaclav Klaus i Vladimir Mečijar postigli su dogovor kojim je Čehoslovačka prestala da postoji a Če&scaron;ka i Slovačka su postale dve samostalne države.2001 - Lider vojne uprave Pakistana general Pervez Mu&scaron;araf formalno je progla&scaron;en predsednikom, a tu funkciju je napustio Muhamed Rafik Tarar, koji je figurirao kao &scaron;ef države otkad je Mu&scaron;araf preuzeo vlast 1999.2002 - U eksploziji gasa u rudniku uglja u severoistočnoj kineskoj provinciji Heilongđang poginulo je 115 rudara.2003 - Na samitu Evropske unije u Solunu predstavljen je nacrt Ustava Evropske unije, čije je detalje obrazložio Valeri Žiskar d`Esten, predsednik Konvencije za izradu Evropskog ustava.2005 - Umro je američki naučnik Džek Kilbi, dobitnik Nobelove nagrade za fiziku, čiji je pronalazak iz 1958. godine - integrisano električno kolo, predstavljao osnov informatičke revolucije.2009 - U Atini je otvoren Muzeja Akropolja, u kojem je izloženo vi&scaron;e od 4.000 antikviteta izuzetne istorijske i kulturne vrednosti. Izgradnja zdanja koje sadrži oko 20.000 kvadratnih metara izložbenog prostora ko&scaron;tala je oko 130 miliona evra. Muzej, delo &scaron;vajcarskog arhitekte Bernara Čumija, sme&scaron;ten je ispod drevnog Akropolja. Novo zdanje posebno je pripremljeno i za sme&scaron;taj frizova sa Akropolja koje je, u 19. veku, u London odneo Lord Eldžin, s dozvolom tada&scaron;njih turskih vlasti.2015 - Fudbalska reprezentacija Srbije do 20 godina osvojila je titulu prvaka sveta, po&scaron;to je u Oklendu, Novi Zeland, pobedila Brazil sa 2:1.2022 - Vlada Malija saop&scaron;tila je da su u napadima islamskih ekstremista grupe Katiba Macina, tokom prethodna dva dana, ubijena 132 civila u vi&scaron;e sela u centralnom delu zemlje, u op&scaron;tini Bankas, pokrajina Mopti.2024 - Umro je Donald Saterlend, kanadski glumac. Rođen je u Sent Dzonu, na istočnoj obali Kanade, studirao je u Torontu, da bi se 1957. preselio u London gde je pohađao akademiju za muziku i dramsku umetnost. Nastupao je u vi&scaron;e od 190 filmova ili TV emisija. Dobitnik je dva Zlatna globusa kao najbolji sporedni glumac za uloge u filmovima &quot;Građanin Iks&quot; 1996. i &quot;Put u rat&quot; 2003. a 2017. dodeljen mu je počasni Oskar. Iako u poodmaklim godinama snimao je filmove do smrti. Napisao je memoare, naslovljene &quot;Made Up, But Still True&quot;.

Na današnji dan, 20. jun

0 Komentari