Na današnji dan, 3. jun

1098 - Posle petomesečne opsade u Prvom krsta&scaron;kom ratu, krsta&scaron;i su zauzeli grad Antiohiju (danas Antakija na jugu Turske).1657 - Umro je engleski lekar Vilijam Harvi, osnivač moderne fiziologije, koji je otkrio prirodu cirkulacije krvi i srca kao pumpe. Naučno tumačenje o radu srca i fiziologiji krvotoka ustanovio je eksperimentima na životinjama.1808 - Rođen je američki državnik Džeferson Dejvis, predsednik Konfederacije Država Amerike (11 otcepljenih južnih država SAD) tokom građanskog rata od 1861. do 1865. Kao senator Misisipija od 1847. do 1851. i ministar rata od 1853. do 1857. podržavao je tradicionalni poredak, robovlasni&scaron;tvo, u južnim državama, kao i posebnost pojedinih država članica u odnosu na centralnu vlast SAD. Posle poraza Konfederacije u građanskom ratu uhap&scaron;en je, ali je 1867. pu&scaron;ten iz zatvora bez suđenja.1875 - Umro je francuski kompozitor Žorž Bize, autor opere &quot;Karmen&quot;, remek dela francuskog muzičkog realizma, jedan od najoriginalnijih i najsugestivnijih operskih kompozitora. Ostala dela: opera &quot;Lovci bisera&quot;, scenska muzika za &quot;Arležijanku&quot; Alfonsa Dodea, &quot;Simfonija u C-duru&quot;.1886 - Rođen je srpski socijalista i publicista Kosta Novaković, jedan od prvaka Srpske socijaldemokratske partije, koji je na osnivačkom kongresu Komunističke partije Jugoslavije 1919. izabran za člana Izvr&scaron;nog odbora Centralnog partijskog veća. Između dva svetska rata uređivao je vi&scaron;e partijskih listova, biran je u Centralni komitet i bio delegat KPJ na Četvrtom i &Scaron;estom kongresu Kominterne. Zbog revolucionarne delatnosti 1924. osuđen je na &scaron;est meseci, a 1926. na pet godina robije. Iz zatvora je pobegao 1927. i emigrirao u Sovjetski Savez, gde je 1937. uhap&scaron;en u staljinističkim čistkama i likvidiran, pretpostavlja se 1938.1896 - U Moskvi je potpisan ugovor Rusije i Kine o nenapadanju u sledećih 15 godina, a Kina je odobrila Rusiji da koristi železnicu u severnoj Mandžuriji.1899 - Umro je austrijski kompozitor, violinista i dirigent Johan &Scaron;traus Mlađi, tvorac bečke operete. Komponovao je i valcere, polke, mazurke, mar&scaron;eve. Sa svojim zabavnim orkestrom nastupao je &scaron;irom sveta, uključujući Beograd. &Scaron;traus je pokazivao interesovanje za srpsku muzičku ba&scaron;tinu i po srpskim motivima je napisao operetu &quot;Jabuka&quot; čijim koncertnim izvođenjem je veliki kompozitor 1894. u Beču obeležio pola veka umetničkog rada. Dela: operete &quot;Slepi mi&scaron;&quot;, &quot;Ciganin baron&quot;, &quot;Noć u Veneciji&quot;, &quot;Jabuka&quot;, valceri &quot;Na lepom plavom Dunavu&quot;, &quot;Priče iz bečke &scaron;ume&quot;, &quot;Bečka krv&quot;, &quot;Beč, žene i pesme&quot;.1906 - Rođena je francuska pevačica i igračica afroameričkog porekla Žozefina Beker, koja se u Drugom svetskom ratu uključila u pokret otpora protiv nemačkih nacista, za &scaron;ta je odlikovana najvi&scaron;im francuskim ordenima. Svetsku slavu stekla je posle 1925. kad je počela da nastupa u pariskim kabareima &quot;Foli Beržer&quot; i &quot;Kazino d Pari&quot;. Pevala je &scaron;ansone, obogativ&scaron;i te tipično francuske pesme elementima džeza.1917 - Progla&scaron;ena je &quot;nezavisnost&quot; Albanije pod italijanskom za&scaron;titom. Albanija je prethodno ustanovljena kao država nakon Balkanskih ratova, prvi put u istoriji, najvi&scaron;e pod uticajem Austrougarske, da Srbiji ne bi bio dozvoljen izlaz na more.1924 - Umro je če&scaron;ki pisac jevrejskog porekla Franc Kafka. Po&scaron;to za života gotovo i nije objavljivao bio je do 1945. nepoznat. Glavninu spisa, uključujući pisma i &quot;Dnevnike&quot;, obelodanio je njegov prijatelj Maks Brod, uprkos Kafkine izričite instrukcije da budu spaljeni. Njegovo delo, najvećim delom, je prikaz beznadežnosti pojedinca u savremenom dru&scaron;tvu, u kom je čovek neretko suočen sa nejasnim i neprepoznatljivim silama i motivima. Dela: romani &quot;Proces&quot;, &quot;Zamak&quot;, &quot;Amerika&quot;, pripovetke &quot;Presuda&quot;, &quot;Preobražaj&quot;, &quot;U kažnjeničkoj koloniji&quot;, &quot;Seoski lekar&quot;, &quot;Umetnik u gladovanju&quot;.1926 - Rođen je američki pisac Alen Ginzberg, jedan od duhovnih predvodnika &quot;bit&quot; generacije. Vi&scaron;e puta je hap&scaron;en tokom antiratnih demonstracija. Njegova zbirka poezije &quot;Urlik i druge pesme&quot;, objavljena 1956, smatra se najznačajnijim poetskim delom bit pokreta pedesetih godina 20. veka. Ostala dela: &quot;Kadi&scaron;&quot;, &quot;Prazno ogledalo&quot;, &quot;Indijski dnevnici&quot;, &quot;Sendviči stvarnosti&quot;, &quot;Planetarne vesti&quot;, &quot;Pad Amerike&quot;.1937 - Vojvoda od Vindzora, biv&scaron;i britanski kralj Edvard VIII, u Francuskoj se venčao sa prethodno dva puta razvedenom Amerikankom Volis Simpson, zbog koje je abdicirao decembra 1936.1940 - Okončana je evakuacija savezničkih snaga iz Francuske u Drugom svetskom ratu. U operaciji nazvanoj &quot;Dinamo&quot;, iz luke Denkerk brodovima je evakuisano vi&scaron;e od 337.000 britanskih, francuskih i belgijskih vojnika.1963 - Umro je rimski papa italijanskog porekla Jovan XXIII, poglavar rimokatoličke crkve od 1958. vođa reformatorske crkvene struje. Sazvao je 1962. Drugi ekumenski koncil (sabor) kada su nagove&scaron;tene dalekosežne reforme unutar rimokatoličke crkve, koje su docnije i sprovedene.1965 - Američki astronaut Edvard Vajt iza&scaron;ao je iz svemirskog broda &quot;Džemini 4&quot; koji je kružio oko Zemlje i tako postao prvi Amerikanac koji je &quot;&scaron;etao&quot; kosmosom, tri i po meseca posle ruskog kosmonauta Alekseja Leonova.1968 - U Beogradu su se nemiri započeti prethodne večeri pretvorili u masovne studentske demonstracije, najveće u socijalističkoj Jugoslaviji od Drugog svetskog rata. Demonstracije na tragu velikih studentskih protesta održavanih tada &scaron;irom Evrope, na ulicama Beograda rasturene su silom, a zatim su nastavljene unutar univerzitetskih zgrada, najvi&scaron;e na Filozofskom fakultetu (Kapetan Mi&scaron;ino zdanje). Sedmog dana protesta predsednik Josip Broz Tito obratio se javnosti podržav&scaron;i, deklarativno, većinu studentskih zahteva, &scaron;to je za posledicu imalo prestanak nemira.1973 - Sovjetski supersonični avion &quot;Tupoljev 144&quot; sru&scaron;io se u blizini Pariza tokom pariske vazduhoplovne izložbe, usmrtiv&scaron;i svih &scaron;est članova posade i sedam francuskih seljaka.1976 - Biv&scaron;i predsednik Bolivije Huan Hose Tores pronađen je ubijen u Argentini.1989 - Umro je Ruholah Homeini, iranski verski vođa, ajatolah. Iz izgnanstva se vratio 1979. posle zbacivanja &scaron;aha Reze Pahlavija. Vladao je Iranom do smrti 1989. uspostaviv&scaron;i teokratsku autokratiju. Propagirao je izvoz islamske revolucije, &scaron;to je podrazumevalo i podr&scaron;ku raznim oružanim grupama &scaron;irom sveta, pa i teroristima.1995 - Ministri odbrane zemalja NATO doneli su odluku o stvaranju Snaga za brzo reagovanje u BiH.1997 - Vođa Socijalističke partije Lionel Žospen postao je predsednik vlade Francuske posle ubedljive pobede levice na parlamentarnim izborima.1998 - Prilikom izletanja sa koloseka putničkog voza u blizini Esedea, 60 kilometara severoistočno od Hanovera, Nemačka, po&scaron;to je super-brzi voz InterSiti-ekspres (ICE) naleteo na automobil pri brzini od oko 200 kilometara na čas, poginula je 101 osoba, a oko stotinu je povređeno.1999 - Predsednik Savezne Republike Jugoslavije Slobodan Milo&scaron;ević prihvatio je mirovni predlog koji su u Beograd doneli međunarodni posrednici Marti Ahtisari i Viktor Černomirdin. Odmah potom Skup&scaron;tina Srbije je na vanrednoj sednici usvojila Dokument za postizanje mira, odnosno plan SAD, Evropske unije i Rusije o dolasku međunarodnih snaga, pod mandatom Ujedinjenih nacija, na Kosovo i Metohiju. Prihvatanje ovog dokumenta bilo je preduslov da se prekine agresija NATO na SRJ.1999 - Sazvano je zasedanje nove skup&scaron;tine Nigerije, čime je posle vi&scaron;e od 15 godina okončana vladavina vojnim dekretima u najmnogoljudnijoj afričkoj zemlji.2005 - Umro je &scaron;panski političar Jon Idigoras, osnivač i istorijski lider baskijske partije Heri Batasuna.2006 - Poginulo je 28 osoba, a 68 je ranjeno u eksploziji automobila-bombe na glavnoj pijaci u Basri, na jugu Iraka.2006 - Skup&scaron;tina Crne Gore usvojila je Odluku o progla&scaron;enju nezavisnosti Republike Crne Gore, prema kojoj je ona nezavisna država sa punim međunarodno pravnim subjektivitetom.2009 - Organizacija američkih država (OAD) je na skup&scaron;tini u Hondurasu jednoglasno ukinula suspenziju Kube iz 1962. posle 47 godina. Ovu regionalnu organizaciju sačinjavaju 34 države američkog kontinenta. Kuba je, međutim, vi&scaron;e puta isticala da nema interesa da se vrati u organizaciju koja je instrument politike SAD.2009 - Umrla je američka pevačica Koko Tejlor, poznata &quot;kraljica bluza&quot;. Crnoputa pevačica, čiji je karakterističan reski glas inspirisao mnoge, poput Dženis Džoplin i Boni Rajat, rođena je u Memfisu kao Kora Volton. Njen prvi veliki hit &quot;Wang Dang Doodle&quot; iz 1967. prodat je u vi&scaron;e od milion primeraka. Dobitnica je brojnih priznanja, među kojima je i jedan Gremi (1984).2016 - Umro je Muhamed Ali, izvorno Kasijus Klej, biv&scaron;i bokserski prvak sveta u te&scaron;koj kategoriji. Boksom se aktivno bavio tri decenije a karijeru je zavr&scaron;io rekordnim skorom od 56 pobeda, od čega 37 nokauta i pet poraza. Bio je prvi kojem je uspelo da u tri navrata osvoji titulu &scaron;ampiona sveta u te&scaron;koj kategoriji. Zbog odbijanja regrutacije tokom rata u Vijetnamu, oduzeta mu je titula i tri godine je bio onemogućen da se takmiči. Bio je poznati dru&scaron;tveni aktivista i borac za prava Afroamerikanaca.2017 - U terorističkom napadu u Londonu 11 osoba je poginulo a 48 je povređeno. Trojica napadača, motivisani islamskim ekstremizmom, naleteli su kombijem na prolaznike na Londonskom mostu, da bi napad nastavili hladnim oružjem.

Na današnji dan, 3. jun

0 Komentari