Na današnji dan, 8. maj

1429 - Predvođeni Jovankom Orleankom, Francuzi su u Stogodi&scaron;njem ratu probili sedmomesečnu opsadu Orleana naterav&scaron;i u bekstvo engleske osvajače.1737 - Rođen je engleski istoričar Edvard Gibon, čije je delo &quot;Opadanje i propast Rimskog carstva&quot; u kojem je obuhvatio istoriju Rima, uključujući Vizantiju, od drugog do 15. veka, jedno od prelomnih u svetskoj istoriografiji, pa i politikologiji.1783 - U Beču je objavljena prva poznata srpska knjiga o vinima &quot;Iskusni podrumar&quot;, iz pera Zaharija Stefanovića Orfelina (1726-1785). U njoj je opisana tehnika berbe grožđa, spravljanja vina i podrumarstva. Orfelin je smatrao da su najbolja vina kod Srba ona koja se prave u fru&scaron;kogorskim manastirima i u Sremskim Karlovcima.1815 - Na brdu Ljubić kod Čačka Srbi su u Drugom srpskom ustanku do nogu potukli trostruko jaču tursku vojsku. Oko 1.500 ustanika predvodili su Milo&scaron; Obrenović i Lazar Mutap, a oko 5.000 Turaka Im&scaron;ir pa&scaron;a, poznat kao Ćaja pa&scaron;a. Pobeda je ustanicima ulila silno samopouzdanje i Srbe masovno podigla na oružje.1828 - Rođen je &scaron;vajcarski filantrop Žan Anri Dinan, tvorac ideje o Crvenom krstu, jedan od osnivača Međunarodnog komiteta Crvenog krsta 1863, dobitnik Nobelove nagrade za mir 19011847 - Progla&scaron;eno je &quot;Ustrojenije Dru&scaron;tva srpske slovesnosti&quot; iz kojeg je docnije proiza&scaron;la Srpska kraljevska akademija, danas SANU.1884 - Rođen je američki državnik Hari Truman, predsednik SAD od 1945. do 1953, upamćen po odluci da u avgustu 1945. baci atomske bombe na japanske gradove Hiro&scaron;imu i Nagasaki, u trenutku kada je Japan nudio kapitulaciju. &Scaron;ef države postao je posle smrti Frenklina Ruzvelta.1921 - U &Scaron;vedskoj je ukinuta smrtna kazna.1944 - Sovjetske jedinice su u Drugom svetskom ratu oslobodile Sevastopolj, izbaciv&scaron;i Nemce iz te strate&scaron;ki važne crnomorske luke na poluostrvu Krim.1945 - U Berlinu je u 22:43 potpisana bezuslovna kapitulacija Nemačke, koja je stupila na snagu u 23:01, po srednjoevropskom vremenu, istog dana. U ime Nemačke akt je potpisao feldmar&scaron;al Vilhelm Kajtel, u ime Sovjetskog Saveza mar&scaron;al Georgij Žukov, a u ime zapadnih saveznika britanski vazduhoplovni general Artur Teder.1945 - Sovjetske trupe su u Drugom svetskom ratu oslobodile celu teritoriju Čehoslovačke. 1978 - Na najvi&scaron;i svetski vrh Mont Everest bez upotrebe kiseonika prvi su se popeli italijanski planinar nemačkog porekla Rajnhol Mesner i Austrijanac Peter Habeler.1984 - Sovjetski olimpijski komitet odlučio je da bojkotuje Olimpijske igre u Los Anđelesu, optuživ&scaron;i Vladu SAD za kr&scaron;enje Olimpijske povelje.1992 - Predsedni&scaron;tvo Jugoslavije usvojilo je ostavku načelnika General&scaron;taba oružanih snaga Jugoslavije i vr&scaron;ioca dužnosti saveznog sekretara za narodnu odbranu general-pukovnika Blagoja Adžića i za načelnika General&scaron;taba imenovalo general-pukovnika Životu Panića. Smenjen je i komandant Druge armijske oblasti general-pukovnik Milutin Kukanjac i penzionisano 38 generala.1999 - Avioni NATO sru&scaron;ili su do temelja zgradu glavne po&scaron;te u centru Užica, već o&scaron;tećenu u napadu 16 dana ranije, a prilikom bombardovanja civilnih ciljeva u Ni&scaron;u ubijeno je dvoje ljudi.2001 - Papa Jovan Pavle II okončao je posetu Siriji tokom koje je kao prvi rimokatolički poglavar u istoriji u&scaron;ao u jednu džamiju.2007 - U Severnoj Irskoj je posle vi&scaron;egodi&scaron;nje suspenzije i direktne uprave vlade iz Londona, obnovljena lokalna vlast i oformljeni su severnoirski parlament i vlada. Mirovni proces u Severnoj Irskoj je započeo jo&scaron; početkom devedesetih 20. veka, a ozvaničen je aprila 1998. godine. Tada su okončani sukobi sa irskim nacionalistima koji su trajali 30 godina i u kojima je oko 3.500 osoba izgubilo život.2018 - Predsednik SAD Donald Tramp objavio je da se Sjedinjene Države povlače iz nuklearnog sporazuma s Iranom. 2021 - U eksploziji kod &scaron;kole Sajed al &Scaron;uhada u zapadnom delu Kabula, Avganistan, poginulo je 90 lica, a 240 je povređeno. Žrtve su većinom bili učenici. Napad je bio motivisan verskom isključivo&scaron;ću. 2025 - Kardinal Robert Frensis Prevost, Amerikanac, prethodno prefekt Dikasterija za biskupe i predsedavajući Pontifikalnog povereni&scaron;stva za Latinsku Ameriku, izabran je za novog papu, pod imenom Lav XIV.

Na današnji dan, 8. maj

0 Komentari