Na današnji dan, 7. maj

1682 - Umro je ruski car Fjodor III Aleksejevič Romanov, kojeg je na prestolu nasledio polubrat Petar I, nazvan Petar Veliki. Car je postao 1676, ali, maloletan i bole&scaron;ljiv, nije bio u stanju da samostalno vlada, pa su zemljom praktično upravljali njegovi ujaci, boljari Miloslavski. Tokom njegove vladavine Rusija je učvrstila vlast na ogromnim novoosvojenim teritorijama u Povoložju, Sibiru i Ukrajini.1711 - Rođen je Dejvid Hjum, &scaron;kotski filozof, ekonomista i istoričar. Skeptik, kritičar metafizike, dao je značajan podsticaj filozofiji Imanuela Kanta i uticao na pozitivizam. Prethodnik je klasičnih engleskih ekonomista i tvorac kvantitativne teorije novca. Dela: &quot;Rasprava o ljudskoj prirodi&quot;, &quot;Moralni, politički i literarni ogledi&quot;, &quot;Filozofski ogled o ljudskom razumu&quot;, &quot;Političke rasprave&quot;, &quot;Istraživanje principa morala&quot;, &quot;Istorija Engleske&quot;, &quot;Moj život&quot;.1833 - Rođen je nemački kompozitor Johanes Brams, istaknuti kasni romantičar. Kao pobornik oživljavanja oblika klasične i pretklasične muzike komponovao je u tradiciji Johana Sebastijana Baha, Ludviga van Betovena i ranih romantičara. Sintetizovao je principe klasike i romantike, pa su ga njegovi sledbenici nazvali osnivačem nemačke novoklasične &scaron;kole. Dela: četiri simfonije, kamerna muzika, violinske i klavirske sonate, balade, dva klavirska i jedan violinski koncert, vokalne kompozicije (&quot;Nemački rekvijem&quot;), solo pesme, horovi.1840 - Rođen je ruski kompozitor Petar Iljič Čajkovski, najistaknutiji ruski simfoničar 19. veka. Inspirisao se narodnom muzikom, bajkama i ruskom istorijom. Komponovao je &scaron;est simfonija, opere, uvertire, koncerte za klavir, koncerte za violinu, kamernu muziku, balete, solo pesme, klavirske kompozicije. Inspirisan Srpsko-turskim ratom 1876. Čajkovski je komponovao &quot;Srpsko-ruski mar&scaron;&quot;, danas poznat kao &quot;Slovenski mar&scaron;&quot;. Motive je prona&scaron;ao u zbirci Kornelija Stankovića &quot;Srbske narodne melodije&quot;, &scaron;tampanoj 1862. u Beču (prvo izdanje 1859). Za tu zbirku srpski kompozitor nagrađen je od strane ruskog carskog dvora Ordenom svetog Stanislava. Srpsko-ruski mar&scaron; Čajkovskog prvi put je izveden 17. novembra 1876. u Moskvi. Ostala dela: opere &quot;Evgenij Onjegin&quot;, &quot;Pikova dama&quot;, simfonija &quot;Patetična&quot;, baleti &quot;Labudovo jezero&quot;, &quot;&Scaron;čelkunčik&quot;, &quot;Uspavana lepotica&quot;, uvertira &quot;Romeo i Julija&quot;.1861 - Rođen je indijski pisac i filozof Rabindranat Tagore, dobitnik Nobelove nagrade za književnost 1913. Po op&scaron;toj oceni literata neprevaziđene vrednosti. Napisao je vi&scaron;e od hiljadu poema, 24 drame, osam romana, najmanje osam tomova pripovedaka, vi&scaron;e od 2.000 pesama i mno&scaron;tvo eseja. Pisao je na bengalskom jeziku, a poeziju je sam prevodio na engleski. Napustio je tradicionalni književni bengalski i pisao na govornom jeziku. Njegovo delo odlikuje se snagom i jasnoćom misli, dostojanstvenom emotivno&scaron;ću, ali ga krasi i duboka dru&scaron;tvena odgovornost. Dela: zbirke pesama &quot;Gradinar&quot;, &quot;Gitandžali&quot;, zbirke pripovedaka &quot;Grupa priča&quot;, &quot;Zlatan čamac&quot;, &quot;Kasna žetva&quot;, &quot;Snovi&quot;, &quot;Nuđenja&quot;, roman &quot;Gora&quot;, lirske drame &quot;Čitra&quot;, Malini&quot;, publicistički rad &quot;Nacionalizam&quot;.1892 - Rođen je srpski pisac Milutin Bojić. Autor čuvene &quot;Plave grobnice&quot; poeme o masovnom sahranjivanju srpskih vojnika u Jonsko more nedaleko od Krfa. Studirao je filozofiju i pedagogiju u Beogradu. Učestvovao je u balkanskim ratovima i u Prvom svetskom ratu. Posle povlačenja preko Albanije radio je kao državni službenik na Krfu i u Solunu. Umro je od tuberkuloze u 25. godini i sahranjen je na solunskom groblju Zejtinlik. Dela: četiri knjige pesama i vi&scaron;e drama, uključujući &quot;Kraljevu jesen&quot; i &quot;Uro&scaron;evu ženidbu&quot;.1893 - Povodom 400. godi&scaron;njice osnivanja Obodske &scaron;tamparije, književno-umetnička zajednica pod predsedni&scaron;tvom Milana Milićevića priredila je prvu izložbu srpskih knjiga u Beogradu.1901 - Rođen je Gari Kuper, američki filmski glumac, jedan od najomiljenijih u istoriji Holivuda, prepoznatljiv po nagla&scaron;enoj individualnosti. Snimio je 84 filma. Filmovi: &quot;Zakon Divljeg zapada&quot;, &quot;Narednik Jork&quot; (Oskar), &quot;Kome zvono zvoni&quot;, &quot;Tačno u podne&quot; (Oskar), &quot;Vera Kruz&quot;, &quot;Prijateljsko ubeđivanje&quot;, &quot;Ljubav popodne&quot;, &quot;Drvo za ve&scaron;anje&quot;.1915 - Nemačka podmornica torpedovala je u Prvom svetskom ratu britanski putnički brod &quot;Luzitanija&quot; kod obala Irske, u kojem je poginulo 1.198 ljudi, uključujući mnoge građane SAD. Ovaj slučaj ostavio je veliki utisak u Americi i na kraju je prihvaćen kao povod da SAD stupe u rat protiv Nemačke.1928 - Granica prava glasa žena u Velikoj Britaniji spu&scaron;tena je sa 30 na 21 godinu.1936 - Rođen je Ivan Jagodić, srpski pozori&scaron;ni, filmski i televizijski glumac. Posebno je bio angažovan u Dramskom programu. Upamćen je, između ostalog, po karakterističnoj boji glasa i vrhunskoj dikciji.1954 - Snage otpora u Vijetnamu potukle su Francuze kod Dijen Bijen Fua, &scaron;to je uticalo na francusku javnost da pojača zahteve za prestanak rata i francuska vlada je 21. jula 1954. prihvatila sporazum kojim je okončala vojnu intervenciju u svojoj koloniji Indokini. Bio je to početak raspada francuskog kolonijalnog carstva.1995 - Kandidat konzervativaca, gradonačelnik Pariza Žak &Scaron;irak, pobedio je na predsedničkim izborima u Francuskoj kandidata socijalista Lionela Žospena.1997 - U izve&scaron;taju Vlade SAD osuđena je saradnja &Scaron;vajcarske s nemačkim nacistima tokom Drugog svetskog rata, zbog činjenice da su &scaron;vajcarske banke prihvatale zlato, umetnine i najrazličitije dragocenosti opljačkane &scaron;irom okupirane Evrope. U studiji je navedeno da je time produžen rat, jer je podržana &quot;sposobnost Nemačke da vodi rat&quot;.1999 - Od kasetnih bombi, zabranjenih po međunarodnim konvencijama za napade i na vojne ciljeve, izbačenih ne&scaron;to pre podneva iz aviona NATO isključivo na civilne ciljeve, stambene zgrade i ulice u blizini glavne gradske pijace i Kliničkog centra u strogom centru Ni&scaron;a, poginulo je 16 civila a vi&scaron;e od 70 je ranjeno.1999 - Američki avioni su s pet projektila razorili zgradu ambasade Kine u Beogradu, usmrtiv&scaron;i troje kineskih novinara, a jedan civil je ubijen prilikom bombardovanja obližnjeg hotela &quot;Jugoslavija&quot;. Prethodno je NATO avijacija, kao i pet dana pre toga, onesposobila ključne trafo-stanice na &scaron;irem području Beograda, izazvav&scaron;i delimičan raspad elektroenergetskog sistema u Srbiji.1999 - Kod Lipljana je pronađeno telo Fehmija Aganija, najbližeg saradnika Ibrahima Rugove. Zvanično je saop&scaron;teno &quot;da ga je ubila tzv. OVK&quot; po&scaron;to se protivio njihovim terorističkim metodama, &scaron;to je tzv. OVK odbacila, kao i njegovi najbliži.2000 - Predsednik Rusije Vladimir Putin, uverljivi pobednik na izborima mesec i po dana ranije, polaganjem zakletve na svečanosti u Kremlju zvanično je preuzeo funkciju &scaron;efa države. Njegov prethodnik Boris Jeljcin je, predajući dužnost, događaj ocenio kao istorijski, jer je prvi put u istoriji Rusije vlast mirno predata.2002 - U more na severoistoku Kine sru&scaron;io se kineski putnički avion, &scaron;to nije preživeo niko od 112 putnika i članova posade.2002 - U napadu islamskog teroriste samoubice na jedan klub južno od Tel Aviva poginulo je najmanje 15 osoba. Odgovornost je preuzela teroristička organizacija Hamas.2007 - Umro je srpski pesnik, akademik, Stevan Raičković. Studirao je na Filolo&scaron;kom fakultetu u Beogradu, a već sa 17 godina počeo je da objavljuje poeziju u &quot;Književnosti&quot;, &quot;Mladosti&quot;, &quot;Književnim novinama&quot; i &quot;Politici&quot;. Bio je saradnik Literarne redakcije Radio Beograda i urednik u Izdavačkom preduzeću &quot;Prosveta&quot;. Objavio je dvadesetak zbirki pesama i nekoliko knjiga eseja. Prvu zbirku &quot;Detinjstvo&quot; objavio je 1950. Prevodio je rusku poeziju i to Anu Ahmatovu, Marinu Cvetajevu, Josifa Brodskog, kao i Borisa Pasternaka, ali i &Scaron;ekspirove sonete i Frančeska Petrarku (&quot;Deset ljubavnih soneta&quot;). Raičkovićeva poezija objavljivana je na ruskom, poljskom, če&scaron;kom, slovačkom, mađarskom, bugarskom, rusinskom, albanskom, slovenačkom i makedonskom jeziku. Dobitnik je najznačajnijih pesničkih nagrada - Zmajeve, Zmajevih dečjih igara, &quot;Neven&quot;, Njego&scaron;eve, Dučićeve,&quot;Branko Miljković&quot;, &quot;Ljubi&scaron;a Jocić&quot;, &quot;Goranov venac&quot;, nagrade za prevodila&scaron;tvo &quot;Milo&scaron; N. Đurić&quot;, kao i Sedmojulske nagrade i nagrade grada Beograda (Oktobarska).2008 - Najmanje 61 osoba je poginula, a oko 200 je ranjeno &scaron;irom Libana, u sukobima koji su izbili između pristalica opozicije predvođenih Hezbolahom i snaga vladajuće kolicije sunita, hri&scaron;ćana i Druza.2009 - Umro je akademik Milutin Stefanović, istaknuti istraživač u oblasti hemijskih nauka, član SANU. Doktorirao je na Prirodno matematičkom fakultetu u Beogradu 1954. gde je potom predavao kao redovni profesor. Bavio se organskom hemijom. Bio je urednik &quot;Journal of the Serbian Ćemical Society&quot;. Dobitnik je nagrade grada Beograda (Oktobarske).2010 - Umro je Svetozar Stojanović, jedan od vodećih srpskih filozofa i teoretičara politike u drugoj polovini 20. veka. Rođen je 1931. godine u trgovačkoj porodici u Kragujevcu. Doktorirao je u Beogradu 1962. Pripadao je grupi nastavnika koji su ukljonjeni sa beogradskog Filozofskog fakulteta 1974. zbog disidentske delatnosti. Uživao je ozbiljan međunarodni ugled i kao plodan stručni autor i zbog op&scaron;te javne delatnosti. Dela: &quot;Savremena meta-etika&quot;, &quot;Između ideala i stvarnosti&quot;, &quot;Istorija i partijska svest&quot;, &quot;Na srpskom delu Titanika&quot;.2019 - U Beogradu je potpisan Memorandum o razumevanju između Ministarstva privrede Srbije i Privrednog dru&scaron;tva MTU Aero Engines AG, iz Nemačke. Najavljeno je da bi ta kompanija, jedna od ključnih u oblasti avio industrije na svetu, trebalo da u Srbiji otvori postrojenje za remont i održavanje turbomlaznih motora.2025 - Indijske snage započele su operaciju Sindur, vazdu&scaron;nim udarima na Pakistan, kao odmazdu zbog terorističkih napada pakistanskih islamista u Ka&scaron;miru. Projektili su bii usmereni na kampove islamskih militanata, &scaron;to je Islamabad negirao. Sukobi su obustavljeni tri dana potom.

Na današnji dan, 7. maj

0 Komentari