On je promenio Holivud: Filmski genije glumio je u jugoslovenskom megaspektaklu VIDEO

Najpoznatiji je kao autor filma &quot;Građanin Kejn&quot;, jednog od najuticajnijih filmskih ostvarenja svih vremena.Ipak, Vels je bio mnogo vi&scaron;e od reditelja &ndash; bio je pripovedač, inovator i večiti buntovnik koji je ru&scaron;io konvencije i ostavio neizbrisiv trag na kulturu 20. veka. Od radijske panike izazvane &quot;Ratovima svetova&quot; do njegovih kasnijih borbi sa holivudskim sistemom, njegov život bio je jednako dramatičan kao i njegovi filmovi.Rani život: Čudo iz ViskonsinaOrson Vels je odrastao u porodici koja je podsticala umetničku radoznalost. Njegov otac Ričard bio je pronalazač i preduzetnik, a majka Beatris pijanistkinja i aktivistkinja. Od malih nogu pokazivao je izuzetnu nadarenost: sa tri godine čitao je &Scaron;ekspira, sa deset režirao &scaron;kolsku predstavu, a kao tinejdžer putovao je Evropom, glumeći u Dablinu.Nakon smrti roditelja &ndash; majke kada je imao devet, a oca sa petnaest godina &ndash; Vels je nastavio da razvija svoj talenat. Sa &scaron;esnaest godina stigao je u Dablin, gde je debitovao kao profesionalni glumac u Gejt teatru. Po povratku u SAD pridružio se Federalnom teatarskom projektu i 1937. osnovao Merkjuri teatar sa Džonom Hausmanom. Inovativne predstave poput modernizovane verzije &quot;Julija Cezara&quot; učvrstile su njegov status čuda od deteta pozori&scaron;ta.Pictorial Press, Pictorial Press Ltd / Alamy / Profimedia&quot;Ratovi svetova&ldquo;: Radio-panika koja je potresla AmerikuVels je 30. oktobra 1938. godine režirao radijsku adaptaciju romana H. G. Velsa &quot;Ratovi svetova&quot;. Emisija, emitovana na CBS-u, bila je oblikovana kao lažni informativni prenos o invaziji Marsovaca na Nju Džerzi. Realističan ton i uverljiva gluma izazvali su konfuziju i paniku kod dela slu&scaron;alaca koji su propustili uvodnu najavu.Iako su medijski izve&scaron;taji o masovnoj histeriji kasnije bili delimično preuveličani, Vels je preko noći postao nacionalna zvezda. Sa 23 godine pokazao je moć novih medija i svoju izuzetnu sposobnost da upravlja emocijama publike.Associated General Films - Rober / Christophel Collection / Profimedia&quot;Građanin Kejn&quot;: Remek-delo koje je promenilo filmsku umetnostGodine 1941, Vels je debitovao u Holivudu filmom &quot;Građanin Kejn&quot;, nastalim u saradnji sa Hermanom Dž. Menkjevičem. Kao 25-godi&scaron;njak režirao je, napisao, producirao i glumio u priči inspirisanoj likom medijskog magnata Vilijama Rendolfa Hersta. Film je bio revolucionaran po dubinskom fokusu, nelinearnoj naraciji i ekspresivnim uglovima kamere, delom zahvaljujući snimatelju Gregu Tolandu.Iako film nije odmah postigao komercijalni uspeh zbog Herstove kampanje protiv njega, kasnije je postao jedno od najcenjenijih ostvarenja svih vremena i često zauzima vrh lista najboljih filmova u istoriji.Uloga u &quot;Bitki na Neretvi&quot;Jedan od manje poznatih, ali zanimljivih trenutaka Velsove karijere bio je angažman u jugoslovenskom ratnom epu &quot;Bitka na Neretvi&quot; (1969), u režiji Veljka Bulajića. Film prikazuje čuvenu Bitku na Neretvi, jednu od ključnih operacija Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije tokom Drugog svetskog rata (1943).Vels je u filmu glumio četnika, a njegov lik dao je dodatnu međunarodnu prepoznatljivost projektu. Film je bio izuzetno ambiciozan: uključivao je desetine hiljada statista, međunarodnu glumačku postavu i postao jedan od najskupljih filmova u socijalističkoj Jugoslaviji.Bio je nominovan i za Oskara za najbolji strani film. Velsovo uče&scaron;će odražavalo je njegovu otvorenost prema međunarodnim koprodukcijama i spremnost da eksperimenti&scaron;e izvan Holivuda.Lični život i ekscentričnostOrson Vels bio je tri puta u braku &ndash; sa Virdžinijom Nikolson, Ritom Hejvort i Paolom Mori &ndash; i imao je troje dece. Bio je poznat po dubokom glasu, cigarama, pričanju anegdota i teatralnom pona&scaron;anju. U kasnijim godinama borio se sa finansijskim problemima i zdravstvenim pote&scaron;koćama, ali je ostao aktivan do samog kraja.Preminuo je 10. oktobra 1985. godine u Los Anđelesu od srčanog udara, svega nekoliko sati nakon poslednjeg intervjua.Vels je ostavio nasleđe koje prevazilazi film: njegova sposobnost da ispriča priču &ndash; bilo putem radija, pozori&scaron;ta ili kamere &ndash; promenila je način na koji razumemo savremene medije. Dobitnik je počasnog Oskara 1971. godine i brojnih drugih priznanja. Njegova dela uticala su na generacije reditelja, od Martina Skorsezea do Kventina Tarantina.Vels je bio umetnik koji nije pristajao na kompromise. Bio je buntovnik koji je dokazao da pojedinac može da promeni čitavu umetničku paradigmu. Njegova priča, kao i njegovi filmovi, ostaje večna &ndash; priča o geniju koji je mislio, stvarao i sanjao ispred svog vremena.

On je promenio Holivud: Filmski genije glumio je u jugoslovenskom megaspektaklu VIDEO

0 Komentari