Na današnji dan, 23. april

1616 - Umro je engleski pisac Vilijam &Scaron;ekspir, po mnogima, najveći dramski pisac u istoriji književnosti. Od 1585. nalazi se u Londonu, gde će vremenom postati suvlasnik pozori&scaron;ta u kojem je i počeo kao nadareni glumac. Oko 1610. povukao se u rodni Stratford, u kojem umire 1616. Književni istoričari su hronologiju njegovih dela podelili na &quot;doba učenja&quot; od 1588. do 1594, doba velikih komedija od 1595. do 1600, sumorni &quot;Hamletov period&quot; od 1601. do 1604, &quot;Lirov period&quot; od 1604. do 1608. i &quot;romantični period&quot; od 1609. do 1613. Njegova brojna dela imaju univerzalan karakter i svevremena su. Dela: tragedije &quot;Romeo i Julija&quot;, &quot;Tit Andronik&quot;, &quot;Julije Cezar&quot;, &quot;Hamlet&quot;, &quot;Otelo&quot;, &quot;Koriolan&quot;, &quot;Kralj Lir&quot;, &quot;Makbet&quot;, &quot;Antonije i Kleopatra&quot;, &quot;Timon Atinjanin&quot;, &quot;Perikle&quot;, istorijske drame &quot;Henri VIII&quot;, &quot;Henri IV&quot;, &quot;Ričard III&quot;, &quot;Ričard II&quot;, &quot;Kralj Džon&quot;, &quot;Henri V&quot;, komedije &quot;San letnje noći&quot;, &quot;Mletački trgovac&quot;, &quot;Uzaludan ljubavni trud&quot;, &quot;Komedija pometnja&quot;, &quot;Dva plemića iz Verone&quot;, &quot;Ukroćena goropadnica&quot;, &quot;Vesele žene vindzorske&quot;, &quot;Mnogo vike ni oko čega&quot;, &quot;Kako vam drago&quot;, &quot;Bogojavljenska noć&quot;, &quot;Sve je dobro &scaron;to se dobro svr&scaron;i&quot;, &quot;Mera za meru&quot;, satirična komedija &quot;Troil i Kresida&quot;, tragikomedije &quot;Simbelin&quot;, &quot;Zimska bajka&quot;, &quot;Bura&quot;, narativne poeme &quot;Venera i Adon&quot;, &quot;Otmica Lukrecije&quot;, &quot;Tužbalica zaljubljene&quot;, alegorična elegija &quot;Feniks i grlica&quot;, 154 soneta.1728 - Veliki požar progutao je znatan deo Kopenhagena.1775 - Rođen je engleski slikar Džozef Malard Vilijam Tarner, preteča impresionista. Najvi&scaron;e je slikao pejzaže, a odlikovao ga je izrazito spontan slikarski postupak i koloristička sloboda.1815 - U Takovu su, na Cveti, srpske stare&scaron;ine odlučile da podignu ustanak, docnije nazvan Drugi srpski ustanak. Turci su ponovo zaposeli Srbiju po slomu Prvog srpskog ustanka 1813. Bio je to period strahovlade nad Srbima, &scaron;to je prouzrokovalo novu bunu. Drugom srpskom ustanku prethodila je Hadži Ruvimova buna 1814, brzo ugu&scaron;ena. Za vođu Drugog srpskog ustanka izabran je Milo&scaron; Obrenović, vojvoda iz Karađorđeve bune (Prvog srpskog ustanka). Porta je požurila da ugu&scaron;i ustanak, ali je Milo&scaron; vojnim pobedama i diplomatskim akcijama uspeo da nadvlada. Čemu je doprinela i Rusija, koja je po slomu Napoleona I bila u mogućnosti da vr&scaron;i pritisak. Turci su pristali na primirje i obećali Srbiji samoupravu, u kojoj je Milo&scaron; postupno izborio položaj autonomnog naslednog knjaza.1858 - Rođen je nemački fizičar Maks Plank, profesor teorijske fizike na univerzitetima u Kilu i Berlinu, tvorac kvantne teorije, dobitnik Nobelove nagrade za fiziku 1918. Njegov zakon zračenja (Plankova formula) i ideja o diskontinuitetu energije osnov su tumačenja svih atomskih pojava.1867 - Rođen je srpski političar i pisac Ja&scaron;a Prodanović, član Srpske akademije nauka i umetnosti. U Kraljevini Srbiji bio je ministar prosvete i ministar privrede, a posle Drugog svetskog rata potpredsednik vlade FNRJ. Kao ministar privrede izborio je 1910. u skup&scaron;tini usvajanje Zakona o radnjama, kojim su stvorene radničke i druge komore i uvedeno za&scaron;titno radno zakonodavstvo. S Ljubom Stojanovićem osnovao je 1921. Republikansku stranku, koju je predvodio do smrti 1948. Uređivao je vi&scaron;e časopisa &quot;Narodna misao&quot;, &quot;Odjek&quot;, &quot;Glasnik Profesorskog dru&scaron;tva&quot;. Priredio je dve antologije narodnih pesama i pripovedaka i celokupna dela Jovana Jovanovića Zmaja, Jove Ilića, Svetislava Vulovića i Laze Lazarevića. Ostala dela: &quot;Ustavni razvitak i ustavne borbe u Srbiji&quot;, &quot;Vuk Karadžić i Milo&scaron; Obrenović&quot;, &quot;Istorija političkih stranaka i struja u Srbiji&quot;, &quot;Na&scaron;i i strani&quot;, &quot;Na&scaron;a narodna književnost&quot;.1880 - Rođen je ruski baletski igrač, koreograf i pedagog Mihail Mihajlovič Fokin, reformator klasičnog stila igre. Bio je solista Marijinskog teatra, koreograf Imperatorskog pozori&scaron;ta i trupe Ruski balet Sergeja Đagiljeva. Kao koreograf nastojao je da spoji igru, muziku i slikarstvo. Mnoge njegove koreografije izvode se i sada: &quot;Polovecke igre&quot;, &quot;&Scaron;openijana&quot;, &quot;Silfide&quot;, &quot;Žar ptica&quot;, &quot;Petru&scaron;ka&quot;, &quot;Frančeska da Rimini&quot;, &quot;&Scaron;eherezada&quot;, &quot;San o ruži&quot;, &quot;Smrt labuda&quot;.1891 - Rođen je ruski kompozitor i pijanista Sergej Sergejevič Prokofjev, jedan od najoriginalnijih muzičkih stvaralaca 20. veka. Od 1918. živeo je u zapadnoj Evropi i SAD, a 1932. vratio se u otadžbinu. Dela: opere &quot;Zaljubljen u tri narandže&quot;, &quot;Rat i mir&quot;, &quot;Plameni anđeo&quot;, simfonijska bajka &quot;Peća i vuk&quot;, baleti &quot;Romeo i Julija&quot;, &quot;Pepeljuga&quot;, &quot;Priča o kamenom cvetu&quot;, kantata &quot;Aleksandar Nevski&quot;, simfonije &quot;Klasična simfonija&quot;, &quot;Peta simfonija&quot;, muzika za filmove &quot;Aleksandar Nevski&quot;, &quot;Ivan Grozni&quot;.1899 - Rođen je srpski istoričar Mihailo Dinić, profesor Filozofskog fakulteta u Beogradu, član Srpske kraljevske akademije. Objavio je veliki broj radova iz srednjovekovne istorije Srpskih zemalja - Bosne, Dubrovnika, primorja. Izučavao je i rudarstvo u srpskim zemljama srednjeg veka. Jedan je od utemeljitelja srpske istorijske geografije.1913 - Zapovednik združenih jedinica Srbije i Crne Gore, prestolonaslednik Danilo i komandant turskog Skadarskog armijskog korpusa Esad pa&scaron;a Toptani potpisali su u Prvom balkanskom ratu sporazum o povlačenju turske vojske iz Skadra i predaji grada. Presudnu ulogu prilikom oslobođenja Skadra imale su srpske trupe. Prema sporazumu, turske snage su istog dana napustile Skadar u koji su u&scaron;li oslobodioci, svečano dočekani od građanstva. Sledećeg dana Esad pa&scaron;a sačekao je na kapiji tvrđave kneza Danila i predao mu ključeve tvrđave. Ipak, 14. maja 1913. odlukom velikih sila, Srbi su morali da se povuku iz Skadra, koji je pripao novoustanovljenoj Albaniji.1938 - Sudetski Nemci zatražili su punu autonomiju u okviru Čehoslovačke. Septembra 1938. Minhenskim sporazumom, uz nevoljnu saglasnost Britanije i Francuske, taj deo Če&scaron;ke pripojen je Nemačkoj, da bi već u martu 1939. Čehoslovačka bila potpuno okupirana i raskomadana. Od ostatka Če&scaron;ke oformljen je protektorat Če&scaron;ka i Moravska. Prikarpatska Rusija (Ukrajina) pripojena je Mađarskoj, kao i južni delovi Slovačke, i formirana je takozvana nezavisna Slovačka.1941 - Grčka vojska je u Drugom svetskom ratu kapitulirala pred trupama Nemačke, a kralj i vlada su napustili okupiranu zemlju.1945 - Sovjetska armija je u Drugom svetskom ratu oslobodila nemačke logore Saksenhauzen i Ravensbrik.1975 - Poslednja sajgonska (južnovijetnamska) vlada podnela je ostavku, a predsednik SAD Džerald Ford praktično je priznao da su Amerikanci pretrpeli poraz u Vijetnamskom ratu.1992 - Umro je indijski filmski režiser Satjađit Raj, jedan od najvećih filmskih stvaralaca 20. veka, autor produhovljenih, duboko misaonih i poetično-realističnih dela. Filmovi: &quot;Otac Pančali&quot;, &quot;Nepobeđeni&quot;, &quot;Apuov svet&quot;, &quot;Kamen mudrosti&quot;, &quot;Boginja&quot;, &quot;Salon za muziku&quot;, &quot;Rabindranat Tagore&quot;, &quot;Tri devojke&quot;, &quot;Metropola&quot;.1996 - Lansiran je peti i poslednji modul ruske kosmičke stanice &quot;Mir&quot; - naučna laboratorija &quot;Priroda&quot; opremljena mno&scaron;tvom uređaja, uključujući optičke instrumente za istraživanje resursa na Zemlji. 1997 - Predsednici Rusije i Kine Boris Jeljcin i Đang Cemin potpisali su Deklaraciju kojom su se usprotivili dominaciji SAD u svetu, koja je započela okončanjem hladnog rata.1999 - Avijacija NATO je sa dva razorna projektila pogodila zgradu Televizije Srbije u Aberdarevoj ulici u centru Beograda, usmrtiv&scaron;i 16 ljudi.1999 - NATO avijacija je u selu Doganović, 15 kilometara južno od Uro&scaron;evca, kasetnom bombom ubila petoricu dečaka iz albanske porodice Kodža, koji su čuvali stoku na livadi pokraj sela.2003 - Demarkaciona linija pod kontrolom UN koja od 1974. godine deli Kipar na južni grčki i severni turski deo otvorena je za stanovni&scaron;tvo posle 30 godina. Za samo jednu sedmicu oko 150.000 ljudi boravilo je na teritoriji druge etničke zajednice.2004 - SAD su ublažile sankcije protiv Libije posle 20 godina, po&scaron;to je ta zemlja objavila da odustaje od razvoja oružja za masovno uni&scaron;tenje.2007 - Umro je Mihailo Bjelica, novinar, profesor, istoričar srpskog novinarstva. Istraživao je pro&scaron;lost žurnalistike i masovnih komunikacija, jedan je od urednika &quot;Leksikona novinarstva&quot; i knjige &quot;Dva veka srpskog novinarstva&quot;. Autor je i vi&scaron;e drugih značajnih dela iz istorije srpskog novinarstva - &quot;Velike bitke za slobodu &scaron;tampe&quot;, &quot;Hronika srpskog novinarskog udruženja 1881-1941&quot;, &quot;&Scaron;tampa i dru&scaron;tvo&quot;, &quot;Istorija novinarstva&quot;, &quot;Mediji i politička moć&quot;, &quot;Novinarstvo u teoriji i praksi&quot;. Predavao je istoriju novinarstva u Jugoslovenskom institutu za novinarstvo, na Filozofskom fakultetu i Fakultetu političkih nauka.2007 - Umro je Boris Jeljcin, prvi predsednik Rusije posle raspada Sovjetskog Saveza, od 1991. do kraja decembra 1999.godine. Rođen je 1. februara 1931. godine u selu Butka, u Talickom rejonu Sverdlovske oblasti. Uralski politehnički fakultet sa zvanjem inženjera građevine zavr&scaron;io je 1955. Od 1976. do 1985. godine bio je prvi sekretar Sverdlovskog oblasnost komiteta KP. Od 1978. do 1989. je deputat Vrhovnog Sovjeta, a od 1984. do 1985. i od 1986. do 1988. član je Prezidijuma Vrhovnog Sovjeta. Član CK bio je od 1981. do 1990. Autor je knjiga &quot;Ispovest na zadatu temu&quot;, &quot;Zapisi predsednika&quot; i &quot;Predsednički maraton&quot;.2018 - Premijer Jermenije Serž Sargsjan podneo je ostavku nakon vi&scaron;enedeljnih protesta u Jerevanu. Demonstranti su na ulice iza&scaron;li zbog sporne izmene ustavnog amandmana, koji je izvr&scaron;nu vlast preneo iz ruku predsednika u ruke premijera. Policija je prethodnog dana uhapsila trojicu opozicionih lidera kao i blizu 200 demonstranata. U međuvremenu protestima su se pridružili i pripadnici vojske, uprkos pretnji ministarstva odbrane.- Danas je svetski dan knjige i autorskih prava.

Na današnji dan, 23. april

0 Komentari