Na današnji dan, 25. februar

1570 - Papa Pije V ekskomunicirao je iz crkve englesku kraljicu Elizabetu I, &scaron;to nije imalo uticaja na njen čvrst stav prema Rimokatoličkoj crkvi i njenim vernicima u Engleskoj. Smatrala ih je najvećim političkim problemom njene zemlje.1707 - Rođen je italijanski pisac Karlo Goldoni, obnovitelj italijanske komedije. Dela: komedije &quot;Mirandolina&quot;, &quot;Ribarske svađe&quot;, &quot;Tvrdica&quot;, &quot;Kockar&quot;, &quot;Laskavac&quot;, drama &quot;Dalmatinka&quot;.1723 - Umro je engleski arhitekta Kristofer Ren, osnivač Kraljevskog dru&scaron;tva u Londonu (akademija nauka) i njegov prvi predsednik od 1680. do 1682. Zaslužan je za usvajanje renesansnih arhitektonskih uzora i napu&scaron;tanje duge tradicije zidanja u kasnogotičkom maniru. Posle požara koji je opusto&scaron;io London 1666, uključujući 53 crkve, projektovao je niz zdanja, među kojima i monumentalnu katedralu Svetog Pavla.1778 - Rođen je argentinski general i nacionalni heroj Hose de San Martin, oslobodilac Argentine, Čilea i Perua od &scaron;panske kolonijalne vlasti, koji je sa Simonom Bolivarom predvodio južnoamerički pokret za nezavisnost. Ukinuo je ropstvo, proklamovao slobodu &scaron;tampe, osnivao biblioteke i nastojao da kulturno preporodi svoju zemlju.1785 - Umro je Pavle Julinac, srpski istoričar i prevodilac, autor prve objavljene istorije Srba na srpskom jeziku. Poreklom je bio iz plemićke graničarske porodice, najverovatnije iz Segedina. Zavr&scaron;io je licej u Požunu (danas Bratislava). Od 1753. boravio je u Rusiji, gde je započeo karijeru vojnika i diplomate. od 1762. radi pri ruskom poslanstvu u Budimu pa u Beču, a od 1783. nalazi se na mestu ruskog generalnog konzula u Napulju. &quot;Kratkoje vedenije v istoriju proishoždenija slaveno-serbskago naroda&quot; objavio je u Veneciji 1765. pod uticajem njegovog požunskog profesora Jana Tomke Saskog. Preveo je sa francuskog i u Beču 1776. objavio Marmontelovog &quot;Velizarija&quot; roman op&scaron;te popularan &scaron;irom tada&scaron;nje Evrope.1815 - Ubijen je srpski vojvoda Stanoje Glava&scaron;, jedan od čelnika Prvog srpskog ustanka. Pravo ime bilo mu je Stanoje Stamatović. Ubijen je prema nalogu Sulejman pa&scaron;e, posle propasti Hadži-Prodanove bune. Na zboru u Ora&scaron;cu, na Stretenje 1804. odbio je da predvodi Prvi srpski ustanak i na njegov predlog za vožda je izabran Karađorđe. Njegovo herojstvo u boju na Deligradu, u oslobađanju Prokuplja, opsadi Beograda i drugim bitkama opevano je u narodnim pesmama, a Đura Jak&scaron;ić je napisao i istorijsku dramu &quot;Stanoje Glava&scaron;&quot;.1841 - Rođen je francuski slikar Pjer Ogist Renoar, jedan od najistaknutijih impresionista i najvećih evropskih slikara 19. veka. Radio je portrete, aktove, kompozicije iz savremenog života, mrtvu prirodu, pejsaže, s neuporedivim osećanjem za ljupka lica, životnu radost i prefinjen kolorit i razvio je izraz karakterističan po svetloružičastim i modrim tonovima. U starosti je radio i skulpture, pretežno aktove jedre forme.1842 - Rođen je Karl Maj, nemački književnik. Plodan ipopularan autor, pisao je laku literaturu zabavnog karaktera. Bio jenajtiražniji nemački autor. Napisao je 73 romana. Preveden je na tridesetak jezika. Ukupni tiraži njegovih knjiga prevazi&scaron;li su 100 miliona. Dela: &quot;Vinetu&quot;, &quot;Blago u srebrnom jezeru&quot;, &quot;Sin lovca na medvede&quot;, &quot;Od Bagdada do stambola&quot;, &quot;U balkanskim gudurama&quot;.1873 - Rođen je italijanski operski pevač Enriko Karuzo, jedan od najvećih tenora u istoriji opere. Bio je posebno cenjen kao izvođač rola u operama Đuzepea Verdija i Đakoma Pučinija i interpretator kancone. Jedan je od prvih pevača koji je snimio gramofonske ploče. Dela: &quot;Uspomene&quot;, &quot;Metodi pevanja&quot;.1885 - Nemačka je anektirala Tanganjiku (Nemačku Istočnu Afriku) koja će ostati nemačka kolonija do kraja Prvog svetskog rata. Danas je Tanganjika sastavni deo istočnoafričke države Tanzanije, osim teritorija Ruande i Burundija.1899 - Umro je osnivač britanske novinske agencije Rojters - Paul Julijus fon Rojter. Po rođenju bio je nemački Jevrejin, pravo ime bilo mu je Izrael Bir Josafat. Izvesno vreme radio je u novinskoj agenciji Avas u Parizu, a zatim je osnovao novinsku agenciju Rojter, koja se i danas zove po njemu. Rojter je posle francuskog Avasa (danas Frans pres) druga najstarija novinska agencija na svetu.1946 - Crvena armija preimenovana je u Sovjetska armija. S ciljem gu&scaron;enja kontrarevolucije stvorena je januara 1918. Puno ime bilo je Crvena armija radnika i seljaka. Vremenom, ona će se pokazati kao veoma efikasna. Uspe&scaron;no se obračunala sa stranom vojnom intervencijom protiv sovjetskog režima i države a docnije porazila i nacističku Nemačku u Drugom svetskom ratu.1948 - Komunisti su u Čehoslovačkoj prigrabili vlast &quot;februarskim udarom&quot; prinudiv&scaron;i predsednika vlade Eduarda Bene&scaron;a da prihvati ostavke nekomunista u vladi.1949 - Posmrtni ostaci Kornelija Stankovića svečano su sahranjeni u Aleji velikana na Novom groblju u Beogradu, nakon &scaron;to su preneti iz Budimpe&scaron;te, gde je Stanković umro 1865. Stanković je osnivač novog nacionalnog pravca u srpskoj muzici. Zapisivao je i harmonizovao srpsko crkveno pojanje. Rođen je 1831. u drevnoj porodici budimskih Srba. &Scaron;kolovao se u Aradu, Segedinu, Pe&scaron;ti, a u Beču je studirao kompoziciju. U Sremskim Karlovcima proučavao je i beležio usmenom tradicijom sačuvano srpsko crkveno pojanje. Bio je horovođa Beogradskog pevačkog dru&scaron;tva. Doprineo je da se za srpsku muziku zainteresuju strani kompozitori, posebno ruski,uključujući Čajkovskog (&quot;Srpski mar&scaron;&quot;, danas poznat kao &quot;Slovenski&quot;) i Nikolaja Rimskog-Korsakova (&quot;Fantazija na srpske teme&quot;). Dela: &quot;Pravoslavno crkveno pojanje u srpskoga naroda&quot;, &scaron;est svezaka &quot;Srpskih narodnih pesama&quot;, koje je harmonizovao za hor, za glas i klavir, ili samo za klavir.1954 - Egipatski predsednik Muhamed Nagib prinuđen je da podnese ostavku, a svu vlast je kao premijer i predsednik Revolucionarnog saveta preuzeo Gamal Abdel Naser, njegov blizak saradnik prilikom obaranja kralja Faruka I u julu 1952.1956 - U govoru na 20. kongresu Komunističke partije Sovjetskog Saveza, Nikita Hru&scaron;čov je osudio vladavinu Staljina.1972 - Sovjetski vasionski brod &quot;Luna 20&quot; vratio se na Zemlju sa uzorcima Mesečevog tla.1976 - SAD su stavile veto na rezoluciju Ujedinjenih nacija kojom je osuđena izraelska aneksija istočnog Jerusalima.1983 - Umro je američki pisac Tenesi Vilijams. Opisivao je svet seksualnosti i nasilja i neretko je napadan zbog sklonosti ka &scaron;okantnom i senzacionalnom. Dela: drame &quot;Staklena menažerija&quot;, &quot;Tramvaj nazvan želja&quot;, &quot;Mačka na usijanom limenom krovu&quot;, &quot;Tetovirana ruža&quot;, &quot;Nežna ptica mladosti&quot;, &quot;Leto i dim&quot;, &quot;Noć iguane&quot;, &quot;Camino real&quot;, &quot;Vieux Carre&quot;, &quot;Odeća za letnji hotel&quot;, &quot;Ne o slavujima&quot;, romani &quot;Rimsko proleće gospođe Ston&quot;, &quot;Moize i svet razuma&quot;, zbirke priča &quot;Jedna ruka&quot;, &quot;Tvrda-&scaron;ećerlema&quot;, zbirka pesama &quot;U zimu&quot;.1986 - Filipinski diktator Ferdinand Markos, koji je Filipinima vladao od 1965. kao predsednik, a od 1972. kao diktator, uz podr&scaron;ku SAD, podneo je ostavku i pobegao iz zemlje, zbog krađe glasova i objavljivanja &quot;pobede&quot; na predsedničkim izborima. Protivkandidat bila je Korason Akino, udovica Benjina Akina, čije je ubistvo 1983. organizovao Markos. Usledila je pobuna nazvana &quot;vlast naroda&quot; pod vođstvom &scaron;efa armije generala Fidela Ramosa i ministra odbrane Huana Enrilea. SAD su nakon pobune odustale od daljnje podr&scaron;ke Markosu.1991 - Iračka raketa &quot;skad&quot; pogodila je u Zalivskom ratu kasarnu američkih marinaca kod saudijskog grada Dahran i usmrtila 28 vojnika.1993 - Bomba koju su u njujor&scaron;kom Svetskom trgovinskom centru podmetnuli islamski teroristi ubila je &scaron;est i ranila vi&scaron;e od 1.000 ljudi.1993 - Kim Jong Sam je preuzeo dužnost predsednika Južne Koreje kao prvi civil na čelu te azijske države posle 32 godine.1994 - Jevrejski naseljenik Baruh Gold&scaron;tajn usmrtio je 43 muslimanska vernika u džamiji u Hebronu. Ubrzo zatim, od strane prisutnih, pretučen je do smrti.1994 - SAD su proterale ruskog diplomatu Aleksandra Lisenka, tvrdeći da je reč o &scaron;efu ruskih obave&scaron;tajaca u Va&scaron;ingtonu.1995 - Londonski dnevnik &quot;Gardijan&quot; objavio je da su bosanski muslimani tajno naoružavani preko aerodroma u Tuzli, uz podr&scaron;ku NATO, čime je kr&scaron;ena rezolucija UN.1998 - Dužnost predsednika Južne Koreje preuzeo je Kim De Džung, biv&scaron;i dugogodi&scaron;nji disidentski lider tokom vojne diktature u toj azijskoj zemlji.1999 - Kina je u Savetu bezbednosti UN stavila veto na produženje mandata snagama UN u Biv&scaron;oj Jugoslovenskoj Republici Makedoniji, &scaron;to je protumačeno kao odgovor Pekinga na odluku vlade u Skoplju da prizna Tajvan, zbog čega je Kina prekinula diplomatske odnose s BJRM. U BJRM su potom ostale trupe NATO, bez mandata UN, ali su one ubrzo znatno brojčano i tehnički ojačane i aktivno su učestvovale u NATO agresiji na Srbiju (SRJ) mesec dana docnije.2003 - Umro je italijanski filmski glumac i režiser Alberto Sordi. Igrao je u vi&scaron;e od 200 filmova, a dvadesetak je režirao. U svet filma u&scaron;ao je sa 15 godina, a tokom dugogodi&scaron;nje karijere tumačio je galeriju likova, prikazujući duh Italijana,često s najkomičnije strane. Filmovi: gluma - &quot;Pod suncem Rima&quot;, &quot;Beli &scaron;eik&quot;, &quot;Dangube&quot;, &quot;Heroj na&scaron;eg doba&quot;, &quot;Moj sin Neron&quot;, &quot;Veliki rat&quot;, &quot;Mejd in Itali&quot;, &quot;Mali, sasvim mali građanin&quot;, režija - &quot;Oprostite, da li ste za ili protiv?&quot;, &quot;Italijan u Americi&quot;, &quot;Pomozi mi ljubavi&quot;.2004 - Skup&scaron;tina Če&scaron;ke odlučila je da 100 vojnika če&scaron;ke vojske po&scaron;alje u Avganistan. Reč je prvoj borbenoj ulozi če&scaron;kih oružanih snaga od Drugog svetskog rata.2005 - Umro je britanski pravnik Piter Benenson, osnivač međunarodne organizacije za za&scaron;titu ljudskih prava &ndash; Amnesti interne&scaron;nal.2007 - Iran je uspe&scaron;no lansirao u orbitu prvu raketu - nosač satelita, delo domaćih naučnika. U saradnji s Rusijom Iran je lansirao u svemir dve godine ranije satelit &quot;Sina 1&quot;.2012 - Preminuo je &scaron;vedski glumac Erland Jozefson,dugogodi&scaron;nji saradnik Ingmara Bergmana u vi&scaron;e od 40 filmova i predstava. Svetsku slavu postigao je ulogom u Bergmanovom ostvarenju &quot;Prizori iz bračnog života&quot; 1973. Bio je direktor Kraljevskog pozori&scaron;ta u Stokholmu. Sarađivao je i sa Tarkovskim &quot;Nostalgija&quot; (1983), &quot;Žrtva&quot; (1986), pa i sa srpskim rediteljem Goranom Markovićem u filmu &quot;Variola vera&quot;.2020 - Umro je Hosni Mubarak, predsednik Egipta od 1981. do 2011. Ostvario je blistavu karijeru kao vazduhoplovni oficir, a od 1975. godine bio je drugi čovek Egipta kao zamenik predsednika Sadata. Na čelu vojnog vazduhoplovstva te zemlje nalazio se od 1972. Kao predsednik uspe&scaron;no je posredovao u odnosima Izraela i Palestinaca. Oboren je s vlasti na talasu promena u arapskom svetu februara 2011.2021 - Dogodila se pobuna i masovni beg iz zatvora u mestu Krua le Buke, Haiti. Poginulo je 25 osoba, uključujući upravnika zatvora. U policijskoj akciji koja je usledila ubijen je i Arnel Žozef, čelnik podzemlja i verovatni organizator pobune i bega. Vi&scaron;e od 400 zatvorenika je pobeglo. Krua le Buke se nalazi 13 kilometara severoistočno od Port o Prensa

Na današnji dan, 25. februar

0 Komentari