Na današnji dan, 14. februar

869 &ndash; Umro je Ćirilo, jedan od dvojice slovenskih prosvetitelja (Ćirilo i Metodije). Svetovno ime bilo mu je Konstantin. Sa starijim bratom Metodijem sastavljač je slovenske azbuke glagoljice. Konstantin je bio učitelj filozofije i bibliotekar u carigradskoj crkvi Svete Sofije, a Metodije visoki državni činovnik. Na molbu moravskog kneza Rastislava, vizantijski car Mihailo III poslao je dvojicu učenih Grka u Rastislavovu Moravsku, da propovedaju hri&scaron;ćanstvo među tamo&scaron;njim Slovenima. Namera je bila da se Moravska oslobodi uticaja Salcbur&scaron;ke nadbiskupije (arhiepiskopije) i uop&scaron;te bavarskog (nemačkog) uticaja. Prethodno, oni su na slovenski jezik (najverovatnije Slovena iz okoline Soluna), preveli bogoslužbene knjige. Tako je nastao prvi slovenski književni jezik. Tokom boravka u Rimu, gde su morali da odu kako bi se opravdali pred papom, zbog optužbi od strane bavarskog sve&scaron;tenstva, Ćirilo umire, a papa je Metodija postavio za arhiepiskopa moravskog i panonskog. Posle Metodijeve smrti njegovi učenici su prognani iz Moravske i većina je oti&scaron;la na jug &ndash; među Bugare i Srbe. 1400 &ndash; Pod misterioznim okolnostima u zatočeni&scaron;tvu u zamku Pontefrakt umro je engleski kralj Ričard II, kojeg je 1399. zbacio rođak Henri Bolingbrok proglasiv&scaron;i se kraljem Henrijem IV. Na presto je do&scaron;ao u 10. godini, naslediv&scaron;i dedu Edvarda III, i tokom vladavine od 1377. bio je prinuđen da od nezadovoljnog visokog plemstva grčevito brani prerogative kraljevske vlasti. 1663 &ndash; Kanada je postala francuska kolonija. 1779 &ndash; Engleski moreplovac i istraživač Džejms Kuk ubijen je na Havajima u iznenadnom okr&scaron;aju sa ostrvljanima. Na prvom putovanju od 1768. do 1771. re&scaron;io je tajnu položaja Australije, oplovio Novi Zeland i utvrdio da je Nova Gvineja ostrvo. Od 1772. do 1775. je istraživao ostrva u Tihom okeanu, a od 1776. do 1779. je prvi oplovio obale Aljaske, istražio Beringov moreuz i otkrio Havajska ostrva. 1794 &ndash; Počelo je s radom Malo klirikalno učili&scaron;te u Sremskim Karlovcima, preteča dana&scaron;nje karlovačke Bogoslovije Svetog Arsenija. Osnovao ga je mitropolit Stevan Stratimirović, ličnim sredstvima. Učili&scaron;tu je prethodila Mala klirikalna &scaron;kola, koja je radila u okviru Pokrovobogorodične &scaron;kole mitropolita Pavla Nenadovića, otvorene 1749. &Scaron;kola je u početku imala dva razreda, docnije 1797. mitropolit je otvorio i &quot;Blagođejanije&quot;, gde su siroma&scaron;niji učenici Bogoslovije i Gimnazije besplatno dobijali stan i hranu. Karlovačka bogoslovija uživala je veliki ugled i ostavila je veliki trag u srpskoj kulturi. Iz njenog okrilja izrastao je i najvi&scaron;i domet srpske duhovne muzike &ndash; Karlovačko pojanje. Vrhunski dometi Karlovačkog pojanja najbolje su sačuvani u crkvenoj muzici Kornelija Stankovića. 1797 &ndash; Britanska flota pod komandom admirala Džona Džervisa i Horej&scaron;a Nelsona potukla je &scaron;pansku armadu kod rta Sent Vinsent na krajnjem jugu Portugala. 1893 &ndash; SAD su anektirale Havaje. 1912 &ndash; Rođen je Tibor Sekelj, geograf, istraživač i putopisac, literata. Učestvovao je u istraživačkim ekspedicijama &scaron;irom sveta, napisav&scaron;i pritom mno&scaron;tvo putopisa, ali i jedan udžbenik za esperanto. Dela: putopisi &quot;Oluja nad Akonkagvom&quot;, &quot;Osvojenje vrhova&quot;, &quot;Kroz zemlju Indijanaca&quot;, &quot;Putovanje izvan vremena&quot;, &quot;Nepal otvara vrata&quot;, &quot;Gde civilizacija prestaje&quot;, &quot;Karavana prijateljstva&quot;, roman &quot;Nađena sreća&quot;, knjiga za decu &quot;Kumenana&quot; (prevedena na 16 jezika). 1917 &ndash; Ustanici su u sklopu Topličkog ustanka protiv bugarskog okupatora oslobodili Kur&scaron;umliju i Vlasotince. Taj dan uzima se kao početak Topličkog ustanka. Zbor ustaničkih četa, prethodno je 8/9 februara u selu Obilić u Pustoj Reci, odlučio da podigne ustanak. Odluka za ustanak doneta je nakon &scaron;to su bugarske okupacione vlasti započele nasilnu mobilizaciju srpskih mladića. Do kraja februara 1917. stvorena je velika slobodna teritorija sa sredi&scaron;tem u Toplici. Ustanička vojska imala je oko 12.000 pripadnika, ali je Toplički ustanak osuđen na propast po&scaron;to je izostala očekivana pomoć sa Solunskog fronta. Bugari su prilikom gu&scaron;enja ustanka, uz užasna zverstva, ubili oko 20.000 osoba, civila, uključujući mno&scaron;tvo žena i dece. 1929 &ndash; Dogodio se &quot;Masakr na dan Svetog Valentina&quot; kada je član Al Kaponeove kriminalne bande ubio sedam gangstera iz bande Bagza Morana u jednoj čika&scaron;koj garaži. 1943 &ndash; Sovjetska armija je, u Drugom svetskom ratu, oslobodila Rostov na Donu od nemačkih okupacionih trupa. 1946 &ndash; Na američkom univerzitetu Pensilvanija počeo je da radi elektronski mozak, odnosno računar, koji je označen skraćenicom ENIAC (Elektronski numerički integrator i računar). 1956 &ndash; U Moskvi je počeo 20. kongres Komunističke partije Sovjetskog Saveza, na kojem je &scaron;ef partije Nikita Hru&scaron;čov osudio kult ličnosti Staljina kao i represivnost njegovog režima. Kongres je doneo odluke kojima je započeo javni raskid sa &quot;staljinističkim deformacijama&quot; unutar komunističkog pokreta. 1958 &ndash; Objavljeno je ujedinjenje kraljevina Irak i Jordan u Arapsku Federaciju, sa iračkim kraljem Fejsalom II iz Ha&scaron;emitske dinastije, rođakom jordanskog monarha Huseina, kao &scaron;efom države. Monarhija u Iraku oborena je u julu 1958. kralj je ubijen i Federacija se raspala. 1972 &ndash; Sovjetski svemirski brod bez ljudske posade &quot;Luna 20&quot; krenuo je ka Mesecu, odakle je 11 dana kasnije doneo uzorke Mesečevog tla. 1979 &ndash; Američki ambasador u Avganistanu Adolf Dabs &quot;Spajk&quot; ubijen je tokom poku&scaron;aja oslobađanja od otmičara. 1989 &ndash; Iranski verski vođa ajatolah Ruholah Homeini izrekao je &quot;fatvu&quot; sa smrtnom presudom engleskom piscu indijskog porekla Salmanu Ru&scaron;diju, autoru &quot;Satanskih stihova&quot;, ocenjujući da je tim delom hulio na islam. 1993 &ndash; Desničarski lider kiparskih Grka Glafkos Kleridis izvojevao je pobedu na izborima nad dotada&scaron;njim predsednikom Jorgosom Vasilijuom. 1995 &ndash; Peru je saop&scaron;tio da je zauzeo poslednje upori&scaron;te ekvadorske vojske na svojoj teritoriji i proglasio je jednostrani prekid vatre u 19&ndash;dnevnom pograničnom ratu sa Ekvadorom. 2000 &ndash; Ministri inostranih poslova Evropske unije suspendovali su na &scaron;est meseci sankcije Saveznoj Republici Jugoslaviji na vazdu&scaron;ni saobraćaj, zavedene godinu i po dana ranije, čime je JAT&ndash;u i aviokompanijama zemalja EU omogućeno da obnove komercijalne letove. Ministri su naglasili da time žele da &quot;po&scaron;alju snažnu i pozitivnu poruku ne samo narodu SRJ već i opoziciji koja se za takvu meru neprekidno zalagala&quot;. 2004 &ndash; U moskovskom zabavnom akvaparku pao je stakleni krov i usmrtio 25 osoba. 2005 &ndash; Biv&scaron;i premijer Libana Rafik al Hariri poginuo je u eksploziji automobila bombe u trgovačkom centru Bejruta, a odgovornost za atentat preuzela je nepoznata islamistička &quot;Grupa za pobedu i sveti rat na Levantu&quot;. 2005 &ndash; U eksploziji metana u rudniku uglja u Fusinu, u provinciji Lianing, na severoistoku Kine, poginulo je najmanje 211 rudara. 2005 &ndash; U požaru u džamiji u centru Teherana život je izgubilo 59 osoba, a vi&scaron;e od 200 je povređeno. 2007 &ndash; U sukobima jemenske armije i &scaron;iitskih pobunjenika, u južnom delu Jemena poginula su najmanje 93 regularna vojnika i pobunjenika. &Scaron;iitske gerilce, stacionirane u provinciji Sada, udaljenoj oko 230 kilometara od jemenske prestonice na granici sa Saudim Arabijom, predvodio je Abdul Malik Al Huti, sin poznatog &scaron;iitskog sve&scaron;tenika Badrudina Al Hutija, i brat osnivača te gerilske formacije Huseina. 2007 &ndash; Skup&scaron;tina Srbije usvojila je Rezoluciju o Kosovu i Metohiji kojom se odbacuju svi stavovi iz predloga specijalnog izaslanika generalnog sekretara UN Martija Ahtisarija, kojima se kr&scaron;i suverenost i teritorijalni integritet Republike Srbije, zalažući se za kompromisno, sporazumno re&scaron;enje budućeg statusa Kosova i Metohije. 2008 &ndash; Vlada Srbije donela je Odluku o poni&scaron;tavanju protivpravnih akata privremenih organa samouprave na Kosovu i Metohiji usmerenih ka progla&scaron;enju jednostrane nezavisnosti. 2008 &ndash; Ruski predsednik Vladimir Putin izjavio je da je podr&scaron;ka jednostranom progla&scaron;enju nezavisnosti Kosova i Metohije nemoralna i protivpravna, naglasiv&scaron;i da se &quot;Rusija zalaže za po&scaron;tovanje temeljnih principa međunarodnog prava, zasnovanih na suverenitetu i teritorijalnoj celovitosti država&quot;. 2015 &ndash; Preminuo je Franjo Mihalić, jugoslovenski atletičar i trener, maratonac. Pobeđivao je na maratonima u Tokiju, Bostonu, Moskvi, Atini, na ponoćnoj trci u Sao Paulu, kao i na Krosu nacija u Parizu. Tokom karijere oborio je 22 rekorda, a najveći uspeh bilo je srebro na Olimpijskim igrama u Melburnu 1956. Bio je trener, atletski sudija i organizator atletskih takmičenja. 2017 &ndash; Akcije To&scaron;ibe potonule su po&scaron;to je kompanija odložila objavu finansijskih rezultata za koje se pretpostavljalo da će pokazati gubitak od vi&scaron;e milijardi dolara ogranka Vestighaus Elektrik u SAD-u, koji je trebalo da &quot;popuni rupu&quot; u poslovanju nastalu po&scaron;to je Japan obustavio nove atomske projekte posle katastrofe u Fuku&scaron;imi 2011. Cena akcija japanske firme sunovratila se za 9,45 odsto, na 226,2 jena, nakon &scaron;to je To&scaron;iba iznenadila trži&scaron;ta saop&scaron;tenjem da izve&scaron;taj o njenim devetomesečnim prihodima &quot;jo&scaron; nije dostupan&quot;. 2018 &ndash; U napadu u &scaron;koli u Parklandu, Florida, 72 km severno od Majamija, 17 osoba je ubijeno i 17 povređeno. Većina žrtava, njih 12, ubijena je u zgradi &scaron;kole a ostali ispred. Napadač je bio 19-godi&scaron;nji Nikolas Kruz, biv&scaron;i učenik izbačen zbog disciplinskih razloga. 2018 &ndash; Džejkob Zuma podneo je ostavku na mesto predsednika Južnoafričke Republike. Na Zumu je pritisak vr&scaron;ila i njegova partija Afrički nacionalni kongres. Na poziciji predsednika Južnoafričke Republike nalazio od maja 2009. Vrhovni sud JAR 2016. je presudio da je Zuma prekr&scaron;io Ustav, kao i da nije uspeo da objasni nenamensku potro&scaron;nju novca. &ndash; Srpska pravoslavna crkva danas slavi svetog mučenika Trifuna, za&scaron;titnika vinogradara, ali i mehandžija pa i gu&scaron;čara (sam je bio gu&scaron;čar). Sveti Trifun se smatra za&scaron;titnikom voća, posebno loze, otuda i grožđa, ali i drugih plodova. Rođen je u Kampsadi u Frigiji, danas Turska, živeo je u 3. veku. Mučenički je stradao za vlade rimskog cara Decija.

Na današnji dan, 14. februar

0 Komentari