U Londonu se "krije" crkva Svetog Save: Mesto gde se Srbi osećaju kao svoji na svome FOTO

Crkva Svetog Save u Londonu je jedna od nekoliko pravoslavnih srpskih crkava u Velikoj Britaniji, a od 2024. godine nalazi se u sastavu Eparhije britansko-irske.

Parohijski poverenik Marko Gašić ističe za Tanjug da je broj Srba u Londonu teško odrediti, jer, kako napominje, ljudi dolaze, odlaze, ali im je zajedničko to što dođu do crkvene parohije koja je centar njihovog okupljanja u glavnom gradu Velike Britanije.

"Crkvena zajednica ima svoju jedinstvenu istoriju, uglavnom su tu dolazili ljudi iz tog dela Krajine, današnje Bosne i Hrvatske, čije su porodice ginule zbog svoje vere i nacije. Oni su ovde došli sa visokom nacionalnom i verskom svešću, sa sveštenicima u svojim redovima", rekao je Gašić i dodao da i dan-danas crkva uspešno pazi na svoje parohijane.

Crkva je, kako kaže, imala i zadatak da zadrži sve ono u tuđiništo se, kako je naveo, smatralo da je najugroženije.

"To je najbolje rezimirano kad je prota naše crkve pismom pitao Svetog Nikolaja da li da stavi ploču za generala Dražu Mihajlovića u crkvi, onda je odgovor bio: "Kako da ne, ne treba ni da pitate, to treba da se stavi u crkvu", rekao je on i ocenio da je crkva uspela da održi verski osećaj kod ljudi, ali i ono nacionalno i kulturno.

Crkva sagrađena još 1903. 

Crkva Svetog Save je, inače, sagrađena 1903. godine, prvobitno kao anglikanska crkva.

To je prostrana trobrodna bazilika sa enterijerom od cigle. Posle Drugog svetskog rata, zahvaljujući pomoći kraljice Marije Karađorđević, zatim Engleskinje ledi Pedžet, crkva je otkupljena i preuređena za bogoslužbenu upotrebu Srpske pravoslavne crkve.

Na Vidovdan 1952. godine, crkvu je osveštao Sv. Episkop Nikolaj (Velimirović).

Ukrašena je lepim freskama koje su kopije fresaka sa zidova srednjevekovnih srpskih manastira.  

Crkvu Sv. Save su posetila četiri srpska patrijarha - 14. avgusta 1969. godine u kanonskoj poseti bio patrijarh srpski German, 29. septembra 2002. bio je i patrijarh srpski Pavle prilikom proslave 50-godišnjice od osvećenja crkve, u oktobru 2016. crkvu je posetio i patrijarh srpski Irinej, a u novembru 2024. je crkvu posetio i patrijarh Porfirije.

Tanjug/ Marija Petrović bg

Pored članova srpskog kraljevskog doma Karađorđevića, parohijani crkve Sv. Save u Londonu bile su i mnoge poznate ličnosti: pravnik Slobodan Jovanović, književnik Miloš Crnjanski i drugi.

Pored Crkve Svetog Save u Londonu nalazi se i Dom episkopa Nikolaja, a Gašić napominje da su ga renovirali pre četiri godine i da služi za razne prilike.

"Tu se održava folklor, nedeljna škola, svadbe, igranke, svakakve manifestacije se tu dešavaju, a pored sale postoje i kancelarije i stanovi. Na svaki način se to može podesiti kao prostor za potrebe svih. Imamo i iz drugih škola, iz drugih crkava molbe da se održavaju događaji kod nas u Domu episkopa Nikolaja. To je jedna vrlo uspešna priča", rekao je on.

Tanjug/ Marija Petrović bg

Na pitanje kakav je imidž srpskog naroda u Londonu i Velikoj Britaniji imajući u vidu negativnu propagandu 90-ih, Gašić kaže da se to promenilo i da se ona "ljaga propagande koja nas je napadala samo ponekad ponovi kad hoće da se vrate tim godinama i toj deceniji".

"Mi smo sada u jednoj normalnoj situaciji", rekao je Gašić i dodao da kad je nastala ta propaganda, onda se čula reč "Srbi" koja se nije čula za vreme SFR Jugoslavije, a smatrala se pežorativnom.

Pre i posle toga, ta reč je, kaže, bila sasvim normalna.

"Ali kad krene talas propagande sa onom snagom kako je to krenulo, iz onih interesa koji su tada postojali, to je bilo neizbežno", naveo je Gašić.

Važno sedište

Govoreći o očuvanju srpskog jezika, Gašić je kazao da je upravo crkva mesto gde se vidi da je ta kultura živa, kao i jezik, jer, kako kaže, mladi neretko mogu da se zapitaju zašto mi pričamo ovaj jezik, a niko drugi ga ne zna.

"Sve to ide zajedno, i naša parohija i parohije u Velikoj Britaniji su deo te slike koja ima kao cilj, što su oni i naši preci tražili da bude cilj, očuvanje kulturno-nacionalnog osećaja kod vernih Srba, a i nevernih, jer nisu svi vernici, ali opet je kultura i nacionalna svest u svim tim primerima važna. Tako da mi imamo svoju ulogu da pomognemo da se sve to održi", zaključio je Gašić.

Naveo je da su u crkvu dolazili i ljudi iz drugih veroispovesti koji su tražili Boga "i u našoj crkvi su našli najbolji za sebe način kako mogu da do njega dođu".

Tanjug/ Marija Petrović bg

"Naravno to nama imponuje, ali naša prevashodna želja je da osiguramo da oni Srbi koji su u gradu, koji se ne pojavljuju toliko ili koji bi se mogli pojavljivati češće, da dođu i oni, jer ima London dovoljno našeg sveta da može da napuni tu crkvu mnogo puta, tako da nam nije neophodno u Londonu da tražimo alternative", rekao je Gašić.

Kako je istakao, dobro je da postoji prostor gde ljudi mogu da se osećaju sigurni i svoji na svome.

"Ima i drugih, ali naš prvi cilj je da očuvamo to kao mesto gde se Srbi mogu osećati svoji na svome i u dalekoj tuđini", podvukao je Gašić.