Da li ste znali da se u srcu Soluna, na vrhu jednog od najlepših srednjevekovnih naselja, nalazi crkva koja čuva više od 700 godina staru tradiciju i umetnost?
Crkva Svetog Nikole Orfanos, smeštena u nastavku Ano Poli (Gornjeg grada) i okružena uskim, kaldrmisanim uličicama, predstavlja pravi biser vizantijske arhitekture. Iako ju je teško pronaći, njena lepota i istorijski značaj, zbog kojih je upisana na UNESCO listu kulturnog nasleđa, zaslužuju svaki trenutak vašeg truda.
Crkva se nalazi između ulica Apostolou Pavlou i Irodotou, u blizini istočnih zidina solunske tvrđave, i okružena je zelenilom maslina. Njena skrivena lokacija čini je još posebnijom – kada je pronađete, shvatićete zašto je toliko cenjena i zašto se smatra jednim od najlepših religijskih objekata u Solunu.
Ktitor crkve srpski kralj Milutin (1282—1321)
Ime crkve, Agios Nikolaos Orfanos - "Siroče" ili "Siročad", pominje se u dva patrijarhalna dokumenta iz 1635. i 1638. godine, koji pripadaju manastiru Vlatadon. Ovaj manastir se nalazi na samom ulazu u solunsku tvrđavu i bio je metoh crkve tokom turske okupacije.
Iako poreklo imena crkve nije sasvim jasno, postoje različite teorije. Prema jednoj, ime crkve može biti povezano sa ktitorom, članom porodice Orfanos. Drugi izvori sugerišu da naziv crkve potiče od Svetog Nikole, koji je bio poznat po tome što je pokazivao posebnu brigu prema siročadi i udovicama.
Međutim, najprihvaćenija teorija je da je crkvu podigao srpski kralj Stefan Uroš Milutin II, poznat po svom velikom doprinosu u izgradnji crkava i manastira. Kralj Milutin je ostao upamćen kao jedan od najvećih ktitora tog vremena.
Shutterstock/stoyanh
Još na početku svoje vladavine obećao je Bogu da će podići onoliko zadužbina koliko godina bude vladao, a ovo obećanje je ispunio, podižući čak 40 crkava i manastira.
Na ovu tačku gledišta nas navode freske crkve sa svetim Đorđem (zaštitnik Nemanjića, ovde predstavljen sa mačem) i Klimentom Ohridskim.
Milutinovi bliski odnosi sa Solunom su istoričarima već poznati, jer je bio oženjen vizantijskom princezom Simonidom, ćerkom carice Irine Paleolog, koja je jedan deo svog života provela u ovom gradu.
Poznat po svom dobrotvornom duhu, Milutin je pored verskih objekata, podizao i sirotišta, kao i narodne kuhinje. Ovi aspekti Milutinove vladavine mogli bi objasniti naziv crkve Orfanos, koji se može povezati sa postojanjem doma za nezbrinutu decu u blizini hrama.
Arhitektura crkve i unutrašnjost
Crkva Svetog Nikole Orfanos je jedinstvena i po svom arhitektonskom izgledu. Hram je dugačka, uska dvorana sa drvenim krovom, a sa tri strane je okružena peristalom. Unutrašnjost crkve je ukrašena mermernim ikonostasom koji datira iz vremena osnivanja crkve, dok su kapiteli iz ranohrišćanskog perioda, što dodatno potvrđuje istorijski značaj ovog objekta.
Freske crkve - remek-delo vizantijske umetnosti
Jedan od najvažnijih umetničkih elementa crkve su njene freske, koje se smatraju remek-delima vizantijske umetnosti. Freske, koje su hronološki smeštene između 1310. i 1320. godine, sadrže mnoge teme iz života Hrista, kao i teme Akatista i Žitija Svetog Nikole, te Žitija Svetog Gerasima Jordanskog.
Zanimljivo je da su freske u ovoj crkvi među najbolje očuvanim u Solunu, a radovi na njihovoj restauraciji počeli su 2023. godine, kako bi se sačuvala njihova vrednost za buduće generacije.
Poseta crkve Svetog Nikole Orfanos - radno vreme
Kada odlučite da posetite ovu istorijsku crkvu, sigurno ćete biti dočekani sa osmehom od strane oca Theodosiosa, koji se uvek obraduje kada vidi Srbe među posetiocima.
Crkva se nalazi u ulici Irodotou, broj 1, a radno vreme crkve je utorkom i četvrtkom od 8:30 do 13:00 časova.
Prelepa slika danas zabeležena je u Bokokotorskom zalivu, dok su se turisti iz Srbije vozili barkom u moru su uočili delfine koji plivaju u blizini Perasta.
Posetiocima Rovinja i drugih destinacija na severnom Jadranu preporučuje se da narednih dana računaju na promenljive uslove, posebno ako planiraju izlete brodom, boravak na moru ili aktivnosti na otvorenom.
Dvoje srpskih turista povređeno je u napadima divlje životinje u Neos Marmarasu. Nadležni tragaju za životinjom i apeluju na oprez, dok analize treba da utvrde da li je u pitanju vuk ili šakal.
Drama u iranskom avionu: Boeing 737 imao problem sa gumom i motorom, a deo plafona pao je u kabini. Putnici su u strahu plakali i molili se. Avion se bezbedno vratio u Mašhad.
Ako ste se ikada pitali zašto kabinsko osoblje traži da podignete roletne na prozorima pre poletanja i sletanja, odgovor nema veze sa pogledom. Ovo pravilo postoji iz važnog bezbednosnog razloga.
Prelepa slika danas zabeležena je u Bokokotorskom zalivu, dok su se turisti iz Srbije vozili barkom u moru su uočili delfine koji plivaju u blizini Perasta.
Posetiocima Rovinja i drugih destinacija na severnom Jadranu preporučuje se da narednih dana računaju na promenljive uslove, posebno ako planiraju izlete brodom, boravak na moru ili aktivnosti na otvorenom.
Britanski reper Svehj (Sway), koji je zahvaljujući svojoj nezavisnosti i otvorenom, veštom pripovedanju kroz muziku bio inspiracija čitavoj generaciji britanskih muzičara, preminuo je u 44. godini.
Ovi podaci predstavljen na Globalnom samitu o selidbenim putevima ptica, održanom 10. i 11. septembra u Najrobiju, a kome su prisustvovali i predstavnici Društva za zaštitu i proučavanje ptica Srbije.
Sudije Ljubica, Nenad i Filip su i ove jeseni u kuhinji "MasterChef Srbija". Iza njih je pet sezona i skoro 100 takmičara koji su prošli kroz kuhinju i ocenjivanje strogog trojca.
Senzor bi mogao da se koristi za praćenje efikasnosti terapije, određivanje odgovarajuće doze lekova, kliničku dijagnostiku, kao i za otkrivanje dopinga kod sportista.
Predstavnici Svetske zdravstvene organizacije boravili su prošle nedelje u Beogradu, kada su sumirani dosadašnji rezultati "Torlaka" u procesu transfera tehnologije.
Ginekološki maligniteti, među kojima su karcinom jajnika, grlića i tela materice, kod dela pacijentkinja dugo mogu da protiču bez jasnih simptoma, zbog čega se bolest neretko otkriva tek u uznapredovaloj fazi.
