Da li ste znali da se u srcu Soluna, na vrhu jednog od najlepših srednjevekovnih naselja, nalazi crkva koja čuva više od 700 godina staru tradiciju i umetnost?
Crkva Svetog Nikole Orfanos, smeštena u nastavku Ano Poli (Gornjeg grada) i okružena uskim, kaldrmisanim uličicama, predstavlja pravi biser vizantijske arhitekture. Iako ju je teško pronaći, njena lepota i istorijski značaj, zbog kojih je upisana na UNESCO listu kulturnog nasleđa, zaslužuju svaki trenutak vašeg truda.
Crkva se nalazi između ulica Apostolou Pavlou i Irodotou, u blizini istočnih zidina solunske tvrđave, i okružena je zelenilom maslina. Njena skrivena lokacija čini je još posebnijom – kada je pronađete, shvatićete zašto je toliko cenjena i zašto se smatra jednim od najlepših religijskih objekata u Solunu.
Ktitor crkve srpski kralj Milutin (1282—1321)
Ime crkve, Agios Nikolaos Orfanos - "Siroče" ili "Siročad", pominje se u dva patrijarhalna dokumenta iz 1635. i 1638. godine, koji pripadaju manastiru Vlatadon. Ovaj manastir se nalazi na samom ulazu u solunsku tvrđavu i bio je metoh crkve tokom turske okupacije.
Iako poreklo imena crkve nije sasvim jasno, postoje različite teorije. Prema jednoj, ime crkve može biti povezano sa ktitorom, članom porodice Orfanos. Drugi izvori sugerišu da naziv crkve potiče od Svetog Nikole, koji je bio poznat po tome što je pokazivao posebnu brigu prema siročadi i udovicama.
Međutim, najprihvaćenija teorija je da je crkvu podigao srpski kralj Stefan Uroš Milutin II, poznat po svom velikom doprinosu u izgradnji crkava i manastira. Kralj Milutin je ostao upamćen kao jedan od najvećih ktitora tog vremena.
Shutterstock/stoyanh
Još na početku svoje vladavine obećao je Bogu da će podići onoliko zadužbina koliko godina bude vladao, a ovo obećanje je ispunio, podižući čak 40 crkava i manastira.
Na ovu tačku gledišta nas navode freske crkve sa svetim Đorđem (zaštitnik Nemanjića, ovde predstavljen sa mačem) i Klimentom Ohridskim.
Milutinovi bliski odnosi sa Solunom su istoričarima već poznati, jer je bio oženjen vizantijskom princezom Simonidom, ćerkom carice Irine Paleolog, koja je jedan deo svog života provela u ovom gradu.
Poznat po svom dobrotvornom duhu, Milutin je pored verskih objekata, podizao i sirotišta, kao i narodne kuhinje. Ovi aspekti Milutinove vladavine mogli bi objasniti naziv crkve Orfanos, koji se može povezati sa postojanjem doma za nezbrinutu decu u blizini hrama.
Arhitektura crkve i unutrašnjost
Crkva Svetog Nikole Orfanos je jedinstvena i po svom arhitektonskom izgledu. Hram je dugačka, uska dvorana sa drvenim krovom, a sa tri strane je okružena peristalom. Unutrašnjost crkve je ukrašena mermernim ikonostasom koji datira iz vremena osnivanja crkve, dok su kapiteli iz ranohrišćanskog perioda, što dodatno potvrđuje istorijski značaj ovog objekta.
Freske crkve - remek-delo vizantijske umetnosti
Jedan od najvažnijih umetničkih elementa crkve su njene freske, koje se smatraju remek-delima vizantijske umetnosti. Freske, koje su hronološki smeštene između 1310. i 1320. godine, sadrže mnoge teme iz života Hrista, kao i teme Akatista i Žitija Svetog Nikole, te Žitija Svetog Gerasima Jordanskog.
Zanimljivo je da su freske u ovoj crkvi među najbolje očuvanim u Solunu, a radovi na njihovoj restauraciji počeli su 2023. godine, kako bi se sačuvala njihova vrednost za buduće generacije.
Poseta crkve Svetog Nikole Orfanos - radno vreme
Kada odlučite da posetite ovu istorijsku crkvu, sigurno ćete biti dočekani sa osmehom od strane oca Theodosiosa, koji se uvek obraduje kada vidi Srbe među posetiocima.
Crkva se nalazi u ulici Irodotou, broj 1, a radno vreme crkve je utorkom i četvrtkom od 8:30 do 13:00 časova.
Usled sve skupljih aranžmana za letovanje na moru koji mogu "papreno" da koštaju, građani Srbije sve više biraju domaće destinacije kako bi sačuvali tanji budžet. Među najpopularnijim lokacijama za jeftin odmor izdvojila se Mataruška banja.
Dok se milioni turista svake godine slivaju u najpoznatije evropske gradove poput Pariza, Rima i Barselone, sve veći broj putnika traži mesta koja nude autentičnost, mir i drugačiji doživljaj putovanja.
Na pokretnim trakama na aerodromima mnogi koferi izgledaju gotovo identično, a upravo tu nastaje problem. Statistike iznova pokazuju da su crni koferi posebno skloni nestanku.
Na samom ulazu u Bokokotorski zaliv, na poluostrva Luštica, nalazi se malo primorsko selo Rose – mesto koje poslednjih godina sve češće privlači pažnju turista koji su u potrazi za mirom i autentičnim doživljajem mora.
Grčka i Turska već godinama važe za najveće rivale kada je reč o pristupačnim letnjim odmorima u Evropi, ali 2026. godina donosi promene u toj ravnoteži.
Na samom ulazu u Bokokotorski zaliv, na poluostrva Luštica, nalazi se malo primorsko selo Rose – mesto koje poslednjih godina sve češće privlači pažnju turista koji su u potrazi za mirom i autentičnim doživljajem mora.
Sezona letovanja za srpske turiste u Grčkoj zvanično je otvorena, a prema najnovijim satelitskim merenjima od 5. juna 2026, more je u mnogim mestima već prešlo granicu od 20 stepeni, uglavnom je oko 23 stepena, što garantuje prijatno kupanje i osveženje.
Hrvatska je još jednom potvrdila status jedne od najpoželjnijih destinacija na evropskoj obali, sa čak pet plaža na listi 50 najboljih u Evropi za 2026. godinu.
Na jugoistoku Sicilije, među slikovitim brežuljcima provincije Raguza, nalazi se Modika, jedan od najlepših i najzanimljivijih gradova ovog dela Italije.
Dua Lipa i Kalum Tarner venčaće se ove nedelje u Italiji, a trodnevno slavlje na Siciliji uslediće nakon građanske ceremonije održane u nedelju u Londonu.
Usled sve skupljih aranžmana za letovanje na moru koji mogu "papreno" da koštaju, građani Srbije sve više biraju domaće destinacije kako bi sačuvali tanji budžet. Među najpopularnijim lokacijama za jeftin odmor izdvojila se Mataruška banja.
Dok se milioni turista svake godine slivaju u najpoznatije evropske gradove poput Pariza, Rima i Barselone, sve veći broj putnika traži mesta koja nude autentičnost, mir i drugačiji doživljaj putovanja.
Na pokretnim trakama na aerodromima mnogi koferi izgledaju gotovo identično, a upravo tu nastaje problem. Statistike iznova pokazuju da su crni koferi posebno skloni nestanku.
Na samom ulazu u Bokokotorski zaliv, na poluostrva Luštica, nalazi se malo primorsko selo Rose – mesto koje poslednjih godina sve češće privlači pažnju turista koji su u potrazi za mirom i autentičnim doživljajem mora.
Grčka i Turska već godinama važe za najveće rivale kada je reč o pristupačnim letnjim odmorima u Evropi, ali 2026. godina donosi promene u toj ravnoteži.
Vladimir Putin angažovao je najmanje 20 stranih dadilja i guvernanti, među kojima je bio značajan broj Britanki, za vaspitanje svoje dece sa partnerkom Alinom Kabajevom, otkriva novo istraživanje.
Pauk Nosferatu, poreklom iz mediteranskog regiona, sada se proširio i u severnoj Nemačkoj, pa ovi insekti sa svojim otrovnim očnjacima mogu da se nađu širom zemlje, navode stručnjaci, prenosi danas Špigel.
Venčanje bi trebalo da bude najlepši dan u životu i niko ne želi da škrtari, iako je sve poskupelo. Ipak, želja da sve bude savršeno tog dana je toliko velika da je svaki treći par u Nemačkoj spreman da uđe u dugove.
Bananu dodajemo u smutije, jedemo za doručak ili posežemo za njom kada nam je potreban brz izvor energije tokom dana. Ipak, nutricionisti sve češće skreću pažnju na jednostavan trik koji ovu voćku može da učini još korisnijom za organizam.
Novi lek protiv dijabetesa tipa 2, Retatrutid, može da smanji nivo šećera u krvi i telesnu težinu, ali i da poveća potrošnju energije u telu, za razliku od drugih lekova, pokazuje nova studija, prenosi danas Gardijan.
Ruski naučnici razvili su nove preparate za dijagnostiku i lečenje glioma, jednog od najagresivnijih oblika tumora mozga, saopštilo je Ministarstvo nauke i visokog obrazovanja Rusije.
Bogata vitaminima, mineralima i antioksidansima, dinja može doprineti zdravlju očiju, srca i imunog sistema, ali postoje i određene mere opreza pri njenoj konzumaciji.
Šoljica kafe je nešto bez čega većina ljudi ne može da zamisli jutro, ali malo ko zna da jedan jednostavan dodatak omiljenom toplom napitku može promeniti način na koji organizam reaguje na prvu jutarnju kafu.
