Da li ste znali da se u srcu Soluna, na vrhu jednog od najlepših srednjevekovnih naselja, nalazi crkva koja čuva više od 700 godina staru tradiciju i umetnost?
Crkva Svetog Nikole Orfanos, smeštena u nastavku Ano Poli (Gornjeg grada) i okružena uskim, kaldrmisanim uličicama, predstavlja pravi biser vizantijske arhitekture. Iako ju je teško pronaći, njena lepota i istorijski značaj, zbog kojih je upisana na UNESCO listu kulturnog nasleđa, zaslužuju svaki trenutak vašeg truda.
Crkva se nalazi između ulica Apostolou Pavlou i Irodotou, u blizini istočnih zidina solunske tvrđave, i okružena je zelenilom maslina. Njena skrivena lokacija čini je još posebnijom – kada je pronađete, shvatićete zašto je toliko cenjena i zašto se smatra jednim od najlepših religijskih objekata u Solunu.
Ktitor crkve srpski kralj Milutin (1282—1321)
Ime crkve, Agios Nikolaos Orfanos - "Siroče" ili "Siročad", pominje se u dva patrijarhalna dokumenta iz 1635. i 1638. godine, koji pripadaju manastiru Vlatadon. Ovaj manastir se nalazi na samom ulazu u solunsku tvrđavu i bio je metoh crkve tokom turske okupacije.
Iako poreklo imena crkve nije sasvim jasno, postoje različite teorije. Prema jednoj, ime crkve može biti povezano sa ktitorom, članom porodice Orfanos. Drugi izvori sugerišu da naziv crkve potiče od Svetog Nikole, koji je bio poznat po tome što je pokazivao posebnu brigu prema siročadi i udovicama.
Međutim, najprihvaćenija teorija je da je crkvu podigao srpski kralj Stefan Uroš Milutin II, poznat po svom velikom doprinosu u izgradnji crkava i manastira. Kralj Milutin je ostao upamćen kao jedan od najvećih ktitora tog vremena.
Shutterstock/stoyanh
Još na početku svoje vladavine obećao je Bogu da će podići onoliko zadužbina koliko godina bude vladao, a ovo obećanje je ispunio, podižući čak 40 crkava i manastira.
Na ovu tačku gledišta nas navode freske crkve sa svetim Đorđem (zaštitnik Nemanjića, ovde predstavljen sa mačem) i Klimentom Ohridskim.
Milutinovi bliski odnosi sa Solunom su istoričarima već poznati, jer je bio oženjen vizantijskom princezom Simonidom, ćerkom carice Irine Paleolog, koja je jedan deo svog života provela u ovom gradu.
Poznat po svom dobrotvornom duhu, Milutin je pored verskih objekata, podizao i sirotišta, kao i narodne kuhinje. Ovi aspekti Milutinove vladavine mogli bi objasniti naziv crkve Orfanos, koji se može povezati sa postojanjem doma za nezbrinutu decu u blizini hrama.
Arhitektura crkve i unutrašnjost
Crkva Svetog Nikole Orfanos je jedinstvena i po svom arhitektonskom izgledu. Hram je dugačka, uska dvorana sa drvenim krovom, a sa tri strane je okružena peristalom. Unutrašnjost crkve je ukrašena mermernim ikonostasom koji datira iz vremena osnivanja crkve, dok su kapiteli iz ranohrišćanskog perioda, što dodatno potvrđuje istorijski značaj ovog objekta.
Freske crkve - remek-delo vizantijske umetnosti
Jedan od najvažnijih umetničkih elementa crkve su njene freske, koje se smatraju remek-delima vizantijske umetnosti. Freske, koje su hronološki smeštene između 1310. i 1320. godine, sadrže mnoge teme iz života Hrista, kao i teme Akatista i Žitija Svetog Nikole, te Žitija Svetog Gerasima Jordanskog.
Zanimljivo je da su freske u ovoj crkvi među najbolje očuvanim u Solunu, a radovi na njihovoj restauraciji počeli su 2023. godine, kako bi se sačuvala njihova vrednost za buduće generacije.
Poseta crkve Svetog Nikole Orfanos - radno vreme
Kada odlučite da posetite ovu istorijsku crkvu, sigurno ćete biti dočekani sa osmehom od strane oca Theodosiosa, koji se uvek obraduje kada vidi Srbe među posetiocima.
Crkva se nalazi u ulici Irodotou, broj 1, a radno vreme crkve je utorkom i četvrtkom od 8:30 do 13:00 časova.
Porodica iz Srbije tokom odmora u Grčkoj našla se usred evakuacije zbog velikog šumskog požara. Sa četvoro dece, deset kofera i još jednom porodicom koju su poveli sa sobom, krenuli su u neizvesnost.
Nacionalni institut za geofiziku i vulkanologiju Italije - Opservatorija Etnean, saopštila je danas da je zabeleženo otvaranje novog otvora na Etni u Vale del Bove, na nadmorskoj visini između 2.200 i 2.350 metara iz koga je počela da teče lava.
Požar u Peristeriji na grčkom ostrvu Salamina je stabilizovan, ali vatrogasci ostaju u pripravnosti zbog rizika od ponovnog rasplamsavanja. U požaru su poginule najmanje dve osobe, 10 je povređeno, a 502 evakuisano.
Kada snegovi okuju Durmitor i odseku puteve, u ovom carstvu tišine i beline ostaju najuporniji meštani koji ponosno čuvaju tradiciju života "među zvezdama".
Nova pravila EES sistema na spoljnim granicama EU donela su i neočekivane probleme putnicima. Jedna putnica iz Srbije opisala je kako je zbog oštećenog čipa u pasošu na granici provela dva sata.
Iako još uvek letnja sezona nije pri kraju, prema dosadašnjim informacijama za Crnu Goru biće ovo jedna od rekordnih godina kada je u pitanju turistički promet.
Osim ledenih "dijamanata", islandska laguna privlači turiste i fokama koje iz okeana uplovljavaju u lagunu, a zimi posetioci dolaze i zbog još jednog islandskog spektakla – polarne svetlosti.
Iako je Amsterdam glavni grad Holandije najpoznatija turistička destinacija zemlje, prava atmosfera ove države često se krije u manjim mestima koja čuvaju tradiciju.
Porodica iz Srbije tokom odmora u Grčkoj našla se usred evakuacije zbog velikog šumskog požara. Sa četvoro dece, deset kofera i još jednom porodicom koju su poveli sa sobom, krenuli su u neizvesnost.
Nacionalni institut za geofiziku i vulkanologiju Italije - Opservatorija Etnean, saopštila je danas da je zabeleženo otvaranje novog otvora na Etni u Vale del Bove, na nadmorskoj visini između 2.200 i 2.350 metara iz koga je počela da teče lava.
Požar u Peristeriji na grčkom ostrvu Salamina je stabilizovan, ali vatrogasci ostaju u pripravnosti zbog rizika od ponovnog rasplamsavanja. U požaru su poginule najmanje dve osobe, 10 je povređeno, a 502 evakuisano.
Džilijan Anderson oduvek važi za jednu od kontroverznijih glumica koje svojim privatnim životom plene pažnju celog sveta, a sada je otkrila još neke detalje o svojim burnim ljubavima.
Hejden Penetijer preminula je u 36. godini. U svom poslednjem intervjuu govorila je o novom poglavlju života, mentalnom zdravlju, zavisnosti, ćerki Kaji i planovima za budućnost.
Glumica Hejden Panetijer, zvezda serija "Heroes" i "Nashville", preminula je u 36. godini u Južnoj Karolini. Policija navodi da nema znakova nasilne ili sumnjive smrti.
Hejden Penetijer je u memoarima "This Is Me: A Reckoning" opisala uznemirujući događaj iz svoje 18. godine, kada ju je prijateljica odvela u privatnu kabinu na luksuznoj jahti i ostavila samu sa poznatim britanskim pevačem.
Pevačica Senida Hajdarpašić poznatija kao Senidah, doživela je neprijatnost na nastupu na hrvatskom ostrvu Krk, kada je neko iz publike gađao ledom, te je ona morala da prekine nastup i obrati se obezbeđenju.
Epidemija ebole u Demokratskoj Republici Kongo odnela je 2.325 života, nadmašivši broj žrtava iz epidemije 2018-2020. godine i postavši najsmrtonosnija u istoriji zemlje, pokazali su najnoviji vladini podaci.
Novih 18 lekova koji su se do sada plaćali u celosti biće dostupni po znatno nižim cenama uz učešće države u ceni, a radi se o dva leka za srčanu insuficijenciju 16 lekova za antikoagulantnu terapiju.
Latte sa kravljim ili nezaslađenim sojinim mlekom može biti dobar izbor za doručak jer sadrži proteine koji doprinose sitosti. Saznajte zašto je bolji bez sirupa, šećera i šlaga.
