Da li ste znali da se u srcu Soluna, na vrhu jednog od najlepših srednjevekovnih naselja, nalazi crkva koja čuva više od 700 godina staru tradiciju i umetnost?
Crkva Svetog Nikole Orfanos, smeštena u nastavku Ano Poli (Gornjeg grada) i okružena uskim, kaldrmisanim uličicama, predstavlja pravi biser vizantijske arhitekture. Iako ju je teško pronaći, njena lepota i istorijski značaj, zbog kojih je upisana na UNESCO listu kulturnog nasleđa, zaslužuju svaki trenutak vašeg truda.
Crkva se nalazi između ulica Apostolou Pavlou i Irodotou, u blizini istočnih zidina solunske tvrđave, i okružena je zelenilom maslina. Njena skrivena lokacija čini je još posebnijom – kada je pronađete, shvatićete zašto je toliko cenjena i zašto se smatra jednim od najlepših religijskih objekata u Solunu.
Ktitor crkve srpski kralj Milutin (1282—1321)
Ime crkve, Agios Nikolaos Orfanos - "Siroče" ili "Siročad", pominje se u dva patrijarhalna dokumenta iz 1635. i 1638. godine, koji pripadaju manastiru Vlatadon. Ovaj manastir se nalazi na samom ulazu u solunsku tvrđavu i bio je metoh crkve tokom turske okupacije.
Iako poreklo imena crkve nije sasvim jasno, postoje različite teorije. Prema jednoj, ime crkve može biti povezano sa ktitorom, članom porodice Orfanos. Drugi izvori sugerišu da naziv crkve potiče od Svetog Nikole, koji je bio poznat po tome što je pokazivao posebnu brigu prema siročadi i udovicama.
Međutim, najprihvaćenija teorija je da je crkvu podigao srpski kralj Stefan Uroš Milutin II, poznat po svom velikom doprinosu u izgradnji crkava i manastira. Kralj Milutin je ostao upamćen kao jedan od najvećih ktitora tog vremena.
Shutterstock/stoyanh
Još na početku svoje vladavine obećao je Bogu da će podići onoliko zadužbina koliko godina bude vladao, a ovo obećanje je ispunio, podižući čak 40 crkava i manastira.
Na ovu tačku gledišta nas navode freske crkve sa svetim Đorđem (zaštitnik Nemanjića, ovde predstavljen sa mačem) i Klimentom Ohridskim.
Milutinovi bliski odnosi sa Solunom su istoričarima već poznati, jer je bio oženjen vizantijskom princezom Simonidom, ćerkom carice Irine Paleolog, koja je jedan deo svog života provela u ovom gradu.
Poznat po svom dobrotvornom duhu, Milutin je pored verskih objekata, podizao i sirotišta, kao i narodne kuhinje. Ovi aspekti Milutinove vladavine mogli bi objasniti naziv crkve Orfanos, koji se može povezati sa postojanjem doma za nezbrinutu decu u blizini hrama.
Arhitektura crkve i unutrašnjost
Crkva Svetog Nikole Orfanos je jedinstvena i po svom arhitektonskom izgledu. Hram je dugačka, uska dvorana sa drvenim krovom, a sa tri strane je okružena peristalom. Unutrašnjost crkve je ukrašena mermernim ikonostasom koji datira iz vremena osnivanja crkve, dok su kapiteli iz ranohrišćanskog perioda, što dodatno potvrđuje istorijski značaj ovog objekta.
Freske crkve - remek-delo vizantijske umetnosti
Jedan od najvažnijih umetničkih elementa crkve su njene freske, koje se smatraju remek-delima vizantijske umetnosti. Freske, koje su hronološki smeštene između 1310. i 1320. godine, sadrže mnoge teme iz života Hrista, kao i teme Akatista i Žitija Svetog Nikole, te Žitija Svetog Gerasima Jordanskog.
Zanimljivo je da su freske u ovoj crkvi među najbolje očuvanim u Solunu, a radovi na njihovoj restauraciji počeli su 2023. godine, kako bi se sačuvala njihova vrednost za buduće generacije.
Poseta crkve Svetog Nikole Orfanos - radno vreme
Kada odlučite da posetite ovu istorijsku crkvu, sigurno ćete biti dočekani sa osmehom od strane oca Theodosiosa, koji se uvek obraduje kada vidi Srbe među posetiocima.
Crkva se nalazi u ulici Irodotou, broj 1, a radno vreme crkve je utorkom i četvrtkom od 8:30 do 13:00 časova.
Od ulaganja u nekretnine do državljanstva po poreklu, pojedine zemlje nude iznenađujuće jednostavne načine za dobijanje državljanstva, a neke od njih omogućavaju i brz pristup bezviznim putovanjima širom sveta.
Smešteno između dva planinska grebena na nadmorskoj visini od 1.800 metara, okruženo visokim vrhovima, često prekrivenim snegom, nalazi se selo Fioletovo - osamljeni i zanimljivi kutak Jermenije.
Kako ne bi ugrozili svoju i bezbednost drugih skijaša, svi korisnici skijališta su dužni da se pridržavaju propisanih pravila o ponašanju na skijalištu, navedeno je u saopštenju.
Smešteno između dva planinska grebena na nadmorskoj visini od 1.800 metara, okruženo visokim vrhovima, često prekrivenim snegom, nalazi se selo Fioletovo - osamljeni i zanimljivi kutak Jermenije.
Kako ne bi ugrozili svoju i bezbednost drugih skijaša, svi korisnici skijališta su dužni da se pridržavaju propisanih pravila o ponašanju na skijalištu, navedeno je u saopštenju.
Od ulaganja u nekretnine do državljanstva po poreklu, pojedine zemlje nude iznenađujuće jednostavne načine za dobijanje državljanstva, a neke od njih omogućavaju i brz pristup bezviznim putovanjima širom sveta.
U vremenu globalnih nestabilnosti, klimatskih izazova i sve češćih putničkih rizika, turisti širom sveta sve više pažnje posvećuju ličnoj bezbednosti prilikom planiranja putovanja.
Bogato kulturno-istorijsko nasleđe, netaknuta priroda bogatsva, Jadovnik, slapovi Sopotnice.. ovo su samo neki do sjajnih lokaliteta koji u Prijepolje privlače sve više turista, što pokazuju i zvanični podaci.
Od bogate kulture i umetnosti do netaknute prirode i adrenalinskih doživljaja, Evropa u 2026. nudi raznovrsne destinacije za putnike koji traže autentičnost, lokalna iskustva i nezaboravna sećanja.
Od ulaganja u nekretnine do državljanstva po poreklu, pojedine zemlje nude iznenađujuće jednostavne načine za dobijanje državljanstva, a neke od njih omogućavaju i brz pristup bezviznim putovanjima širom sveta.
Smešteno između dva planinska grebena na nadmorskoj visini od 1.800 metara, okruženo visokim vrhovima, često prekrivenim snegom, nalazi se selo Fioletovo - osamljeni i zanimljivi kutak Jermenije.
Seks se neprestano razvija, a s njim i naši stavovi, želje i granice. Iako se ponekad može činiti teško da pratimo sve promene, jedno je sigurno - važno je razgovarati o njima.
Pparu iz Holandije je poništen brak nakon što je osoba koja je vodila ceremoniju koristila govor generisan putem ChatGPT-a koji je trebalo da bude šaljiv, ali nije ispunjavao zakonske zahteve.
NASA je saopštila da će četvoročlana posada Međunarodne svemirske stanice (MSS) sledeće nedelje biti vraćena na Zemlju zbog "ozbiljnog" medicinskog problema jednog astronauta.
Naučnici koji rade na ambicioznom projektu "DNK Leonarda da Vinčija" objavili su da veruju kako su došli do genetskog materijala slavnog renesansnog umetnika i izumitelja.
Brazilski gej teniser Žoao Lukas Reis da Silva ove godine će ući u istoriju tako što će zvanično postati prvi otvoreno gej igrač koji je igrao u kvalifikacijama za Australijan open.
Srčani udari često su u centru pažnje kada je reč o zdravlju srca, iako postoji genetski poremećaj koji godinama može ostati nedijagnostikovan i istovremeno predstavljati tihi uzrok iznenadnih smrti naizgled zdravih mladih ljudi, hipertrofična kardiomiopatija.
Iako mnogi boravak u spa centrima vide samo kao vid opuštanja i zadovoljstva, upravo to može doprineti zdravlju, istakao je za TV Prva dr Milisav Čutović, balneoklimatolog.
Ako ste od onih koji "žale" zbog toplomera sa živom i ako vam se čini da digitalni pokazuje nižu temperaturu nego što očekujete, problem možda nije u termometru već u načinu na koji ga koristite.
