Crna lepotica "progovorila": Naučnici u meteoritu s Marsa otkrili novi element FOTO/VIDEO

U novom radu, dostupnom kao preprint na arXiv-u, Estrid Naver sa Tehničkog univerziteta u Danskoj i njeni saradnici opisuju upotrebu dva takva (relativno) nova alata na jednom od najpoznatijih meteorita na svetu &ndash; NWA 7034, poznatom i kao Crna lepotica (Black Beauty), prenosi Sciense alert.Deo slave ovog meteorita potiče iz njegovog porekla. Reč je o komadu Marsa koji je pao na Zemlju, najverovatnije nakon snažnog udara na Crvenoj planeti. Sastavljen je od materijala starog oko 4,48 milijardi godina, &scaron;to ga čini jednim od najstarijih poznatih marsovskih uzoraka u Sunčevom sistemu. A uz to je i izuzetno lep &ndash; otuda i njegovo ime.Nažalost, prethodna istraživanja zahtevala su da naučnici odseku delove ovog remek-dela kako bi ih proučili. Ti uzorci su zatim drobljeni ili rastvarani kako bi se otkrio njihov hemijski sastav.Danas, međutim, možemo bolje od toga &mdash; zahvaljujući razvoju kompjuterizovane tomografije (CT).Postoje dve vrste CT skenera. Prvi, koji se često koristi u lekarskim ordinacijama &scaron;irom sveta, jeste rendgenski CT. On je izuzetno dobar u otkrivanju te&scaron;kih i gustih materijala, poput gvožđa ili titanijuma.Shutterstock/Alfonso BlancoKljučni sastojak vodeDrugi, ređe kori&scaron;ćen metod, jeste neutronski CT, koji umesto rendgenskih zraka koristi neutrone. Rezultati ovih snimaka mogu značajno da variraju, ali su generalno bolji u prodiranju kroz gu&scaron;će materijale i, &scaron;to je posebno važno, u otkrivanju vodonika &mdash; jednog od ključnih sastojaka vode.U ovom radu istraživači su primenili obe tehnike kako bi nedestruktivno ispitali Crnu lepoticu i otkrili &scaron;ta se nalazi u njenoj unutra&scaron;njosti. Iako metoda ne o&scaron;tećuje uzorak, kori&scaron;ćen je relativno mali, prethodno ispoliran deo meteorita. U tom uzorku naučnici su prona&scaron;li takozvane klaste.U geologiji, klast je jednostavno naziv za mali fragment stene uklopljen u veću stenu. Njihovo prisustvo nije iznenađenje &mdash; već decenijama je poznato da je Crna lepotica sastavljena od takvih fragmenata, &scaron;to je u skladu s teorijom da je nastala nakon snažnog udara na Marsu koji je spojio različite stene.Međutim, vrsta klasta koju su CT snimanja otkrila bila je nova.Reč je o takozvanim vodonikom bogatim gvožđe-oksi-hidroksidnim klastima (Hydrogen-rich Iron oxyhydroxide, ili H-Fe-ox). Ovi fragmenti čine oko 0,4% zapremine analiziranog uzorka, koji je bio veličine nokta.Iako deluje kao zanemarljiva količina, hemijska analiza pokazuje da ti sitni delovi sadrže čak oko 11% ukupne količine vode u uzorku.Shutterstock/Abdou FaizPotvrda onoga &scaron;to je rover prikupioProcenjuje se da Crna lepotica sadrži oko 6.000 delova na milion (ppm) vode, &scaron;to je izuzetno mnogo za materijal koji potiče s planete koja danas ima veoma malo vode. Jo&scaron; važnije, ovi rezultati nadopunjuju otkrića vodenih uzoraka koje je rover Perseverance prona&scaron;ao u krateru Jezero.Iako Crna lepotica potiče iz potpuno drugačijeg regiona Marsa u odnosu na uzorke koje je prikupio rover, veza između ovih nalaza potvrđuje da je na povr&scaron;ini Marsa, pre milijardi godina, postojala rasprostranjena, najverovatnije tečna voda.Ovaj prelepi meteorit, sam po sebi, predstavlja svojevrsnu misiju povratka uzoraka u obliku jedne jedine stene. Naučnici koji su ga analizirali nadali su se da će iste nedestruktivne CT tehnike moći da primene i na uzorke iz buduće misije povratka marsovskog materijala na Zemlju. CT skeneri mogu &quot;videti&quot; i kroz titanijumska kući&scaron;ta u kojima su ti uzorci sme&scaron;teni.Međutim, s obzirom na nedavno otkazivanje tog programa, moglo bi proći veoma mnogo vremena pre nego &scaron;to slični direktni uzorci s drugih planeta budu analizirani pomoću moćnih alata koje imamo ovde na Zemlji.

Crna lepotica "progovorila": Naučnici u meteoritu s Marsa otkrili novi element FOTO/VIDEO

2 Komentari