Od siromašnog detinjstva do besmrtnog agenta 007: Glumac koji je promenio istoriju filma

Od skromnog detinjstva u Škotskoj do osvajanja Oskara, njegov životni put bio je priča o talentu, upornosti i svetskoj slavi. Legendarni glumac preminuo je 31. oktobra 2020. godine, u 90. godini života, a njegovo nasleđe i danas živi kroz filmove koji su obeležili generacije.

Detinjstvo i odrastanje u skromnoj porodici

Šon Koneri, rođen kao Tomas Šon Koneri, došao je na svet 25. avgusta 1930. godine u Edinburgu, u Škotskoj. Odrastao je u siromašnoj porodici. Njegova majka Eufemija radila je kao čistačica, dok je otac Džozef bio vozač kamiona i fabrički radnik.

Kao dečak bio je poznat pod nadimkom Tami, a već u mladosti počeo je da radi različite poslove kako bi pomogao porodici. Jedan od njih bila je i dostava mleka.

Sa samo 16 godina pridružio se britanskoj Kraljevskoj mornarici, ali je tri godine kasnije otpušten zbog čira na želucu. Nakon toga posvetio se bodibildingu, radio kao model za umetnike, a 1953. godine učestvovao je na takmičenju Mr. Universe, gde je osvojio treće mesto u juniorskoj kategoriji.

Koneri je bio i talentovan fudbaler, a svojevremeno je dobio ponudu da se profesionalno bavi ovim sportom. Ipak, odlučio je da se okrene glumi, što se pokazalo kao jedna od najvažnijih odluka u njegovom životu.

Njegova ljubav prema rodnoj Škotskoj ostala je snažna tokom čitavog života. To je pokazivao i kroz tetovažu "Scotland Forever", kao i podršku škotskoj nezavisnosti i Škotskoj nacionalnoj partiji.

EPA/JOHN G. MABANGLO

Prvi koraci u glumačkom svetu

Koneri je glumačku karijeru započeo 1951. godine, radeći iza scene u pozorištu. Ubrzo je dobio manje uloge, između ostalog u mjuziklu South Pacific.

Na filmu se prvi put pojavio 1954. godine u ostvarenju Lilacs in the Spring, kao statist. U godinama koje su usledile igrao je u filmovima No Road Back iz 1957. i Another Time, Another Place iz 1958. godine, u kojem je nastupio uz Lanu Tarner.

Prvi značajniji uspeh ostvario je 1959. godine u Diznijevom filmu Darby O'Gill and the Little People. Njegov izgled, snažna pojava i prirodna harizma privukli su pažnju filmskih producenata i otvorili mu vrata ka ozbiljnijim ulogama.

Iako početak nije bio lak, Koneri je postepeno gradio karijeru i dokazivao da poseduje mnogo više od upečatljivog izgleda.

Džejms Bond – uloga koja ga je vinula među zvezde

Godine 1962. Šon Koneri dobio je ulogu Džejmsa Bonda u filmu Dr. No, prvoj ekranizaciji romana Ijana Fleminga o čuvenom britanskom tajnom agentu.

Njegov hladnokrvni nastup, elegantno držanje i specifičan glas stvorili su prepoznatljiv filmski lik koji je postao uzor za sve naredne interpretacije agenta 007.

Koneri je Bonda igrao u sedam filmova: Dr. No (1962), From Russia with Love (1963), Goldfinger (1964), Thunderball (1965), You Only Live Twice (1967), Diamonds Are Forever (1971) i Never Say Never Again (1983), koji nije bio deo zvanične produkcije kompanije Eon.

Čuvena rečenica "Bond. Džejms Bond" postala je jedan od najprepoznatljivijih citata u istoriji filma, a Konerijeva interpretacija agenta 007 ostala je među najcenjenijima u dugoj istoriji franšize.

Ipak, glumac nije želeo da ga publika zauvek poistovećuje samo sa ovom ulogom. Zbog toga je tokom karijere birao raznovrsne projekte, nastojeći da pokaže širinu svog glumačkog talenta.

Od špijunskih trilera do Oskara

Tokom sedamdesetih i osamdesetih godina Koneri je nastavio da gradi karijeru u različitim žanrovima.

Među značajnim ostvarenjima iz tog perioda izdvajaju se avanturistički film The Man Who Would Be King iz 1975. godine, Robin and Marian iz 1976. i ratni film A Bridge Too Far iz 1977. godine.

Veliko priznanje stiglo je 1987. godine, kada je osvojio Oskara za najbolju sporednu mušku ulogu u filmu The Untouchables. Tumačio je Džima Melouna, iskusnog irsko-američkog policajca koji pomaže u borbi protiv kriminalnog carstva Ala Kaponea.

Za ovu ulogu dobio je i Zlatni globus, dok je prethodne godine osvojio nagradu BAFTA za glumu u filmu The Name of the Rose iz 1986. godine.

Tokom osamdesetih i devedesetih godina ostvario je niz zapaženih uloga. U filmu Indiana Jones and the Last Crusade iz 1989. igrao je oca Indijane Džounsa, dok je u trileru The Hunt for Red October iz 1990. tumačio sovjetskog kapetana podmornice Marka Ramiusa.

Publiku je ponovo oduševio i filmom The Rock iz 1996. godine, u kojem je igrao zatvorenika iz Alkatraza koji pomaže u sprečavanju katastrofe u San Francisku.

Njegova sposobnost da podjednako uverljivo igra akcione junake, autoritativne vođe i složene dramske likove učinila ga je jednim od najcenjenijih glumaca svoje generacije.

EPA/JASON SZENES

Deset filmova po kojima ćemo ga pamtiti

Šon Koneri ostavio je iza sebe bogatu filmografiju, a među njegovim najpoznatijim ostvarenjima izdvajaju se:

1. Dr. No (1962) - Film koji je predstavio Konerija kao Džejmsa Bonda i započeo jednu od najuspešnijih filmskih franšiza.

2. Goldfinger (1964) - Jedan od najpoznatijih filmova o agentu 007, koji je dodatno učvrstio Konerijev status svetske zvezde.

3. The Untouchables (1987) - Kriminalistička drama u kojoj je za ulogu Džima Melouna osvojio Oskara.

4. Indiana Jones and the Last Crusade (1989) - Avanturistički hit u kojem je igrao Henrija Džounsa, oca čuvenog arheologa Indijane Džounsa.

5. The Hunt for Red October (1990) - Napeti hladnoratovski triler u kojem je tumačio sovjetskog komandanta podmornice.

6. From Russia with Love (1963)- Drugi film o Džejmsu Bondu, koji mnogi ljubitelji franšize smatraju jednim od njenih najboljih ostvarenja.

7. The Man Who Would Be King (1975) - Avanturistički film o dvojici bivših britanskih vojnika koji pokušavaju da postanu vladari udaljenog kraljevstva.

8. Marnie (1964) - Psihološki triler Alfreda Hičkoka u kojem je Koneri igrao uz Tipi Hedren.

9. Thunderball (1965) - Još jedna Bondova avantura u kojoj tajni agent pokušava da spreči nuklearnu katastrofu.

10. The Rock (1996) - Akcioni triler u kojem Koneri igra tajanstvenog zatvorenika koji pomaže američkim vlastima da zaustave pretnju San Francisku.

Ovi filmovi pokazuju koliko je Koneri bio raznovrstan glumac i zašto je njegova karijera nadmašila okvire jedne uloge.

Glumac koji je promenio istoriju filma

Uticaj Šona Konerija na svetsku kinematografiju teško je preceniti. Njegova interpretacija Džejmsa Bonda pomogla je da špijunski filmovi postanu jedan od najpopularnijih žanrova svetske kinematografije.

Spoj elegancije, humora, samopouzdanja i fizičke snage koji je uneo u lik agenta 007 postavio je standarde za generacije glumaca koje su ga nasledile.

Njegov doprinos nije ostao ograničen samo na Bonda. Uloge u filmovima različitih žanrova pokazale su da može da iznese i zahtevne dramske priče, istorijske avanture i kriminalističke trilere.

Za svoj doprinos umetnosti dobio je brojna priznanja. Među njima su nagrada Kenedi centra iz 1999. godine i viteška titula koju mu je britanska kraljica Elizabeta II dodelila 2000. godine.

Povlačenje iz glume i poslednje godine života

Poslednji film u kojem je Koneri igrao bila je avantura The League of Extraordinary Gentlemen iz 2003. godine. Nakon tog ostvarenja povukao se iz glume i naredne godine proveo uglavnom daleko od javnosti.

Živeo je na Bahamima, gde je uživao u mirnijem životu i igrao golf, ali je ostao privržen rodnoj Škotskoj i njenoj kulturi.

EPA/PETER FOLEY

Šon Koneri preminuo je 31. oktobra 2020. godine, u 90. godini života. Vest o njegovoj smrti izazvala je brojne reakcije širom sveta, a kolege, među kojima su bili Danijel Krejg i Harison Ford, odale su počast glumcu čiji je rad ostavio dubok trag u filmskoj industriji.

Njegovo ime ostalo je sinonim za klasičnog Džejmsa Bonda, ali i za glumca koji je uspeo da izgradi karijeru ispunjenu različitim i nezaboravnim ulogama.

Šon Koneri nije bio samo čovek koji je prvi na velikom platnu utelovio modernog agenta 007. Bio je filmska ikona čiji su šarm, talenat i prepoznatljiva pojava obeležili čitavu jednu eru Holivuda.