Debakl; Rusi se povlače VIDEO

Reč je o gradu koji je administrativno i bezbednosno središte sirijske pokrajine Hasakah, a koji se poslednjih dana ponovo našao u fokusu regionalnih i međunarodnih posmatrača zbog neuobičajenih aktivnosti ruskih vojnih snaga na međunarodnom aerodromu.

Tamo se naime nalazi jedna od najvažnijih ruskih vojnih tačaka na severoistoku Sirije, području koje je već godinama poprište složenog suparništva između Rusije, Sjedinjenih Američkih Država, Turske, Sirijskih demokratskih snaga i lokalnih kurdskih struktura vlasti.

Demontaža radarskih sistema, uklanjanje utvrđenja i premeštanje vojne opreme otvaraju niz pitanja: radi li se o taktičkom pregrupisavanju, smanjenju ruskog vojnog prisustva ili dugoročnijoj promeni strategije Moskve u ovom delu Sirije.

• Turska je pobednik iz senke; Kurdske snage slomljene u Siriji – Erdogan slavi
• Šta se dešava u Siriji? SAD prebacuju hiljade boraca Islamske države u Irak

Potezi ruskih snaga na aerodromu Kuamišli ne mogu se posmatrati izolovano, već isključivo u širem geopolitičkom kontekstu severoistoka Sirije, prostora na kojem se već godinama preklapaju interesi Moskve, Vašingtona, Ankare i kurdskih struktura vlasti.

Rusija je ulaskom u Kuamišli 2016. godine popunila vakuum nastao povremenim američkim povlačenjima i uspela je da se nametne kao ključni posrednik između Sirijskih demokratskih snaga i Damaska, ali i kao tampon-zona prema Turskoj, koja kurdske snage smatra pretnjom vlastitoj nacionalnoj bezbednosti.

Sjedinjene Američke Države, iako formalno zadržavaju vojnu prisutnost u Hasakahu i Deir ez-Zoru zbog borbe protiv ostataka Islamske države i kontrole naftnih polja, poslednjih godina sve su suzdržanije u preuzimanju političke odgovornosti za dugoročno upravljanje regionom.

• Erdogan zagrmeo: Vojska mora da položi oružje
• Primirje u Siriji puklo posle jednog dana: Bukti sukob Kurda i vladinih snaga – ima mrtvih FOTO/VIDEO

To je Rusiji otvorilo prostor za jačanje uticaja, ali rat u Ukrajini značajno je ograničio njene vojne i logističke kapacitete, što se sada reflektuje kroz racionalizaciju prisutnosti i smanjenje infrastrukturnog prisustva u perifernim, ali osetljivim bazama poput Kuamišlija.

Za Tursku je ruska prisutnost u Kuamišliju imala dvostruku funkciju: s jedne strane služila je kao faktor odvraćanja od šire turske vojne operacije protiv Kurda, a s druge je Moskva Ankari nudila diplomatski kanal za upravljanje krizama bez direktnog sukoba s SAD-om.

Svako smanjenje ruskog vojnog angažmana Ankara pomno prati jer otvara prostor ili za jačanje američkog uticaja, ili za nove turske vojne pritiske na SDF, posebno u kontekstu unutarpolitičkih potreba predsednika Turske i stalne teme “sigurnosnog pojasa“ uz granicu.

Kurdske snage, okupljene unutar SDF-a i sigurnosnih struktura Asajiš, nalaze se u paradoksalnoj poziciji: oslonjene na američku vojnu zaštitu, ali Donald Tramp im je u zadnje vreme okrenuo leđa.

One su rusku prisutnost koristile kao dodatni osigurač protiv turske intervencije i kao kanal komunikacije s Damaskom.

Predaja dela ruskih položaja Asajišu stoga ne znači jačanje kurdske autonomije, već pre pokušaj Moskve da zadrži uticaj kroz lokalne aktere uz smanjenje vlastitog direktnog angažmana.

U tom smislu, demontaža radarskih sistema i premeštanje opreme iz Kuamišlija više nalikuju kontrolisanom pregrupisavanju snaga nego potpunom povlačenju.

Rusija time signalizira da ostaje politički prisutna, ali da više nije spremna da snosi punu cenu vojnog nadzora nad regionom kom nema presudnu stratešku ulogu, niti korist.