Jasenovac – između strašne istine i političkog poricanja; Ovo Picula nije želeo da vidi

Izložba "Jasenovac – trajna opomena", postavljena povodom Međunarodnog dana sećanja na žrtve Holokausta koji se obeležava svakog 27. januara, postala je ogledalo u kojem su se pojedinci iz delegacije Evropskog parlamenta, predvođeni, izvestiocem ove institucije za Srbiju, Toninom Piculom, očigledno osećali nelagodno.

Diplomatski skandal u holu parlamenta

Prema navodima srpskih zvaničnika, delegacija Evropskog parlamenta tražila je da tokom posete srpskom parlamentu uopšte ne prolazi kroz centralni hol kako ne bi videla potresnu postavku o ustaškom genocidu. Predsednica Skupštine Srbije Ana Brnabić ocenila je ovakav zahtev kao "neverovatan, jeziv i stravičan", ističući da je Jasenovac neodvojivi deo Holokausta i da se ne može zaobilaziti iz političkih kalkulacija, te da je sve ovo pokazatelj nepoštovanja prema srpskim žrtvama. Gorčina zbog pokušaja ignorisanja srpskih žrtava ostala je da lebdi u vazduhu, navode mediji.

Broj stradalih u Jasenovcu decenijama je trn u oku onima koji bi da umanje odgovornost Nezavisne Države Hrvatske. Zemaljska komisija Hrvatske neposredno nakon rata iznela je podatke o 500.000 do 600.000 žrtava, dok savremeni srpski istoričari i međunarodni stručnjaci (Milan Bulajić, Gideon Grajf) ukazuju na brojku od najmanje 700.000 mučki ubijenih ljudi.

Iako hrvatski izvori danas često nastoje da tu cifru svedu na oko 83.145 ljudi (zvaničan popis Javne ustanove Spomen – područja Jasenovac) važno je napomenuti da veliki broj žrtava nikada nije mogao ni biti identifikovan ili izbrojan, jer su tela bacana u Savu ili spaljivana u pećima jasenovačkog kampa "Ciglane", čime su tragovi genocida sistematski prikrivani.

Zašto istina boli briselske zvaničnike?

Izložba koja je izazvala "diplomatsku migrenu" Toninu Piculi nije bila provokacija, već istorijski fakt, čija je jedina svrha brana zaboravu, naročito u vremenima kada se javljaju tendencije istorijskog revizionizma i relativizacije zločina.

Temelj za današnje bežanje od istine u Hrvatskoj postavio je još 1989. godine Franjo Tuđman, tada istoričar i budući predsednik Hrvatske. U svojoj knjizi "Bespuća povijesne zbiljnosti", on je tvrdio da je u Jasenovcu stradalo svega 30.000 do 40.000 ljudi, pokušavajući da genocid nad Srbima pretvori u "mit". Svi kasniji pokušaji hrvatskih zvaničnika da zaobiđu razne skupštinske izložbe i konferencije ili da relativizuju brojke, samo su nastavak ove opasne doktrine kojom se dželat izjednačava sa žrtvom.

Bez obzira na političke protokole i lične "sentimente" posetilaca, Jasenovac ostaje svedočanstvo najmračnijeg perioda istorije na ovim prostorima koje zahteva trajno poštovanje svih evropskih institucija i njenih predstavnika.