B92 Sport EURO 2008 Domaćini

Na samom severnom kraju Ciriškog jezera, tamo gde se iz njega odliva reka Limat, i vodu preko Rajne šalje u Severno more, izgrađen je Cirih, najveći grad i ekonomski centar Švajcarske konfederacije.

Cirih od nastanka ima ključnu ekonomsku ulogu – još u doba Rimljana u njemu su prikupljana sredstva od poreza za oblasti severno od Alpa, od Srednjeg veka tamo su osnivane finansijske institucije od kojih neke i dalje, a danas je u tom gradu smeštena Švajcarska berza, jedna od najbitnijih u Evropi.

Današnji Cirih ima 375 hiljada stanovnika, sa predgrađima taj broj se utrostručuje, a gotovo 1,7 miliona ljudi, četvrtina švajcarskog stanovništva, živi u okolnim gradovima upupćenim na Cirih. Koliko je Švajcarska bogata država svedoči podatak da ta zona, pet puta manja od Srbije po broju stanovnika, ima pet puta veći bruto društveni proizvod od naše zemlje.

Cirih je nastao na jednom uzvišenju u neposrednoj blizini mesta na kojem Limat ističe iz jezera. U doba Ludviga Nemačkog, unuka Karla Velikog, dvorac i grad sa okolinom bili su pod direktnom vlašću kralja. Tri veka grad je, slično Salcburgu, bio pod vlašću obližnjeg manastira, ali je tokom 14. veka stekao samostalnost.

Još stotinak godina ranije Cirih je, kao i dobar deo današnje Švajcarske, stekao nezavisnost od Svetog rimskog carstva, a 1351. postaje peti član Konfederacije koja je do danas izrasla u Švajcarsku. U prvoj polovini šesnaestog veka Cirih je jedan od ključnih centara reformacije, koju u tom gradu sprovodi Ulrih Cvingli. Katedrala Grosminster, u kojoj je on službovao, i danas je omiljeno mesto za turiste, a uticaj njegovog učenja opstao je do danas širom sveta.

Međutim, u sopstvenom gradu reformisti su izgubili uporište, jer je migracija stanovništva iz Švajcarske i inostranstva učinila da je danas u Cirihu nešto više katolika. Multikulturalnost je bitna odlika Ciriha, u kojem oko trećina stanovništva nema švajcarski pasoš i govori albanski, srpski, hrvatski, španski, portugalski...

Cirih je veoma bitan sportski grad u svetskim razmerama. U njemu su sedišta Svetske fudbalske federacije i Internacionalne hokejaške federacije. Dva lokalna fudbalska kluba, Grashoper i Cirih (oba nose plavo-belu kombinaciju, u skladu sa bojom gradskog grba) spadaju u nacionalni vrh. Ženski teniski turnir je svake jeseni bitno mesto u kalendaru, a u Srbiji je posebno popularan, jer se na njemu u svetski vrh probila Ana Ivanović. Konačno, ciriški stadion Lecigrund dom je najbitnijeg atletskog mitinga sezone, prvog među jednakima u Zlatnoj ligi.

Cirih je bitan i za istoriju moderne kulture. U tom gradu nalazi se Kabare Volter, mesto na kojem je 1916. godine Tristan Cara, sa grupom umetnika iz ele Evrope izbeglih u Švajcarsku zbog Prvog svetskog rata, osnovao dadaizam. Osam decenija kasnije Cirih je dom najveće ulične tehno-parade, nazvane Street parade, koja svake godine, druge nedelje avgusta, prikuplja oko milion ljudi iz celog sveta.


   Odštampaj   Pošalji